Кызыл Таң
Русский English Pdf-версия
Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Оештыручылар:
Башкортстан Республикасы
Дәүләт җыелышы - Корылтай,
Башкортстан Республикасы Хөкүмәте
Гәзит сишәмбе, пәнҗешәмбе,
шимбә көннәрендә чыга
/ Олег Төхвәтуллин

Язгы вәгъдәләр көзгә ярармы?

Язгы вәгъдәләр көзгә ярармы? Республикада шикәр чөгендере мәйданнары кими. Ни сәбәпле чимал эшкәртүчеләргә ышаныч аз?

Бөтендөнья сәүдә базарында шикәр комын ак алтынга тиңлиләр. Татлы тамырны үстерүчеләргә дә, аны эшкәртеп сатучыларга да зур табыш китерә ул. Соңгы елларда климатның глобаль дәрәҗәдә үзгәреп торуы әлеге чималны күпләп җитештерүче илләрдә уңыш алуны һәм экспортны киметте. Шул ук вакытта, Русия 2016 елда дөньяда шикәр комын җитештерүчеләр арасында әйдәүче ил дәрәҗәсенә күтәрелде. Татлы тамырдан рекордлы уңыш җыеп алынды һәм күрсәткеч 50 миллион тоннадан артты. Ә шикәр комы җитештерү 6,2 миллион тонна тәшкил итте. Әйткәндәй, илнең үз ихтыяҗлары өчен 5,6 миллион тонна да җитә. Рәсми мәгълүматларга караганда, Русия 2016 елның августыннан декабрьгә кадәр 120 мең тонна шикәр комын чит илләргә сатты. Бу 2015 елдагы күрсәткечтән 9 (!) тапкыр күбрәк. Күренүенчә, үз ихтыяҗларыбыздан соң 600 мең тонна продукция запасы артып кала. Шул рәвешле, Көнбатыш санкцияләренә карамастан, Русия бу төр

25.05.2017 (№ 60 (25064)): Авыл хуҗалыгы

Сәүдә бәйгесендә — “Сабантуй”

Сәүдә бәйгесендә  — “Сабантуй” Яшелчәчеләр Лилиана Тимергазина, Рина Бәйрәмова һәм Ульяна Байгилдина.Теплица хуҗалыгы Нефтекама халкын яшелчә белән тәэмин итүгә зур өлеш кертә.

Хәзер сәүдә нокталарында яшелчәләрнең төрлесен тәкъдим итәләр. Җәй якынлашу сатудагы яшелчә-җимеш төрлелегендә дә күренә. Киштәләрдә Төркия, Кытай, Испания, Үзбәкстан, Казахстаннан китерелгән продукция урын ала башлады. Помидор, татлы борыч һәм тагын берничә төрле яшелчәнең бәясе югары булса да, аларга ихтыяҗ бар. Хәер, Уфада Туймазы, Кушнаренко, Чишмә кыярлары да яхшы үтә. Башкортстан өчен импортның күбесе вакытлыча. Чөнки берничә айдан үзебезнең түтәлләр күпләп уңыш бирә башлаячак. Шул ук вакытта, республиканың үзендә җитештерелгән яшелчә белән тәэмин ителеше 70 процент тәшкил итә. Ягъни ихтыяҗны тулысынча канәгатьләндерү өчен янә дә 144 мең тонна яшелчә кирәк дигән сүз. Рәсми мәгълүматлар буенча, әлеге дефицитның 10 проценты читтән кертелгән продукция исәбенә канәгатьләндерелә.

Республикада яшелчәчелекне

23.05.2017 (№ 59 (25063)): Авыл хуҗалыгы

Исәп – бер, хисап – башка...

Исәп – бер,  хисап – башка... Бизнес-план төзеп кенә авылда кооперацияне үстереп буламы?

Статистика мәгълүматларына караганда, авыл халкы кимүгә йөз тота. Шул ук вакытта соңгы елларда шәһәрдә яшәүгә караганда авылны өстенрәк күрүчеләр саны да арта. Кызганычка каршы, соңгы чирек гасыр дәвамында ил күләмендә меңнәрчә авыл юкка чыкты. Шулай булуга карамастан, Русия — халкының күбрәге авылда яшәүче илләрнең берсе. Һәм бүген, әйтерсең лә “үләсе” авыллар “җан биреп” беткәннән соң, арада көчлерәкләре, хәллерәкләре генә калды.

Әмма бүгенге хәл-шартларда авыл яшәешен, аның мохитен саклап калу дәүләт дәрәҗәсендәге мөһим мәсьәлә буларак кабул ителергә тиеш. Моңа ирешү өчен дәүләт субсидияләре бирү, социаль проблемаларны хәл итү генә җитми. Авылда яшәүчеләрнең үзләренә эшләү өчен стимул тудырырга, авыл ихаталарының мөмкинлекләрен көйләргә кирәк. Илнең азык-төлек хәвефсезлеген тәэмин итүче аграр тармак үзе дә таркау хәлдә. Җитештерүче хуҗалыкларның күбесе алпавыт утарын хәтерләтә. Хокуклары чикле, яки

18.05.2017 (№ 57 (25061)): Авыл хуҗалыгы

Максатыбыз — халыкка хезмәт итү

Максатыбыз —  халыкка хезмәт итү Алексей Василенко.“Аграр Русияне тергезү” сәяси партиясе җәмәгать оешмасы авылга тәгаен эш-гамәләр белән ярдәм итә.

Русия халкының 25 проценты авыл җирендә яши. Аграр җитештерү алга киткән илләрдә дә бу күрсәткеч 10-15 проценттан артмый. Шул ук вакытта, соңгылары дөнья базарын азык-төлек белән тәэмин итүдә мөһим роль уйный. Русия — аграр ил. Сөренте җирләр, төче су запасы буенча дөньяда беренче урында торабыз. Әмма соңгы елларга кадәр илебез азык-төлек бәйсезлеген югалту чигенә якынлашкан иде. Бәхеткә, Көнбатыш тарафыннан игълан ителгән икътисади санкцияләр Хөкүмәтнең аграр сәясәтен үзгәртергә, карашын яхшыртырга этәргеч бирде. Кыскасы, дөнья күләмендәге икътисади кризис ил хакимнәрен крестьян хезмәтенә карашны үзгәртергә мәҗбүр итте.

Әмма, шунысы аяныч, илнең яшәеш тамырларын тәшкил итүче авылны дәү­ләт күләмендә яклаучы, аның проблемаларын зур трибуналардан күтәрүче, мәнфә­гать­ләрен хәстәр­ләүче сәяси көч соңгы елларда булмады диярлек. Бары тик сәяси

29.04.2017 (№ 50 (25054)): Җәмгыять

“Хөкүмәт ярдәм иткәч, тылыбыз ныклы”

“Хөкүмәт ярдәм иткәч,  тылыбыз ныклы” Краснокама районы хакимияте башлыгы урынбасары Динис Биков белән әңгәмә.

Республика агросәнәгатьчеләре яңа авыл хуҗалыгы елына аяк басты. Аграр предприятиеләр, крестьян-фермер хуҗалыклары өчен ул язгы басу эшләренә старт бирелү чорына туры килә. Башкортстанның үзәк һәм көньяк районнары бүген-иртәгә дым каплатуга, тырмага төшәргә әзерләнә, ә кайберләре төште дә инде. Төньяк-көнбатыш төбәкләрдә, гадәттә, кыр эшләре атна-ун көнгә соңрак башлана иде. Быел бу стратегия үзгәрәчәк. Мартның элекке еллардагыдан салкынрак килүе басуларда кар эрүне берникадәр соңга калдырды.
Краснокама районында, мәсәлән, урыны-урыны белән техниканың алдагы атнада басуга керү мөмкинлеген фаразлыйлар. Быел районда чәчүлек мәйданнары 47,4 мең гектар тәшкил итәчәк. Соңгы елларда ул үзгәрешсез сакланды. Шул ук вакытта, районда чәчүлек структурасында бераз үзгәрешләр бар. Яңа төр культураларны сынап караячаклар.
Авыл эшчәннәренең бүгенге көн проблемалары, алда торган бурычлары турында

27.04.2017 (№ 49 (25053)): Җәмгыять

Бәхәскә ноктаны кем куяр?

Бәхәскә ноктаны кем куяр? Башкортстанда органик эшкәртелгән җир продукциясенә ихтыяҗ бармы?

Дөнья икътисадында, аграр сәүдә базарында “органик авыл хуҗалыгы” дигән төшенчә елдан-ел зуррак мәгънә ала. Җир эшкәртүдәге органик принцип туфракны минималь эшкәртүгә һәм бер үк вакытта минераль ашламалар, үсемлекләрне химия ярдәмендә саклау чараларын кулланмага нигезләнә. Аңлаешлырак итеп әйткәндә, җирдә чимал яки продукция бары тик табигый шартларда үстерелгән, җитештерелгән булырга тиеш. Евросоюзда, көнбатышның байтак илләрендә органик авыл хуҗалыгы продукциясенә ихтыяҗ арта бара. Әйткәндәй, дөньяда органик культуралар биләгән мәйдан 35 миллион гектардан арта. Русиядә мондый җирләр 100 мең гектарга да җитми.
Кайчандыр игенчелек тармагын минераль ашламалар белән химияләштерүне илебездә алдынгы технологияләргә тиңлиләр иде. Әлбәттә, бүген ансыз ашлык үстерүне күз алдына китереп булмый. Европа халкы экологик яктан саф азык-төлеккә өстенлек бирергә тырышса да, аграр тармакта ашлама кулланудан

20.04.2017 (№ 46 (25050)): Җәмгыять

Бар да “Ленин”га тиңләшә

Бар да “Ленин”га тиңләшә Яшь механизаторлар Азамат Котлушин, Айнур Юнысов, Данис Хөсәенов, Айнур Садыйков һәм Салават Ягафәров.Язгы чәчү һәм мал азыгы хәзерләү кампанияләрен кредит алмыйча үткәрүнең сере нәрсәдә?

Күмәк хуҗалыкларның бердәмлеген ничек сакларга? Авылларның таралуына ни рәвешле чик куярга? Бу сорауларга җавап эзләгәндә, Стәрлебаш районында Ленин исемендәге кооперативны үрнәк итеп куярлар иде. Хуҗалык юлбашчы исемен дистәләрчә ел дәвамында зур горурлык белән йөртә. Шуңа да биредә эшләүчеләр, Куганак, Йомагуҗа һәм Ивановка авылларында гомер кичерүче татар, башкорт һәм урыс милләтеннән бул­ган халыклар күмәк хезмәте, дуслык белән көчле булулары белән аерылып тора. Ленинлылар – районда иң күп сөт җитештерүчеләр исемлегендә, язгы чәчү һәм мал азыгы хәзерләү мәшәкатьләрен бурычка акча алмыйча, үз көчләре белән җиңеп чыгучы бердәнбер хуҗалык та.

11.04.2017 (№ 42 (25046)): Авыл хуҗалыгы

Теләк һәм... су җитми

Теләк һәм... су җитми Ни өчен республикада яшелчә ихтыяҗының 30 проценты читтән кертелгәне белән канәгатьләндерелә?

Көнбатыш илләре Русиягә игълан иткән икътисади санкцияләрдән әлегә баш тартырга җыенмый. Әмма бу хәбәрне русиялеләр океан артындагы “абзыйлар” теләгәнчә кабул итмәде, чөнки сәүдә базарындагы чикләүләр илебездә азык-төлек җитештерүне арттыруга стимул бирде. Аерым ризыкларны Русия хәтта үзе экспортлый башлады. Әлбәттә, яшелчә-җимеш белән тәэмин итүдә проблемалар бар. Соңгы елларда яшелчәчелек тармагын үстерүдә дәүләт ярдәменең дә тоемлырак артуы күзәтелә.

Яшелчә җитештерү буенча Башкортстан Русия төбәкләре арасында – 14нче, ә Идел буе федераль округында дүртенче урында. Ә инде ябык грунтта үстерелгәне күрсәткечендә Русиядә – икенче, федераль округта беренче урында торабыз. Шул ук вакытта, республиканың эчке сәүдә базарында үзебездә җитештерелгәне 71 проценттан артмый. Җәйге-көзге айларда шәхси ихаталар җитештергәне республика халкы ихтыяҗын канәгатьләндерүдә зур урын

06.04.2017 (№ 40 (25044)): Җәмгыять

Фермер продукциясе чит илгә чыга алырмы?

Фермер продукциясе чит илгә чыга алырмы? Русиядә фермер хуҗалыклары саны кимесә, ә Башкортстанда алар ел саен ике йөзгә арта.

Илнең аграр сәясәтендә җитди үзгәрешләр көтелә. Җитештерүдә авыл хуҗалыгы предприятиеләре һәм крестьян-фермер хуҗалыклары өлешен бермә-бер арттыру бурычы куелды. Әлегә бу максатның дәүләт ярдәме күрсәтүдәге яңалыклар белән бәйлелеге анык мәгълүм түгел. Федераль тармак министры Александр Ткачев Русиянең крестьян (фермер) хуҗалыклары һәм авыл хуҗалыгы кооперативлары съездында күптән түгел: “Мин аграр икътисад структурасында авыл хуҗалыгы предприятиеләре өлеше — 60, ә фермерларныкы 40 процент булырга тиеш дип исәплим. Җитештерү күләмен арттыра барып, без шуңа йөз тотабыз”, — дип белдерде. Аның сүзләренә караганда, соңгы елларда җитештерүдә фермерлар өлеше авыл хуҗалыгы предприятиеләренекеннән һәрвакыт зуррак булды. Анысы шулайдыр, әлбәттә. Ә менә ни өчен авыл ихаталары өлешен исәпкә алмыйлар? Аларны кайсы категориягә дә кертергә белмиләр дип уйларга ярамый. Әйтик, 2016 ел йомгаклары буенча

16.03.2017 (№ 31 (25035)): Авыл хуҗалыгы

Малларның... үз паспорты булачак

Малларның... үз паспорты булачак 2018 елдан илдә йорт һәм авыл хуҗалыгы терлекләрен маркировкалау башлана.

Русия авыл хуҗалыгы янә бер мөһим вакыйгага әзерләнә: илебезнең барлык категориядәге хуҗалыкларында асралучы хайваннар, терлекләрне 2018 елның башыннан маркировкалау, келәймә сугу мәҗбүри булачак. Маркировкалау әлеге җан ияләренә чиплар беркетү, билге куюны аңлата. Һәр чип — малның идентификацион саны, биредә аның турында тулы мәгълүмат языла. Илдә теркәлгән маллар турындагы барлык белешмә шушы максат өчен махсус рәвештә оештырылучы Федераль дәүләт мәгълүмат системасына тупланачак.

Ил Хөкүмәте узган ел ахырында әлеге чараны тормышка ашыруда катнашачак төрле министрлык һәм ведомстволарга әзерлек эшләрен башларга күрсәтмә бирде. “Юл картасы”на ярашлы, әлеге кампания ике этапта үткәреләчәк: 2018 елның 1 гыйнварыннан атлар, ишәкләр, сыер маллары, боланнар, дөяләр һәм дуңгызларны маркировкалау башлана, ә 2019 елдан чират сарык-кәҗәләргә, эт-песиләргә, йорт кошларына, кыйммәт мехлы

09.03.2017 (№ 28 (25032)): Авыл хуҗалыгы

Сан түгел, нәтиҗә мөһим

Сан түгел, нәтиҗә мөһим Яңа министр имтихан тотты, аграрийлар сынатмасмы?

Узган атнада Авыл хуҗалыгы министрлыгы 2016 елдагы эш йомгаклары, алдагы елга бурычлар һәм язгы кыр эшләре мәсьәләләренә багышланган коллегия утырышын үткәрде. Аграрийларның зур чарасында республика Башлыгы Рөстәм Хәмитовның катнашуы очраклы түгел. Әлбәттә, ел саен үткәрелүче традицион очрашуның үзенчәлеге шунда, аграр ведомствога яңа җитәкче тәгаенләнде. Коллегия утырышында катнашучылар өчен генә түгел, республика җитәкчесе алдында да яңа министр имтихан тоткандай күренде. Ни дисәң дә, игенчелектәге узган елгы рекордлы казанышлар янәшәсендә хәл итүне көткән җитди проблемалар да бар. Нәтиҗәлерәк эш күрсәтергә стимул да җитәрлек. Республика Башлыгы очрашудагы чыгышын да чагыштырулардан башлады. “Авыл хуҗалыгы җитештерүендә үсешне саклап кала алдык. Шулай булуга карамастан, үсешнең бер проценттан да кимрәк — 100,8 процент булуы безне канәгатьләндерми. Алай гына да түгел, Идел буе федераль округындагы һәм илдәге уртача

16.02.2017 (№ 19 (25023)): Авыл хуҗалыгы

Эш бармаса, җитәкчене алыштырырга кирәк!

Эш бармаса, җитәкчене  алыштырырга кирәк! Республика аграрийлары яңа хуҗалык елына аяк баса. Аның язгы кыр эшләре белән тәңгәл килүе дә очраклы түгел, чөнки нәкъ шушы чорда авыл эшчәннәре алдагы уңыш хәстәрлеге белән эшкә тотына. Әлбәттә, соңгы елларда аграр тармакка дәүләт ярдәме күрсәтелүнең артуы да, табигый-климатик шартлар да җитештерүгә уңай йогынты ясады.

Башкортстан агросәнәгатьче­ләре алдында тагын да җаваплырак бурычлар тора. Республика Башлыгы Рөстәм Хәмитов, 2020 елга кадәр тулай аграр җитештерүне 1,5 тапкыр арттырып, Башкортстан илнең әйдәүче беренче биш төбәгенә керергә тиеш, дигән бурыч куйды. Шул ук вакытта, узган елгы авыл хуҗалыгы эшчәннәре бәйрәмен­дә ул: “Авыл хуҗалыгы җитештерүе күләмен арттыру, гектарлар, тонналар һәм сумнар безнең өчен үзмаксат түгел. Әлбәттә, иң мөһиме — безнең гражданнарыбыз, кешеләребез. Киләчәктә дә авылда тормыш сүнмәсен өчен шартлар тудырырга — юллар, җитештерү һәм социаль әһәмияттәге биналар салырга, халык яшәгән пунктларны төзекләндерергә кирәк”, — диде.
Бу

09.02.2017 (№ 16 (25020)): Җәмгыять

Хөкүмәт “кармак сала”

Хөкүмәт “кармак сала” Республикада балыкчылык тармагын үстерүгә беренче тапкыр дәүләт ярдәме күрсәтелә.

Русиядә соңгы елларга кадәр балыкчылык юнәлешенә әлләни әһәмият бирелмәде. Җитештерүдәге әлеге юнәлешне үстерү өчен табигый мөмкинлекләр зур булуга карамастан, балыкны фәнни нигездә үрчетергә дә, сатарга да өйрәнә алмадык. Аның каравы, бу хәлдән чит ил сәүдәгәрләре оста файдалана белде. Экспертлар фикеренчә, мәсәлән, әлегә кадәр Кытай предприятиеләре Русиядән чимал килеш алынган минтай балыгыннан ел саен уртача 440 мең тонна филе җитештерә. Бу — дөнья күләмендә җитештерелгән минтай филесенең 45 проценты дигән сүз. Аңлаешлырак итеп әйткәндә, балыкны эшкәртмичә экспортлаудан илебез миллионнарча доллар алып җиткерми. Әлеге шул Көнбатыш санкцияләре, ниһаять, күзләребезне ачарга этәргеч бирде. Проблемалар ил Хөкүмәте дәрәҗәсендә күтәрелде. Санкцияләр кертелгәннән соң, Русиягә балык импорты ике тапкырга кимеп, елына 500 мең тоннага калган. Әйткәндәй, океан арты “абзый”ларының мондый карарына кадәр,

02.02.2017 (№ 13 (25017)): Җәмгыять

Табигатьне ярату күңел сафлыгыннан башлана

Табигатьне ярату күңел сафлыгыннан башлана Якташыбыз Мидхәт Хәсәнов — шундыйларның берсе.

Мидхәт Хәсәновның исеме республикада гына түгел, илдәге киңкүләм мәгълүмат чаралары аша да күпләргә таныш. Һөнәре буенча төзүче, җәмәгать эшлеклесе һәм иң мөһиме — бар булмышы белән чын табигать сакчысы. Авыргазы районының Кешәнне авылында туып үскән. Әфганстандагы чик буе гаскәрләрендә хезмәт итеп кайткач, бөтен гомерен төзүче һөнәренә багышлый.

1971 елдан Ханты-Манси автономияле округының Радужный шәһәрендә яши һәм эшли. Атказанган төзүче исемен йөртә.

Мидхәт Равил улы туган ягын да онытмый. Күптән түгел аны Башкортстанга шатлыклы сәбәп белән чакырдылар. “Республика Башкортостан” гәзите аны “Ел кешесе” дигән исемгә лаек дип тапкан. Мәртәбәле бүләк ияләре белән Республика Башлыгы Рөстәм Хәмитов та очрашты.

19.01.2017 (№ 7 (25011)): Җәмгыять









Новости русской версии сайта


Яңа номер

60 (25064)

от 25 мая 2017 Архив номеров газеты






sendmail

Видеоматериаллар

Кызыл тан турында клип


Телепроект Ассамблеи и Дома Дружбы народов Татарстана совместно с ГТРК "Татарстан" - программа "Национальный вопрос и - ответ". Гость студии - главный редактор газеты «Кызыл тан» (Башкортостан) Фаил Фатхтдинов.

Важная информация

Постановление Правительства РФ от 26.12.2016 N 1498 "О вопросах предоставления коммунальных услуг и содержания общего имущества в многоквартирном доме" в формате PDF


Журнал Тулпар

Русия киносы елы


Рубрикалар


ТВ карагыз!



Антитеррор

Антитеррор

Скачать PDF-версию газеты

Материаллар архивы







Регистрация Напомнить пароль?


или через социальные сети:




Печать книг

Безнең иске сайтыбыз

Оставьте свой отзыв о сайте

Филиалы ГУП РБ ИД
«Республика Башкортостан»