СВО зонасында алгы планга БПЛА чыкты. Гаскәрләрнең яңа төре хәрби хәрәкәтләр алып баруда өстенлек итә һәм Русия хәрби хезмәткәрләре һавада хакимлек яулый. Кешеләр Русия Оборона министрлыгына үзләрен коптер операторлары сафына кертү үтенече белән ешрак мөрәҗәгать итә.
Шул ук вакытта БПЛА операторлары хезмәте гаять зур фидакарьлек, чыдамлык һәм үзконтроль таләп итә. Аларның эше - Русия гаскәрләрен алга җибәрүдә мөһим һәм зур әһәмияткә ия. Бу хакта Русия Герое Миңнегали Шайморатов исемендәге башкорт батальонының пилотсыз очу аппаратлары взводының расчет начальнигы, "Африка" позывнойлы яугир белдерде.
- БПЛА операторларына тимер характерга һәм чыдамлыкка ия булу мөһим. Аларга берничә сәгать күзәтергә, мониторингларга, карарлар кабул итәргә кирәк, - диде "Африка".
"Африка" - тумышы белән Бишбүләк районыннан. Республикада Шәйморатов исемендәге беренче башкорт батальонын булдыру турында игълан итүгә үк аның сафларына керә. Хәер, хәрби хезмәткәр сүзләренчә, Оборона министрлыгы белән контракт рәсмиләштерү өчен документлар тагын да иртәрәк әзер булган. Ир-ат әйтә, ул махсус хәрби операциянең беренче көннәреннән үк фронтка барырга карар кылган.
- Карарны тиз кабул иттем. Минем егетләр СВО зонасында иде инде. Контракт хезмәте тәҗрибәсе миндә бар. Шулай булгач, баштан ук анда булачагымны аңладым, - дип уртаклашты сугышчы.
"Африка" үзенең БПЛА операторы булуын сөйләде. Сугышчан килешүләр узганда, аны укчы итеп билгеләгәннәр. Бервакыт күнегүләр вакытында кулымны имгәттем. Әмма лазаретта яту - аның кагыйдәләрендә түгел. Нәкъ менә полигонга инструкторлар килә, алар сугышчыларга дроннар һәм аларның хәрби хәрәкәтләр театрындагы рольләре турында сөйли. Һәм "Африка", вакытны әрәм итмәс өчен, аларның курсларына йөри һәм БПЛА белән эшләү ысулларын өйрәнә башлаган. Аңа шулкадәр кызык булып киткән ки, дәресләр аның киләчәк юлын билгеләгән.
- Пилотсыз очкычлар белән идарә итү фәнен мин шактый җиңел аңладым. Әмма тәҗрибә тулысынча алгы сызыкта тупланды. Аннары мине Русия Герое, легендар Владимир Артемович Жога исемендәге республика пилотсыз системалар үзәгенә укырга җибәрделәр. Һәм анда баргач, миңа көйләү вакытында барлыкка килгән сорауларга җаваплар алырга гына кала иде. Бары тик ниндидер раслаулар кирәк иде. Белем алган вакытта „мавиклар“ һәм аларга охшаш "кошлар" инде сирәк түгел иде, ләкин башта без аларны күрмәдек диярлек. Күргән булсак та, әллә ни игътибар итмәдек. Соңрак алар гадәткә керде, - дип искә ала "Африка".
Тәҗрибәле БПЛА операторлары һәрчак яңа хәрбиләрне өйрәтә. База белеме полигоннарда укыту вакытында салына. Ләкин сугышта алган тәҗрибә бәяләп бетергесез.
- Әгәр мин үзлегемнән өйрәнгән булсам, хәзер пилот булырга теләгән солдатлар подразделениеләргә җибәрер алдыннан полигоннарда өйрәнүләр уза. Алар безнең янга килгәч, без аларны укытуны дәвам итәбез. Аларның игътибарын күп кенә нечкәлекләргә, үзенчәлекләргә һәм башкага юнәлтәбез. Мәсәлән, кешенең дулкынлануын алыйк. Ул эшкә комачаулый. Без яңа хәрбиләрне бу хисне җиңәргә өйрәтәбез һәм аларның игътибарын бурычны үтәүгә туплыйбыз. Даими контроль, ярдәм. Бу яңа кешеләр белән эшләүдә мөһим, - ди "Африка".
Пилотсыз системалар гаскәрләрендә хезмәт итүнең төп өстенлекләрен билгеләп үтик. БПЛА операторлары өчен югары хәвефсезлек дәрәҗәсе тәэмин ителгән. Аларның хезмәте алгы сызыктан еракта бара.
Шулай ук Оборона министрлыгы сыгылмалы хезмәт срокларын тәкъдим итә. Контракт бер елдан алып срокка төзелә, бу хезмәт үзенчәлеген бәяләргә мөмкинлек бирә. Хәрби хезмәткәр эштән китә яки яңа контракт төзи алачак.
Сугышчыларга белгечлекләрен саклап калу гарантияләнә. Илнең оборона ведомствосы белән контрактта хәрби хезмәткәрне аның ризалыгыннан башка БПЛА идарәсе белән бәйле булмаган башка белгечлеккә яки гаскәрләрнең башка төренә күчерергә ярамый дип язылган.
БПЛА өлкәсендә контрактчылар тулы социаль пакет ала. Аларга законнарда каралган барлык түләүләр, ташламалар һәм социаль гарантияләр кагыла.
Моннан тыш, студентларга махсус шартлар бар. Югары уку йортларында укучылар, академик отпуск алып, контракт төзергә, ә хезмәттән соң инде бюджетка кире кайтырга хокуклы.
Нәтиҗәлелек өчен өстәмә түләү бар. Дошман техникасын уңышлы һөҗүм итүчеләргә 50 меңнән 500 мең сумга кадәр акча каралган.
БПЛА бүлекчәләре сафларында хезмәт белән кызыксынучыларның барысы да 122 номерына шалтырата ала.
Фото: "Башинформ" агентлыгы