Кызыл Таң
Русский Pdf-версия
Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Оештыручылар:
Башкортстан Республикасы
Дәүләт җыелышы - Корылтай,
Башкортстан Республикасы Хөкүмәте
Гәзит сишәмбе, пәнҗешәмбе,
җомга көннәрендә чыга
/ / Караңгылык аша – яктылыкка!

02.12: Караңгылык аша – яктылыкка!

Караңгылык аша – яктылыкка!3 декабрь – Халыкара инвалидлар көне.

Бїтенрусия инвалидлар җәмгыятенең Башкортстан төбәк бүлекчәсе 26 ел элек оешкан иде. Шушы еллар эчендә мөмкинлекләре чикле кешеләрнең яшәү шартлары үзгәрә. Җәмгыятьтә аларга карата уңай караш ныгый бара, эш белән тәэмин итү юллары арта, мәрхәмәтлелек киңрәк тарала бара. Әмма хәл итәсе мәсьәләләр байтак әле.


Инвалидлар җәмгыятенең төбәк бүлекчәсе җитәкчесе Олег Ротов сүзләренә карганда, республикада бўген 347 мењгә якын инвалид яши. Бу – барлык халыкныњ 10 процентыннан да кўбрєк. Алар янында яшєүче кешелєр, гаилє єгъзаларын исєпкє алганда, инвалидлар белєн бєйле мєсьєлєлєр кимендє моннан їч тапкыр кўбрєк кешегє кагыла. Шуња кўрє аларныњ дєўлєт дєрєђєсендє кичекмєстєн хєл ителўе мїћим.
Сєламєтлеккє туймаган кешелєрнењ кулыннан бик кўп эш килє. Алар арасында тау кыяларын яулаганнар да бар. Ємма шул ук кешегє шєћєр шартларында ўзенє кирєк урынга барып ђитў – олы мєсьєлє. Уфаны гына алсак та, ђємєгать транспортына утыру їчен биек баскычка менәргє кирєк, сәламәтлек саклау ћєм башка учреждениелєрнењ кўбесендє пандуслар юк. Ишеклєрдє – йомры тоткалар. Бер куллы кеше, єгєр сумка да кўтєргєн булса, аны ничек ачып керергє тиеш? Инвалид балалар укыган мєктєплєрдє дє аерым шартлар юк дєрєђєсендє. “Уњайлы мохит” максатлы программасы кабул ителде, аныњ финанс нигезе дє ныклы. Шуңа, бєлки уњай ўзгєрешлєр булыр дигєн їмет бар.
Республикада бўген 50гє якын коррекция мєктєбе эшли, ди Олег Ротов. Ємма алар гына барлык мохтађларны канєгатьлєндерє алмый. Мөмкинлек­ләре чикле балалар гади мєктєплєрдє дє белем ала, әмма аларны тїзегєндє лифт, тиешле кињлектєге коридор, бєдрєф бўлмєлєре проектлаштырылмаган. Шуња кайбер балалар їйдє белем алырга мєђбўр. Є бу психологик киртєлєр тудыра, баланыњ яшәү дєртен сўндерє, дисєк тє арттыру түгел. Ўскєч тє ул дєўлєт биргєн пенсия акчасына гына риза булып, ниндидер рухи ўсеш, алга бару, яња ўрлєр яулау турында уйлап та карамый.
Шушы ћєм башка мєсьєлєлєрне хәл итүдә “Инвалид балаларныњ ата-аналары ассоциациясе” катнаша. Єйтик, Геннадий Сїлєйманов акылы зєгыйфь балалар белєн шїгыльлєнє. Даун синдромлы балаларны да йїзєргє їйрєтє ул. Тренер сўзлєренє караганда, алар суга тєў башлап кергєндє балта кебек тїпкє китє ћєм чыгу турында уйламый. Є їч айлап вакыт узуга монда шїгыльлєнўче балалар ўзлєрен судагы балыктай хис итє. Алай гына да тўгел, моња кадєр үз-үзен хезмәтләндерә алмаганнар кашык тотып ашый башлый, тормышка кызыксыну барлыкка килє.

Законнарга ярашлы, инвалид коляскасы биш ел саен алмаштырылып торырга, елына ике тапкыр дєўлєт исєбенє ремонтланырга тиеш. Ємма хєзерге коляскалар ињ кўбе 2,5 ел хезмєт итє.
Тикшерўлєр кўрсєтўенчє, Русиядє инвалид бала тєрбиялєүче гаилєлєрнењ їчтєн икесе мохтаҗлыкта кїн кўрє, їчтєн бере асоциаль тормыш рєвеше алып бара. Инвалидларныњ 51 проценты ўзен ялгыз ћєм якланмаган итеп тоя.


Бөтенрусия инвалидлар җәм­гыятенең Башкортстан төбәк бүлекчәсе тормыштан ваз кичкєн кешене ђємгыятькє яњадан кайтаруны төп бурыч буларак билгели.
— Без моња спорт ћєм мєдєни чаралар аша ирешєбез, – ди бүлекчә рәисе. – Башкаладагы “Идел” спорт клубы кўплєргє таныш. Анда ел єйлєнєсенє инвалидлар арасында спортныњ 15 тїре буенча спартакиадалар ўтє. Клуб рєисе, СССР спорт мастеры Фєнил Габдуллин умыртка сїяге ђєрєхєте алганнан соњ ўзендє спорт белєн шїгыльлєнергє кїч таба ћєм бу їлкєдєге тєђрибєсе белєн ихлас уртаклаша. Ул, дєваханє һәм мєктєплєр буйлап йїреп, балаларны спортка җәлеп итә. Аныњ укучылары арасында исемнєре дїньяга яњгыраган чемпионнар да бар.
Шул ук вакытта, инвалидлар арасында киңкўлєм спорт белєн шїгыльлєнўчелєр дє арта. “Чиклєрсез” иђат фестива­ле дє билгелелек ала. Ул тєўдє республикада тугыз зонада оештырыла. Ђињўчелєр Уфага Гала-концертка ђыела. Анда да ђињў яулаганнарны Мєскєў кїтє. Шул рєвешле, мїмкинлеклєре чикле кеше ўз тињнєре белєн аралаша, ўз хєленнєн кыенсынмаска, актив яшєргє їйрєнє.
Ємма уйнап-ђырлап кына актив тормышка кайтып булмавы кїн кебек ачык, мєсьєлєнењ асылы — инвалидлар їчен эш урыннары. Бу їлкєдє эш бирўчелєргє дєўлєт ярдєме дє карал­ган. Мїмкинлеге чикле булган кешене эшкє алган предприятиегє – 50 мењ сум, инвалид тєр­бияләүче їчен 25 мењ сум акча бўлў каралган. Ємма еш кына эш бирўче, шушы акчаны юллап, ниндидер документлар єзерлєў, соњыннан отчет бирў урынына, бу категория кешелєрне эшкє алудан баш тарта да куя. Табылган эш урыннары да бик тўбєн сыйфатлы була, уйлап карасањ, андый эшне ћєркем ўзе, дєўлєт биргєн акчага таянмыйча да таба ала. Хезмєт урыны табылса, инвалид кўп кенє пенсия акчасын югалта. Шуња кўрє кўплєр їйдє утыруны хуп кўрє. Эш бирўченең, “син пенсия аласыњ єле”, дип, инвалидка мїмкин кадєр азрак хезмєт хакы тўлєргє тырышуын да истєн чыгармыйк. Мїмкинлеге чикле кеше, ўзе актив тормыш позициясендє булып, караң­гылыкта калганда да, яктылыкка чыгу юлларын эзләсә, аныњ мєнфєгатьлєре законнар тарафыннан якланса, ђємгыять тє мәрхәмәтлерәк булыр, иде.





Басып чыгарырга



Бер рәхмәт мең  бәладән коткарыр
8-06-2018 :: Календарьда бу көн
Бер рәхмәт мең бәладән коткарыр
Республика Конституциясенә – 25 ел
7-06-2018 :: Календарьда бу көн
Республика Конституциясенә – 25 ел
Бергә без — зур көч
5-06-2018 :: Календарьда бу көн
Бергә без — зур көч
Үз сабыйларыбызны үзебез курчалыйк!
1-06-2018 :: Календарьда бу көн
Үз сабыйларыбызны үзебез курчалыйк!
Тарихи мирас —  олы байлыгыбыз
1-06-2018 :: Календарьда бу көн
Тарихи мирас — олы байлыгыбыз
Июнь
31-05-2018 :: Календарьда бу көн
Июнь
1 июньдә балаларга туңдырма таратачаклар
30-05-2018 :: Календарьда бу көн
1 июньдә балаларга туңдырма таратачаклар
Бүген Тукай туган көн!
26-04-2018 :: Календарьда бу көн
Бүген Тукай туган көн!
  • Имя:
    E-Mail:


  • Полужирный Наклонный текст Подчёркнутый текст Зачёркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера

  • Включите эту картинку для отображения кода безопасности
    Введите код:
     
     
    Нажимая на кнопку, вы соглашаетесь с обработкой персональных данных









Новости русской версии сайта


Глазная клиника Ретина



Яңа номер

Вступить в нашу группу Вконтакте


sendmail


Видеоматериаллар

Кызыл тан турында клип


Телепроект Ассамблеи и Дома Дружбы народов Татарстана совместно с ГТРК "Татарстан" - программа "Национальный вопрос и - ответ". Гость студии - главный редактор газеты «Кызыл тан» (Башкортостан) Фаил Фатхтдинов.


ТВ карагыз!

Важная информация

Постановление Правительства РФ от 26.12.2016 N 1498 "О вопросах предоставления коммунальных услуг и содержания общего имущества в многоквартирном доме" в формате PDF




Антитеррор

Антитеррор




Рубрикалар




Материаллар архивы


Гәзит номеры
Номерлар










Печать книг

Безнең иске сайтыбыз

Филиалы ГУП РБ ИД
«Республика Башкортостан»