+21 °С
Болытлы
Көнүзәк
26 апрель 2021, 08:27
"Чернобыльдә табигать кешелекне юкка чыгарырга теләгән кебек иде..."
Чернобыльдәге аварияне бүген дә зур шом белән искә ала ул.
Нәкъ 35 ел элек, 25 апрельдән 26сына каршы төндә, Чернобыль шәһәре читендә энергетика тарихында иң зур авария булды: атом электр станциясендә өч ел элек төзелгән дүртенче энергия блогы шартлады. Һәлакәттән соң Припять энергетика шәһәре тулысынча эвакуацияләнде. Хәзер аны, якындагы торак пунктлар кебек үк, 30 километрлы чик зонасына кергән "шәһәр-өрәк" дип атыйлар.
Бөтен СССР халкы авария нәтиҗәләрен юк итү белән шөгыльләнде: радиация блогын ябу өчен бетон саркофаг эшләнде, тимер юл тармагы салынды, нурланыш алган техниканы күмәр өчен чокырлар казылды...
Алар арасында Башкортстаннан 8 меңгә якын кеше катнашты. Якташыбыз Николай Дмитриев 1987 елда Уфада "Прогресс" заводында эшләгән булган. Июльдә аңа хәрби комиссариаттан Чернобыль АЭСында аварияне бетерүдә ярдәм күрсәтүне сорап повестка килгән. Ир поездда Киевка киткәндә аңа 32 яшь булган. Гаиләсе дә бу чакыруга ризалашкан, Ватан өчен кирәк бит!
- Башкортстаннан якынча 40 кеше иде. Июль ахырында киттек, Уфада 40 градус эссе иде. 2 августта Киевка килгәч, мин кап-кара күккә игътибар иттем, ә тирә-якта күңелсез, шомлы табигать иде. Яңгыр ява, күк йөзе болытлар белән капланган. Күңелдә ниндидер күңелсез тойгы бар иде, аны аңлатып булмый, хәлеңнең яхшы булмауны гына тоясың. Авызда татлырак тәм бар, һәм бөтенебез берьюлы йөткерә башладык. Безгә әлегә радиоактив нурланышны сизмәвебезне әйттеләр. Кая инде ул сизмәү! - ди Николай.
Николай сүзләренчә, кайвакыт 40 минут, ә кайчакта тәүлегенә сәгать ярым-ике сәгать эшләгәннәр. Эш вакыты алынган нурланыш дәрәҗәсенә бәйле булган.
- Нормативлар буенча, без сәгатенә рентгенның яртысыннан артыгын (0,5) алырга тиеш түгел идек. Дозаны алгач, анда безне башка беркем дә тотарга хаклы түгел иде, чөнки алга таба нурланыш яшәү өчен куркыныч тудыра, - дип аңлата Николай.
Ир сөйләвенчә, Чернобыльгә барганда ул бу һәлакәтнең никадәр куркыныч булуын күз алдына да китермәгән. Әйтерсең, барлык табигать кешелек дөньясын юкка чыгарырга тели иде кебек, дип искә ала ул.
Чернобыльдан соң Николай радиоэлектрончы эшенә әйләнеп кайта. 50 яшендә ул пенсиягә киткән. Хәзер аңа 65, аның гаиләсе, ике баласы, ике оныгы бар. 30 ел эчендә ул дәваханәдә ике тапкыр ята. Гомумән, Хөкүмәтнең аңа күрсәтелгән ярдәме белән риза ир.
Фото: ufa1.ru
