Кызыл Таң
Русский English Pdf-версия
Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Оештыручылар:
Башкортстан Республикасы
Дәүләт җыелышы - Корылтай,
Башкортстан Республикасы Хөкүмәте
Гәзит сишәмбе, пәнҗешәмбе,
шимбә көннәрендә чыга
/ / Сабакташым Әхмәт

21.03: Сабакташым Әхмәт


Берничә шигырь китабы, “Кызыл таң”да басылган бай эчтәлекле мәкаләләр авторы Әхмәт Гайсин 1937 елның 1 сентябрендә Благовар районының Иске Күчәрбай авылында колхозчы гаиләсендә туган. Урта мәктәпне тәмамлагач, 1955 елда ул К. А. Тимирязев исемендәге Башкортстан дәүләт педагогия институтының тарих-филология факультеты студенты булу бәхетенә ирешә.


Әхмәт белән без әнә шул институтка керергә йөргәндә таныштык та бер-беребезне күптән белгән кешеләрдәй дуслашып та киттек. Әтиләребез сугышта үлгәнлектән, икебезгә дә бернинди проблемасыз тулай торактан урын бирделәр. Төркемебездәге 25 студентның җидесе егетләр, кураторыбыз Динара Мәгариф кызы Хәсәнова, старостабыз Мансаф Гыйләҗев иде. Бик бердәм һәм дус булганлыктан, укудагы өлгереш, дәресләргә йөрү, җәмәгать эшләрендә катнашу, тәртип торышы буенча институтта даими үткәрелә торган ярышта алдынгы булдык.
Әхмәт Гайсинның тәүге шигырьләре 1954 елда “Пионер” журналында, “Кызыл таң” гәзитендә басыла башлаган. Уфага килгәч инде иҗат эшчәнлеген көчәйтте. Моңа мин үзем шаһит булдым. Институтта — Әхәт Нигъмәтуллин алып барган “Акчарлаклар”, “Кызыл таң”да Әнгам Атнабаев җитәкчелек иткән әдәби түгәрәкләргә бик теләп, яратып йөрдек. Әхмәт дустым язган шигырьләрен бик тәэсирләнеп миңа укый, фикеремне сорый, киңәшләшә, сүземне игътибар белән тыңлый, уйлана, шуннан кайбер урыннарын үзгәртеп тә куя торган иде. Шигырьләрендә ул шул чактагы уртак уй-хыялларыбызны, омтылыш-өметләребезне йөрәкләргә үтеп керерлек итеп әйтеп бирде. Менә яшь шагыйрьнең беренче курста үзебезнең бүлмәдә иҗат иткән “Бирсәләр” дигән шигыре:
Әгәр җирдә шундый нәрсә
булса:
Миңа ике яшьлек бирсәләр,
Икесен дә бергә әрәм итмә,
Аның берсен сакла, дисәләр;
Юк, үткәрмәс идем ике яшьлек
Типкән йөрәгемне талдырып,
Яшәр идем аның берсе белән
Икесенең утын яндырып.
Ә монысы өченче курста чакта 1958 елдагы иҗат җимеше. Ул “Ике дус, ике туган” дип атала:
Тирбәлә кырлар өстеннән
Сөт төсле ап-ак томан.
Тын гына серләшеп ята
Ике дус, ике туган.
Агыйделкәй агып уза
Туганнар даны булып,
Ике дус, ике туганның
Тәндәге каны булып.
Ике яктан да каеннар
Кулларын бирешкәннәр, —
Мәңге бергә шатланышып
Яшәргә күрешкәннәр.
Кызлар күзе төсле зәңгәр
Ике якта да күлләр,
Суларыбыз безнең тәмле,
Килеп эчегез, диләр.
Урманнары бер үк гөлләр,
Бер үк кош белән тулган:
Олы юл буйлап атлыйлар
Ике игезәк туган.
Башкортстан, Татарстан —
Ике дус, ике туган!
Сокланып, мин аларның
Чигендә басып торам.
Илеш — Актаныш чиге.
1957 елның ноябрендә институт университетка әйләнгәч, “Кызыл таң” хезмәткәре Әнгам Атнабаев башлангычы белән һәм аның җитәкчелегендә бер төркем сәләтле студентлардан агиткультбригада оешты. Анда Әхмәт белән мин дә кердем. Әхмәт — шагыйрь, мин — гармунчы, җырчы һәм биючеләрнең якын дусты. Уфаның югары уку йортларында, техникумнарында, сугыш ветераннары госпиталендә, бихисап район үзәкләрендә халык алдында чыгышлар ясадык. Ике сәгать ярымлык программабызның тамашачыларны һич тә ялыктырмавын, киресенчә, җитмирәк калуын күрү һәм сизү безне тагын да дәртләндереп җибәрә иде. Әнгам абыйның, Әхмәтнең үз шигырьләрен укуын кат-кат сорап алалар иде. Мондый чыгышлар 3-4нче курсларда укыганда дәвам итте.
5нче курсның башыннан — 1 сентябрьдән үк безнең төркемне ярты еллык актив педагогик практикага җибәрделәр. Безне икегә бүлеп, укытучыларыбыз Әхәт Нигъмәтуллин һәм Фәрит Терегулов җитәкчелегендә Туймазының 1нче һәм Кандраның 1нче мәктәпләренә эшкә тәгаенләделәр. Практика чорында да концерт эшчәнлеге белән шөгыльләндек. Әхмәт Гайсинны Уфадан чакырып китерәбез, чөнки аны практика үтәргә “Кызыл таң”га алып калганнар иде. Кичәләрдә Әхәт абый үзе бик моңлы итеп җырлый, Әхмәт Гайсин, Мариус Максютов, Ягъфәр Вахитов үзләренең шигырьләрен сөйлиләр, Мансаф Гыйләҗев хикәяләрен укый, мин гармунда уйныйм, Клара Зиннурова белән Сәләх Сукбаев бии. Их, ул күңелле чаклар !
1960 елның җәе җитте, аерылышу сәгате сукты, егерме бишебез дә университетны исән-имин тәмамлап, төрлебез төрле якларга таралыштык. Әхмәтне “Кызыл таң” үзеннән җибәрмәде. Соңрак сабакташларым Мариус Максютов белән Фәсәхәт Сафарова да, фамилиясен Гыйләҗевага үзгәртеп, шул ук редакциягә килде. Аның тормыш иптәше Мансаф Гыйләҗевны “Кызыл таң” киң билгеле язучы ясады, дисәм, хаталанмамдыр.
Әхмәт дусның бер-бер артлы китаплары чыкты. 1962 елда — “Иртәнге таң”, 1967 елда — “Канат”, 1971 елда — “Иртәгәсе көнем”, 1975 елда — “Без — яшьлеге илнең”. Аларның барысын да ул миңа автограф белән бүләк итте.
Ачык йөзле, ихлас күңелле, бөтен булмышы белән шагыйрь Әхмәт Гайсинны 1974 елда СССР Язучылар берлегенә кабул иттеләр. Шул ук елда булса кирәк, ул “Кызыл таң”нан башка эшкә күчте. Кызганычка каршы, 1982 елда нибары 45 яшендә вафат булды. Меңләгән шигърият сөючеләр, дуслары, иптәшләре аны сагына, юксына, хөрмәт белән искә ала.


Басып чыгарырга



  • Имя:

  • E-Mail:

  • Полужирный Наклонный текст Подчёркнутый текст Зачёркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
  • Введите два слова, показанных на изображении:



Иң сыйфатлысы –  Башкортстанда!
Вчера, 00:00 :: Җәмгыять
Иң сыйфатлысы – Башкортстанда!
Сез, әйтерсең,  фәрештәгә тиң
Вчера, 00:00 :: Җәмгыять
Сез, әйтерсең, фәрештәгә тиң
Янә бер тапшыру ябыла
17-08-2017 :: Җәмгыять
Янә бер тапшыру ябыла
Вера Глаголева вафат
17-08-2017 :: Җәмгыять
Вера Глаголева вафат
Халыкны нәрсә борчый?
17-08-2017 :: Җәмгыять
Халыкны нәрсә борчый?
Тимур да "бур" булгач...
16-08-2017 :: Җәмгыять
Тимур да "бур" булгач...
Урыны - тәмугта
16-08-2017 :: Җәмгыять
Урыны - тәмугта
Интернет-ДНДда – яшьләр
15-08-2017 :: Җәмгыять
Интернет-ДНДда – яшьләр








Новости русской версии сайта


Яңа номер

96 (25100)

от 19 августа 2017 Архив номеров газеты






sendmail

Видеоматериаллар

Кызыл тан турында клип


Телепроект Ассамблеи и Дома Дружбы народов Татарстана совместно с ГТРК "Татарстан" - программа "Национальный вопрос и - ответ". Гость студии - главный редактор газеты «Кызыл тан» (Башкортостан) Фаил Фатхтдинов.

Важная информация

Постановление Правительства РФ от 26.12.2016 N 1498 "О вопросах предоставления коммунальных услуг и содержания общего имущества в многоквартирном доме" в формате PDF


Журнал Тулпар

Общероссийский проект «Россия – Моя история!»


Рубрикалар


ТВ карагыз!



Антитеррор

Антитеррор

Скачать PDF-версию газеты

Материаллар архивы











Печать книг

Безнең иске сайтыбыз

Оставьте свой отзыв о сайте

Филиалы ГУП РБ ИД
«Республика Башкортостан»