Кызыл Таң
Русский English Pdf-версия
Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Оештыручылар:
Башкортстан Республикасы
Дәүләт җыелышы - Корылтай,
Башкортстан Республикасы Хөкүмәте
Гәзит сишәмбе, пәнҗешәмбе,
шимбә көннәрендә чыга
/ / Сулагай түгел микән?

14.01: Сулагай түгел микән?

Сулагай түгел микән?Бала ашаганда кашыкны сул кулда тота, ә рәсемне уңы белән ясый. Чынаякны сул кулына ала, ә асфальттагы түгәрәкләрне уңы белән сыза. Сулагаймы ул, юкмы? Моны ничек ачыкларга?

Кайчан ачыкларга?

Баланың кайсы кулын ешрак эшләтүен 2 яшькә кадәр белеп булмый. 2-5 яшь аралыгында исә аның кечкенә куллары, гадәттә, бер үк хәрәкәтне башкара. Мәсәлән, комлыкта көрәкне я уң, я сул кулы белән тота, чынаякка да теләсә кайсы кулы белән үрелергә мөмкин. 5 яшьтән соң гына кайсы кулы “баш” булуы ачыклана. Дөрес, моны шунда ук сизеп алам, дип өметләнмәгез. Моның өчен баланы даими күзәтеп барырга, я махсус тестлар кулланырга кирәк.

Күзәтәбез, тикшерәбез

5 яшен тутырган сабый әле бөтен эшне дә ике кулы белән башкара. Ләкин бу вакытта инде алар төрлечәрәк хәрәкәт итә. Баланың аяк киемендәге бауларны бәйлә­ве, шакмакларны тезү рәве­шенә игътибар итегез. Бу вакытта аның бер кулы бары тик тотып тора, ярдәмче ролен үти, икенчесе исә төп эшне башкара. Дөрес, карап торып кына баланың “баш” кулын билгеләве авыррак та булырга мөмкин. Шуңа тест­ларга мөрәҗәгать итегез. Баланы шул рәвешле тик­шерергә уйласагыз, тест­ларның максатын әйтмәгез:

* баладан кулларын йод­рык­лавын сорагыз, сулагай­ның сул кулындагы баш бармагы өстә калачак;

* кулларын күкрәгенә куюны сорагыз, сулагай сул кулын уң кулы өстенә куячак;

* берьюлы берничә рә­сем төшерү. Бала түгәрәк, шакмак, өчпочмакларны
берьюлы ике кулы белән дә төшерсен. “Баш” кул акрын­рак хәрәкәт итсә дә, ул ясаган фигуралар төгәлрәк ки­леп чыгачак.

Нинди авырлыклар көтә

Гамәлдә, бөтен дөнья уң кулы “баш” булучылар өчен яратылган. Ишек тоткасы, машиналар хәрәкәте, компьютердагы клавиатура – барысы да күпчелек өчен җайлаш­тырылган. Уң кулы “баш” булган кешеләр юл аша чыкканда тәүдә сул якка, аннары уңга карый. Сулагайлар – киресенчә. Сабыен юл йөрү кагыйдәләренә өйрәткәндә ата-аналар бу турыда онытмаска тиеш. Сулагай китапны да уңнан сулга укырга маташачак. Шуңа аны текстны кабул итәргә өйрәтү өчен вакыт һәм түземлек кирәк булачак. Кечкенә сулагайны сәгать таный белергә өйрәтү дә авыррак. Укларның кайсы якка таба хәрәкәт итүен истә калдыру аңа авыр бирелә.

Шуны истән чыгармагыз: сулагай бала башкалардан бернәрсәсе белән дә аерылмый. Ул бары тик дөньяны бераз үзгәрәк кабул итә. Бөтен кеше хәрәкәтләрен уң кул белән башкарганда аңа шуны ук сул кулы белән эшләргә туры килә. Шуңа күрә сабыегызны игътибардан аермагыз!

Кайбер үзенчәлекләр

Уң кулы “баш” булган балада – анык фикер йөртү, математикага сәләт, мәсь­әлә­ләрне логика ярдәмендә чишү, сөйләшү, уку һәм язу, ә сулагайда абстракт фикер йөртү, рәсемнәрне хәтердә калдыру, интуиция, ритм һәм музыкага осталык, зур мәйданда тиешле юнәлеш табу үсеш алган була.

Сулагайларда, моннан тыш, “кирелек” чоры озакка сузыла, соңрак сөйләшә башлыйлар, укырга-язарга авыррак өйрәнәләр, бик хисчән, артык ышанучан һәм самими булалар, бер минутлык хисләргә еш биреләләр, шуңа алар кинәт елап җибәрә, я ярсый.

Шуларны истә тотыгыз!

— сулагайлык хакында балага кире фикер әйтмәгез;
— сулагайларда булган бөтен проблемаларны да сулагайлык белән акламагыз;
— 4-5 яшьтә “баш” кулны белеп алгач, киләчәктә аны алмаштырырга тырышмагыз;
— өстәл артында утырганда сулагайга ут уң яктан төшәргә тиеш;
— киләчәктә балага уку җиңелрәк бирелсен өчен балачактан ук вак моториканы үстерегез: җепкә сәйләннәр тезегез, мозаика җыегыз.


Басып чыгарырга



  • Имя:

  • E-Mail:

  • Полужирный Наклонный текст Подчёркнутый текст Зачёркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
  • Введите два слова, показанных на изображении:



Аяк чылангач, ничек авырмаска?
20-03-2017 :: Мең дә бер киңәш
Аяк чылангач, ничек авырмаска?
Бала тудырганнан соң ничек ябыгырга?
12-03-2017 :: Мең дә бер киңәш
Бала тудырганнан соң ничек ябыгырга?
“Әйдә, бу хакта сөйләшмибез!”
11-03-2017 :: Мең дә бер киңәш
“Әйдә, бу хакта сөйләшмибез!”
Чәчкәләрне үзебез үстерик
11-03-2017 :: Мең дә бер киңәш
Чәчкәләрне үзебез үстерик
Йокысызлыкны җиңәбез
4-03-2017 :: Мең дә бер киңәш
Йокысызлыкны җиңәбез
Мүк җиләге  ашагыз һәм...
25-02-2017 :: Мең дә бер киңәш
Мүк җиләге ашагыз һәм...
Казылык  шулай әзерләнә
25-02-2017 :: Мең дә бер киңәш
Казылык шулай әзерләнә
Тиргәмәгез, янамагыз, куркытмагыз!
18-02-2017 :: Мең дә бер киңәш
Тиргәмәгез, янамагыз, куркытмагыз!








Новости русской версии сайта

sendmail

Яңа номер

34 (25038)

от 23 марта 2017 Архив номеров газеты






Важная информация

Постановление Правительства РФ от 26.12.2016 N 1498 "О вопросах предоставления коммунальных услуг и содержания общего имущества в многоквартирном доме" в формате PDF


Видеоматериаллар

Кызыл тан турында клип


Телепроект Ассамблеи и Дома Дружбы народов Татарстана совместно с ГТРК "Татарстан" - программа "Национальный вопрос и - ответ". Гость студии - главный редактор газеты «Кызыл тан» (Башкортостан) Фаил Фатхтдинов.


Журнал Тулпар

Русия киносы елы


Рубрикалар


ТВ карагыз!



Антитеррор

Антитеррор

Скачать PDF-версию газеты

Материаллар архивы







Регистрация Напомнить пароль?


или через социальные сети:




Печать книг

Безнең иске сайтыбыз

Оставьте свой отзыв о сайте

Филиалы ГУП РБ ИД
«Республика Башкортостан»