“Яшәгән җиребез чиста һәм төзек булсын!”

— Игорь Владимирович, сүзне районда төзек­лән­дерү эшләренең ни рәвешле алып барылуыннан башлыйк әле. Бу мәсьәлә ничегрәк хәл ите­лә?
— Билгеле булуынча, район территориясе 198 мең гектар тәшкил итә. Анда 22 авыл Советы биләмәсе, 87 авыл урнашкан, 32 мең кеше яши. Районның социаль-икътисади үсеш планы төзек­ләндерү, төзелеш, юлларны реконструкцияләү, ремонтлау, урамнарны яктырту мәсьәләсе, суүткәргеч челтә­рен үткәрүдән башлап, гому­мән, бөтен территория үсе­шен күзаллый. Әлбәттә, бу бер көн эчендә башкарыла торган эш түгел, ул һәрдаим игътибар, планлы рәвештә финанслау таләп итә.
— Соңгы вакытта эш нинди юнәлешләрдә алып барыла?
— Алар бик күп. Иң беренче чиратта, су челтәрен яңарту һәм авыл халкын эчәр су белән тәэмин итү буенча муниципаль район хакимиятенең һәм авыл Советы биләмә­ләренең актив эшен билгелисем килә. Берничә ел элек без анализ үткәрдек һәм шундый нәти­җә­гә килдек: суүткәргечләр ис­кергән һәм тиз сафтан чыга, су башнялары һәм каптажлар җимерелә. Авыл Советы биләмәләренә без торбаларны район бюджеты исә­бенә алып, халык ярдә­мендә алыштырдык.
Су белән тәэмин итү проблемасын хәл итсәк тә, кискен торганнары әлегә бар. Әйтик, Югары Манчар, Этәй, Карабаш, Череккүл, Ябалак авыл Советы билә-мәләрендә эчәр су сыйфаты мәсьәләсе ачык кала. Без әлеге вакытта шуны хәл итү юлларын эзлибез.
— Бүген чишмәләр һәм коелар торышы ничек?
— Район территория-сендә йөзлә­гән чишмә һәм кое бар. Су чыганаклары­ның барысын да даими контрольгә алу мөмкин түгел, әлбәттә. Әмма без халык даими рәвештә файдаланганнарын төзек­лән­дереп, тәртиптә тотарга тырышабыз. Бүген авылларда 67 чишмә һәм кое файдаланыла. Райондашлар әле­ге су чыганакларына килә-чәктә дә сакчыл карашта булыр, дип ышанам.
— Район авылларында урамнарны яктырту мәсьә­ләсе ничек хәл ителә?
— Соңгы елларда барлык авыл Советы биләмә­ләрендә халыкның актив катнашлыгында урамнарны яктырту лампалары, җиһаз­лар торышына ревизия ясалды һәм аеруча көзге-язгы чорда аерым төбәк­ләрдә халыкның канәгать-сезлек белдерүе ачыкланды. Шуны исәпкә алып, республика бюджеты ярдәмен-дә берничә елда барлык авылларда да әлеге мәсьә-ләне хәл итүгә ирештек. Әйтик, соңгы биш елда районда 39 чакрым электрүт­кәргеч сузылды һәм 1621 лам­па куелды. Бүген урамнарда һәм ишек алларында 4052 фонарь яна.
— Игорь Владимирович, район халкын юл торышы мәсьәләсе дә борчый. Бу юнәлештә нинди эшләр башкарылды?
— Әлеге юнәлештә дә максатлы эш алып барыла. Республика бюджеты, “Юл фонды”ның финанс чыганакларын кулланып, 33 чакрым арага ком-таш түшәл-де, 8,3 мең квадрат метр мәй­данда асфальт катламына ремонт эшләнде. Муниципаль район хакимия­тенә биләмәләр ихтыя­җы өчен Петр тавы карьерыннан ком-таш алуга рөхсәт алынды.
Муниципальара юлларны ремонтлау буенча да эшләр җәелдерелде. Әйтик, Югары Манчарда асфальт түшәлсә, бүген Андреевка, Исәнбай, Йонны юнәлеш­ләрендә эш дәвам итә.
— Зиратлар торышы турында да әйтеп үтсәгез иде.
— Районда гамәлдәге һәм ябылган 106 зират исәп­ләнә. Биләмә хакимият­ләре халыктан җыелган, аерым кешеләрнең иганә ярдәме средстволары исә­бе­нә коймаларны яңарту, әйләндереп алу, инвентарь саклау өчен йортлар төзү, корыган агачларны кисү белән шөгыльлә­нә. Быел дүртесендә коймалар алыш­тырылды, инвентарь саклау өчен ике йорт тө­зелде.
— Һәйкәлләр белән эшләр ничек тора?
— Соңгы ун елда районда искер­гән һәйкәлләрне яңарту һәм яңала­рын төзү буенча зур эш башкарылды. Биш ел эчендә төрле республика проектлары һәм урындагы бюджет, халык средстволары исәбенә Те­лә­пәндә, Төкәй-Тамакта, Аначта, Аккүздә, Исән­бай­да, Кадердә, Бишкурайда, Дөмәйдә, Этәйдә, Лаяштыда, Кужбахтыда, Түбән Яр­кәйдә, Иске Күктауда, Сүл-тедә, Яңа Аташта яң­а­лары төзелде.
Бөек Ватан сугышы яу­гирләре истәлегенә багышланган һәйкәлләр һәм аларның территорияләрен тәртип­тә тоту да көнүзәк бурычлардан. Быел 9 майда Андреевкада — “Кайгыручы ана”, 22 июньдә, Хәтер һәм кайгы көнендә — Игмәттә, шулай ук район үзәгендә “Тылдагы хез­мәтчәннәргә һәм сугыш елы балаларына” һәйкәлләре ачылды. Болар өчен акчаны барлык район халкы белән җыйдык. Әлеге эш килә­чәктә дә дәвам итәчәк.
— Безнең район —“Урындагы башлангычларны яклау програм­масы”н­да иң актив катнашучы. Игорь Владимирович, шу­шы хакта да берничә сүз әйтеп үтсәгез иде?
— Быел, конкурс турындагы положениенең барлык таләпләрен үтәп, барлык 22 авыл Советы да җиңүче дип билгеләнде һәм катнашу хокукы алды. Аның кысаларында без Базытамак, Исәнбай, Этәй, Иштерәк, Йонны мәк­тәпләренең, Кужбахты, Ябалак балалар бакчасы биналарының түбә-сен ябуны, тәрәзәләрен алыштыруны планлаштырдык. Шулай ук, Дөмәйдә, Яңа Аюда, Рсайда, Иске Күктауда, Сүлтедә күпер ремонтлау, урамнарга ком-таш салу күзаллана. Шәм­мәттә, Андреевкада, Түбән Череккүлдә — су белән тәэмин итү системасын, Кадер­дә, Исәмәттә, Игмәттә авыл клубларын ремонтлау, Югары Яркәйдә ял паркына — уен комплексы, Бишкурай, Ишкар, Үрмәт авыл Советы биләмәләренә трактор сатып алу планлаштырыла.
— Төбәкләрне чисталыкта һәм тәртиптә тоту буенча эш ничегрәк алып барыла?
— Биләмә хакимияте хезмәткәр­ләре терри­тория­ләрне төзекләндерү, урман полосаларын тазарту, корыган агачларны кисүдә актив катнаша. Киләсе елдан, федераль закон таләп­лә­ренә ярашлы, каты көн­күреш калдыкларын җыю­ның яңа формасына күчү күзаллана. Шуңа бәйле чүп түгү урыннары ябылачак һәм анда чүп түгү тыелачак. Моңа кадәр калган чорны нәтиҗәле кулланырга тырышабыз, закон таләплә­рен һәм күчү тәртибен аң­ла­­ту максатында гражданнар җыеннары үткәрә­без.
Урамнарыбыздагы чисталык һәм тәртип үзебез­дән тора. Шуңа күрә райондашларны үз хуҗал­ы­гыбыз янындагы чүп үлән­нәрен чабуны, тирә-ягыбызны чиста тотуны үтенә­без. Күршеләр, авылдашлар бе­лән берләшеп, шимбә өмә­ләре үткәрүне матур гадәткә кертсәк, барлык тирә-як ялт итеп торачак.
— Әңгәмә өчен зур рәх­мәт, Игорь Владимирович! Билгелән­гән максат­ларның барысы да чынга ашсын, районыбыз һәр­вакыт чиста һәм төзек бул­сын иде.

Лилия ЙОСЫПОВА әңгәмәләште.