+21 °С
Болытлы
Көнүзәк
24 октябрь 2020, 11:40
Җир турындагы яңа закон хакында алты мөһим сорау
Октябрь ахырында Башкортстан Дәүләт җыелышы-Корылтай соңгы укылышта җир белән эш итүнең яңа кагыйдәләре турында закон кабул итәчәк. Бу бик катлаулы, ләкин кирәкле закон күп сораулар тудырды. Фикер алышуларга карамастан, сүзнең нәрсә турында баруын һәм кешеләрнең тормышын ничек җиңеләйтәчәген бик азлар аңлый. Без реформаның барлык нечкәлекләрен ачыкладык.
Октябрь ахырында Башкортстан Дәүләт җыелышы-Корылтай соңгы укылышта җир белән эш итүнең яңа кагыйдәләре турында закон кабул итәчәк. Бу бик катлаулы, ләкин кирәкле закон күп сораулар тудырды. Фикер алышуларга карамастан, сүзнең нәрсә турында баруын һәм кешеләрнең тормышын ничек җиңеләйтәчәген бик азлар аңлый. Без реформаның барлык нечкәлекләрен ачыкладык.
Сүз гомумән нинди җир турында?
Һәр участокның үз милекчесе бар. Мәсәлән, барлык урманнар да Русия Федерациясенеке, әгәр сез шәһәр янында җир участогы сатып аласыз икән - бу сезнең шәхси милек һәм аңа беркем дә тияргә хокуклы түгел. Республикада, конкрет шәһәрнеке яки районныкы булган җирләр була.
Ә "милек хокукы чикләнмәгән" җирләр дә бар. Бу участокның дәүләтнеке булуын аңлата. Мондый җирләр бик күп - бөтен республиканың өчтән бере диярлек, яки урман булмаган җирләрнең 90 проценты. Яңа законда бары тик шушы җирләр турында гына сүз бара. Ягъни сүз милек хокукы рәсмиләштерелмәгән һәм алар башлыча дәүләтнеке булган хуҗасыз җирләр турында.
Гамәлдәге кагыйдәләрдә нәрсә дөрес түгел?
Хәзер милек хокукы чикләнмәгән участоклар белән урындагы хакимиятләр җитәкчелек итә. Монда плюслар да, минуслар да бар.
Төп плюс - урындагы хакимият халыкның ихтыяҗларын яхшы белә һәм, шартлы итеп әйткәндә, тиз арада торак йортлар барлыкка киләчәк яки күп гасырлар көтү йөргән урында нефть үткәргеченә участок бирмәячәк. Төп минус - контрольдә тотылмый торган бюрократия һәм байлык.
Арытаба җирне рәсмиләштерү кагыйдәләре дә һәркайда төрлечә. Бер хакимияткә унбиш документ җыярга кирәк, икенчеләренә - егерме, бер районда - бер ай, икенчесендә - өч. Меңнәрчә гади кешеләр еллар буе участокларны алалмый һәм хәтта аларга нинди нигездә баш тартуларын да аңламыйлар, шул ук вакытта кемнәрдер иң яхшы участокларны ала. Һәм аңлашыла, аларның бернәрсә дә үзгәртәсе килми.
Бу ничек эшләячәк?
Яңа закон нәкъ менә бу схеманы җимерә, барлык начарлыкларны алып, яхшысын калдыра.
Беренчедән, бөтен республика буенча бердәм тәртип кертелә. Барлык һәм максималь кыска документлар исемлеге гомум булачак, аннан башка берни дә таләп итәргә ярамый.
Икенчедән, карар кабул итү вакыты ун көнгә кадәр кими.
Өченчедән, кеше факторы булмаячак. Барлык документларны да дөрес тапшырган кеше җирне алачак.
Дүртенчедән, барлык резонанслы карарлар хакимият башлыклары белән килештереләчәк һәм аларның тыю хокукы бар. Без бит аларның кешеләрнең проблемалары һәм ихтыяҗлары турында белүен ачыкладык инде. Шуңа күрә кичә генә сыерлар йөргән урында бернинди "кинәт" фабрикалар булуы мөмкин түгел.
Участокларны рәсмиләштерү өчен Уфага барырга кирәкме?
Юк, кирәкми. Кешеләргә моны ничек эшләү өчен өч вариант булачак.
Республика Җир һәм мөлкәт мөнәсәбәтләре министрлыгының территориаль идарәсе аша. Алар барлык шәһәр һәм районнарда күптән эшли һәм яңа йөкләнешне кабул итәргә әзер.
Күпфункцияле үзәкләр офислары аша.
Дәүләт хезмәтләренең республика порталы аша. Якын арада җир турындагы бүлем эшли башлаячак. Һәркем, өйдән чыкмыйча һәм хәтта республиканың икенче башында яшәп, гариза бирә ала. Ягъни сезгә башкача авыл советы рәисенә баш иеп барырга кирәкми - барлык документларны онлайн рәвештә җибәрәсез һәм 10 көн дәвамында җавап аласыз.
Буш участоклар турында мәгълүматны каян алырга мөмкин булачак?
Бөтен мәгълүматны бер уңайлы таблицага туплыйлар, анда теләге булган һәркем үзенә кирәкле районны сайлый һәм кайсы участокларның буш булуын карый алачак. Якын арада бу исемлекне Башкортстанның Җир һәм милек мөнәсәбәтләре министрлыгы сайтында һәм "Башкортстан Республикасы бизнесы һәм инвестицияләре" сайтында күрә алачаксыз. Ул килеп чыгуга, без бу турыда һичшиксез хәбәр итәбез һәм турыдан-туры сылтамалар урнаштырабыз. Исемлек даими рәвештә яңартылачак.
Бу кемгә файдалы?
Законны укысаң, аның бөтен намуслы якларга файдалы булуын аңлыйсың.
Кешеләр кирәксез һәм контрольсез бюрократиядән, үзидарәчелектән, "кодалыктан" котыла. Алар гадел һәм аңлаешлы кагыйдәләр, гади, үтә күренмәле һәм бөтен төбәк өчен ун көн эчендә үткәреләчәк бердәм процедура ала.
Республика буш җирләрне тизрәк әйләнешкә кертә - бу бизнесны үстерү, салымнарны һәм эш урыннарын арттыру, ә кешеләр өчен участоклар - мең яшь гаилә өчен фатир мәсьәләсен тиз хәл итү.
Участокларны арендага бирүдән һәм сатудан алынган акча шәһәрләр һәм районнар бюджетында кала. Республика бер тиен дә алмый.
Фото: башинформ
Сүз гомумән нинди җир турында?
Һәр участокның үз милекчесе бар. Мәсәлән, барлык урманнар да Русия Федерациясенеке, әгәр сез шәһәр янында җир участогы сатып аласыз икән - бу сезнең шәхси милек һәм аңа беркем дә тияргә хокуклы түгел. Республикада, конкрет шәһәрнеке яки районныкы булган җирләр була.
Ә "милек хокукы чикләнмәгән" җирләр дә бар. Бу участокның дәүләтнеке булуын аңлата. Мондый җирләр бик күп - бөтен республиканың өчтән бере диярлек, яки урман булмаган җирләрнең 90 проценты. Яңа законда бары тик шушы җирләр турында гына сүз бара. Ягъни сүз милек хокукы рәсмиләштерелмәгән һәм алар башлыча дәүләтнеке булган хуҗасыз җирләр турында.
Гамәлдәге кагыйдәләрдә нәрсә дөрес түгел?
Хәзер милек хокукы чикләнмәгән участоклар белән урындагы хакимиятләр җитәкчелек итә. Монда плюслар да, минуслар да бар.
Төп плюс - урындагы хакимият халыкның ихтыяҗларын яхшы белә һәм, шартлы итеп әйткәндә, тиз арада торак йортлар барлыкка киләчәк яки күп гасырлар көтү йөргән урында нефть үткәргеченә участок бирмәячәк. Төп минус - контрольдә тотылмый торган бюрократия һәм байлык.
Арытаба җирне рәсмиләштерү кагыйдәләре дә һәркайда төрлечә. Бер хакимияткә унбиш документ җыярга кирәк, икенчеләренә - егерме, бер районда - бер ай, икенчесендә - өч. Меңнәрчә гади кешеләр еллар буе участокларны алалмый һәм хәтта аларга нинди нигездә баш тартуларын да аңламыйлар, шул ук вакытта кемнәрдер иң яхшы участокларны ала. Һәм аңлашыла, аларның бернәрсә дә үзгәртәсе килми.
Бу ничек эшләячәк?
Яңа закон нәкъ менә бу схеманы җимерә, барлык начарлыкларны алып, яхшысын калдыра.
Беренчедән, бөтен республика буенча бердәм тәртип кертелә. Барлык һәм максималь кыска документлар исемлеге гомум булачак, аннан башка берни дә таләп итәргә ярамый.
Икенчедән, карар кабул итү вакыты ун көнгә кадәр кими.
Өченчедән, кеше факторы булмаячак. Барлык документларны да дөрес тапшырган кеше җирне алачак.
Дүртенчедән, барлык резонанслы карарлар хакимият башлыклары белән килештереләчәк һәм аларның тыю хокукы бар. Без бит аларның кешеләрнең проблемалары һәм ихтыяҗлары турында белүен ачыкладык инде. Шуңа күрә кичә генә сыерлар йөргән урында бернинди "кинәт" фабрикалар булуы мөмкин түгел.
Участокларны рәсмиләштерү өчен Уфага барырга кирәкме?
Юк, кирәкми. Кешеләргә моны ничек эшләү өчен өч вариант булачак.
Республика Җир һәм мөлкәт мөнәсәбәтләре министрлыгының территориаль идарәсе аша. Алар барлык шәһәр һәм районнарда күптән эшли һәм яңа йөкләнешне кабул итәргә әзер.
Күпфункцияле үзәкләр офислары аша.
Дәүләт хезмәтләренең республика порталы аша. Якын арада җир турындагы бүлем эшли башлаячак. Һәркем, өйдән чыкмыйча һәм хәтта республиканың икенче башында яшәп, гариза бирә ала. Ягъни сезгә башкача авыл советы рәисенә баш иеп барырга кирәкми - барлык документларны онлайн рәвештә җибәрәсез һәм 10 көн дәвамында җавап аласыз.
Буш участоклар турында мәгълүматны каян алырга мөмкин булачак?
Бөтен мәгълүматны бер уңайлы таблицага туплыйлар, анда теләге булган һәркем үзенә кирәкле районны сайлый һәм кайсы участокларның буш булуын карый алачак. Якын арада бу исемлекне Башкортстанның Җир һәм милек мөнәсәбәтләре министрлыгы сайтында һәм "Башкортстан Республикасы бизнесы һәм инвестицияләре" сайтында күрә алачаксыз. Ул килеп чыгуга, без бу турыда һичшиксез хәбәр итәбез һәм турыдан-туры сылтамалар урнаштырабыз. Исемлек даими рәвештә яңартылачак.
Бу кемгә файдалы?
Законны укысаң, аның бөтен намуслы якларга файдалы булуын аңлыйсың.
Кешеләр кирәксез һәм контрольсез бюрократиядән, үзидарәчелектән, "кодалыктан" котыла. Алар гадел һәм аңлаешлы кагыйдәләр, гади, үтә күренмәле һәм бөтен төбәк өчен ун көн эчендә үткәреләчәк бердәм процедура ала.
Республика буш җирләрне тизрәк әйләнешкә кертә - бу бизнесны үстерү, салымнарны һәм эш урыннарын арттыру, ә кешеләр өчен участоклар - мең яшь гаилә өчен фатир мәсьәләсен тиз хәл итү.
Участокларны арендага бирүдән һәм сатудан алынган акча шәһәрләр һәм районнар бюджетында кала. Республика бер тиен дә алмый.
Фото: башинформ
