Кызыл Таң
Русский English Pdf-версия
Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Оештыручылар:
Башкортстан Республикасы
Дәүләт җыелышы - Корылтай,
Башкортстан Республикасы Хөкүмәте
Гәзит сишәмбе, пәнҗешәмбе,
шимбә көннәрендә чыга
/ / “Яшел елан” коллары ирекле була аламы?

18.03: “Яшел елан” коллары ирекле була аламы?

 “Яшел елан” коллары  ирекле була аламы?Сүземне яшьләрне мактаудан башлыйсы килә. Аларга мондый сүзләр еш эләкми бүген. Хуплыйсы эшләре булса да, хурларга гына торабыз. Ә менә спиртлы эчемлекләр куллану мәсьәләсендә бүгенге яшьләр бездән акыллырак, дияр идем. Алар эчми. Араларында төрлесе бардыр, ләкин күпчелеге хәмергә нәфрәт белән карый. Кызганычка каршы, бу сүзләрне үткән гасырның 60-70нче елларында туганнар турында әйтеп булмый. Аларның күпчелеге шул эчүдән кырылып бетте инде. Исән калучылар бүгенге көнгә кадәр шушы гадәтләрен дәвам итә. Күпләре, табибларча әйтсәк, “хроник”ка әйләнде. “Запой” белән эчәләр.

Моннан берничә ел элек төзәлмәс алкоголиклар белән наркоманнарны мәҗ­бүри дәвалау турында закон проекты каралуы турында ишетелгән иде. Табигый ки, ул бик күп капма-каршылыклы фикерләр тудырды. Күпләр элекке ЛТПларны искә төшерде. Янәсе, тагын эчкечеләрне интектерәчәкләр, җәфалая­чаклар, аларның хокуклары бозылачак. Һәм шундыйлар җиңде дә — бу баш­лангыч Дәүләт думасы коридорларында югалып калды.

Чире тирәнгә кергән кешенең ялгызы гына бу зәхмәттән арына алуы икеле. Никадәр генә тырышса да, барыбер көткән нәтиҗә булмаска мөмкин. Ә бөтен авыру җәмгыять эчүен таш­ласын өчен никадәр көч һәм акча таләп ителә! Наркомания белән дә шул ук хәл. Ни генә димә, бу проблеманы дәүләт ярдә­мендә, аның көче белән генә хәл итеп була, моңа законнар да ярдәм итәргә тиеш.

Русиядә наркоман­нар­ның рәсми саны 600 мең­нән артык булып, дөрес­лекне белер өчен бу санны 2,5кә тапкырларга кирәкле­ген беләбез. Димәк, илдә ике миллионга якын наркоман бар. Ә вакыты-вакыты белән генә наркотик кулланучылар саны алардан 50 тапкыр артык. Ә алкоголикларның исәбе-хисабы дә юктыр кебек, аларны санап чыгып та булмый, чөнки нарколог­ларга ун эчкеченең берсе генә мөрәҗәгать итүе билгеле.

Минем уйлавымча, бу кешеләрне наркотиклардан һәм алкогольдән баш тартырга мәҗбүриләргә кирәк. Әлбәттә, кешенең үз теләге дә булырга тиеш. Психиатр-наркологларның бер язылмаган кагыйдәсе бар: дәвалап була, терелтеп бул­мый. Тәҗрибә күрсә­түенчә, алкоголизм белән наркомания чиреннән пациент үзе теләсә генә терелтеп була. Андыйлар арасында савыгырга теләү­челәр күп.

Наркологлар белән сөйләшкәндә, алар кайбер пациентларның икенче көнне үк өйләренә кайтарып җибәрүне соравын әйтә. Җибәрмиләр икән, качалар! Аннары барысы да яңадан башлана. Үзлә­рен, якыннарын җәфа­лыйлар. Дәваханәдә көч­ләп тотарга закон кушмый, шуңа да мәҗбүри дәвалау бик кирәкле һәм коткаручы чара дияр идем.

Әйе, эчкечеләрнең туганнары белән аралашкан бар. Барысы да, кабатлап әйтәм, барысы да бәлагә тарыган кешене көчләп дә­валау яклы. Бервакыт авыл­га кайткач, күрше хатыны килеп керде. Чәче-башы тузган, борыныннан кан ага. Ире эчә башлаган икән. Хатынының “тукта инде”, дигән сүзләре ошамаган, йодрыкларын эшкә җиккән. “Энем, ярдәм ит берүк, балаларны үтерә бит”, дигәч, йөгереп кердем. Өстәл артына утырган, алдында шешәсе, ми­не күргәч, башта әйбәт кенә сөйләшә башлады. Азрак акыл өйрәтә башлагач, җикерергә кереште. Синең ни эшең бар, янәсе. Борылып чыгып кына китә­се килә, чыннан да, минем ни эшем бар? Күпләр шулай уйлый да. Чыгып китә­ләр, кысылмыйлар, ишет­миләр, туктат­мый­лар... Ә бераздан шушы йорттан мәет чыга. Берәү генә булса әле...
Абзыебыз бер атна тирәсе эчте. Аннары син дә мин йөри башлады. Бер кайтканда кереп, гафу үтен­де, валлаһи, энем, соң­гысы булды, үзем дә туйдым, дип антлар эчте. Ыша­насы килә, ышандырмый. Хәзер теге апа кергән көнне искә төшерик. Шул минутта ук табиблар чакыртып, абзыйны мәҗбүри дәваланырга җибәреп булыр идеме? Законы бар икән, нигә булмасын? Гаи­ләсе тынычланып калыр иде ичмасам. Үзе дә, бәлки терелеп кайтыр иде.

Алкоголизм белән нар­ко­маниягә каршы көрәштә, сугыштагы кебек, бөтен чара да яхшыдыр. Моңа каршы булучылар иң элек әнә шул күрше апасы кебек авыруларның туган­на­ры­ның, якыннарының фикерен белсен иде. Бу бәла кешенең үз тормышын гы­на агуламый бит. Аннары чир йогышлы. Гаиләдә ата эчә икән, 90 процент очракта улы бу эстафетаны дәвам итәчәк. Бу бәлагә тарымаган кеше алкоголик белән наркоманнарның әниләре, хатыннары, ирлә­ре, балалары тормышын нинди тәмуг газапларына әйләндерүен белми. Шуңа да бу җәһәттән хокукларын, ирекләрен бозу дигән сүз­ләр минем өчен көлке яң­гырый. Нинди ирек турында сүз бара? Уйлап карагыз, тулысынча “яшел елан”­га бәйле кеше ирекле була аламы? Ул инде яман гадәтенең колына әйлән­гән. Аны коткарырга кирәк, чөнки алкоголизм — ул әкренләп кенә үз-үзеңне үтерү. Һәм җитди психик авыру.

Бу уңайдан шуны да әйтәсе килә, илдә шәхси наркология клиникалары артты. Алар күп акча таләп итә, ләкин бернинди нәти­җә дә гарантияләми. Ул гына да түгел, шәхси наркология авыруга зыян китерергә мөмкин, чөнки ул үз кесәсенә генә эшли. Алкоголикларга һәм наркоманнарга дәвалауны дәүләт медицина ярдәме системасы гына тәэмин итә ала. Шуңа да бу өлкәне дәүләт үз кулына алырга тиеш.

Илгиз ГАРИПОВ.


Басып чыгарырга



  • Имя:

  • E-Mail:

  • Полужирный Наклонный текст Подчёркнутый текст Зачёркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
  • Введите два слова, показанных на изображении:



Сез булганда тормыш яктырак!
Сегодня, 00:00 :: Җәмгыять
Сез булганда тормыш яктырак!
Киләчәгең ничек, авылым?
Сегодня, 00:00 :: Җәмгыять
Киләчәгең ничек, авылым?
Башкортстан –  алтын бишек
Сегодня, 00:00 :: Җәмгыять
Башкортстан – алтын бишек
Тәрәзәдән балалар коела
Вчера, 15:54 :: Җәмгыять
Тәрәзәдән балалар коела
Кырым – безнеке!
21-03-2017 :: Җәмгыять
Кырым – безнеке!
Хәлиткеч килешү
21-03-2017 :: Җәмгыять
Хәлиткеч килешү








Новости русской версии сайта

sendmail

Яңа номер

34 (25038)

от 23 марта 2017 Архив номеров газеты






Важная информация

Постановление Правительства РФ от 26.12.2016 N 1498 "О вопросах предоставления коммунальных услуг и содержания общего имущества в многоквартирном доме" в формате PDF


Видеоматериаллар

Кызыл тан турында клип


Телепроект Ассамблеи и Дома Дружбы народов Татарстана совместно с ГТРК "Татарстан" - программа "Национальный вопрос и - ответ". Гость студии - главный редактор газеты «Кызыл тан» (Башкортостан) Фаил Фатхтдинов.


Журнал Тулпар

Русия киносы елы


Рубрикалар


ТВ карагыз!



Антитеррор

Антитеррор

Скачать PDF-версию газеты

Материаллар архивы







Регистрация Напомнить пароль?


или через социальные сети:




Печать книг

Безнең иске сайтыбыз

Оставьте свой отзыв о сайте

Филиалы ГУП РБ ИД
«Республика Башкортостан»