+21 °С
Болытлы
Көнүзәк
22 июнь 2025, 16:20
Радий Хәбиров "Комсомольская правда"га интервью бирде
Башкортстан Башлыгы Радий Хәбиров XXVIII Петербург халыкара икътисади форумы кысаларында «Комсомольская правда»га интервью бирде.
Радий Хәбиров "Комсомольская правда"га интервью бирде
Төбәк җитәкчесе инвесторлар эше өчен төбәкнең өстенлекләре һәм республика үсешенә стратегик якын килү турында сөйләде.
- Форумда катнашуыгыз турында сөйләгез әле. Төбәкләр һәрвакыт бирегә иң яхшы, иң кызыклы әйберләрне алып килә. Бу юлы сезнең стенд ПМЭФ кунакларын нәрсә белән гаҗәпләндерә?
Радий Хәбиров: Безнең өчен форум - республиканың инвестицияләр җәлеп итүчәнлеген үстерү һәм үсешнең бик мөһим этапларының берсе. Почмакта тыйнак кына утыру һәм дәшмәү – бу безнең юл түгел. Республикабызның нинди булуы, нәрсәләребез булуы турында сөйләргә һәм, һичшиксез, инвесторлар өчен нинди мөмкинлекләр барлыгын күрсәтергә кирәк. Бу - төп бурыч. Икенчедән, форум нон-стоп режимында бик уңайлы шартларда безнең белән очрашырга һәм барысы турында да фикер алышырга ниятләгән инвесторлар белән аралашырга мөмкинлек бирә. Яңа инвесторлар барлыкка килә, берничә проектны нульдән башлыйбыз диярлек. Һәм монда барлык детальләр дә зур әһәмияткә ия. Шуңа күрә без ел саен республикабызның презентация фасадына, стендыбызга да җитди игътибар бирәбез. Минемчә, ул шактый технологик, без анда төп юнәлешләрне чагылдырдык. Төбәк башлыклары өчен, мөгаен, Русия Контактный барлык әгъзаларының да биредә булуы бик мөһим. Безнең кайдадыр кыска, кайдадыр шактый җентекләп Хөкүмәт әгъзалары белән уңайлы шартларда үзебездәге мәсьәләләр турында фикер алышу мөмкинлеге бар. Ә бездә алар, кагыйдә буларак, һәрвакыт күп була. Һәм монда без шактый тиз, оператив карарлар кабул итәбез.
- Сез барысына да ничек өлгерәсез?
Радий Хәбиров: Әйе, бу җиңел түгел. Ләкин монда оештыру мәсьәләсе. Әгәр син очрашуга әзер булсаң, синдә төгәл формалаштырылган бурыч бар икән, аны 15-20 минутлык сөйләшүләр барышында хәл итәргә мөмкин. Биредә барлык төбәкләрнең дә диярлек тәкъдим ителүе бик мөһим. Ә без горизонталь элемтәләр буенча да эшлибез. Төбәкара хезмәттәшлекне җайга салабыз, өстәвенә, икътисади гына түгел, социаль, мәдәни яктан да мәҗбүри.
- Ә бизнесны нәрсә белән җәлеп итәсез? Безнең төбәкләр нигездә көндәшлек итә.
Радий Хәбиров: беренчедән, без шактый нәтиҗәле һәм күп төзибез. Безнең төп объектларның берсе - зур студентлар кампусы. Ул актив төзелеш стадиясендә. 2027 ел ахырына аны файлалануга тапшырачакбыз.
Киберфизика платформасы да бик кызыклы проект, ул максатчан һәм безнең балаларга программалаштыру, уеннар формалаштыруның беренче күнекмәләрен алырга мөмкинлек бирә. Шул ук вакытта башыннан ахырына кадәр бу платформа Русиянеке булып тора. Безнең бурыч - балаларыбызны ниндидер деструктив чит ил продуктларыннан читкә тарту.
Асылда, бизнес үзенә уңайлы урын да эзли. Ә уңайлы – бу нәрсәне аңлата? Минем карашка, җавап ике төп блоктан тора. Беренчедән, әлбәттә, республикада булган преференцияләрнең икътисади чаралары. Монда радикаль аерма юк. Барлык төбәкләр бер-берсен күзәтә. Өстәвенә, без тоткан билгеле бер федераль стандартлар бар. Шуңа күрә монда башка төбәкләр белән көндәшлектә нәтиҗәлерәк булу өчен ниндидер өстәмә әйберләр кирәк. Өстәвенә, атмосфера үзе бик мөһим, аны акчага күчереп булмый. Аны данәләрдә, бетонда, кубометрларда һ. б. санап булмый. Бу - ышаныч һәм ихтирамлы мөнәсәбәт атмосферасы. Һәм монда сүздә торалар кебек тоела. Бу бик мөһим. Чөнки инвесторның акча салуы берникадәр хәвеф белән бәйле. Ул үз бизнесын куркыныч астына куя. Әгәр сулга-уңга чабалар һәм һәрвакыт ниндидер нигезләрне алыштыралар икән, бу туры килми.
- Сезнең республикада тагын нинди чагыштырма өстенлекләр бар?
Радий Хәбиров: безнең республика зур, яшьләр күп, Урта һөнәри белем бирү системасы яхшы үсеш алган. Шул рәвешле бизнесны хезмәт ресурслары белән тәэмин итәргә әзербез. Кайбер төбәкләр шактый актив эшли һәм кеше булмаудан авырлыклар кичерә. Алар төрле, кайдадыр хәтта экзотик әйберләр эшлиләр, алар белән социаль һәм хезмәт адаптациясе буенча күп кенә сораулар, тел киртәсе һәм башка мәсьәләләр туа торган ерак илләрдән эшчеләрдән алып киләләр. Без әлегә бу мәсьәләдә авырлык кичермибез. Республика зур, авыл халкы бар, алар предприятиеләрдә эшләргә әзер. Өстенлеге шунда ки, безнең җирне аерып алу мөмкинлегебез бар. Бу бик мөһим. Бу безгә авыл хуҗалыгы өлкәсендә эре индустриаль партнерларны җәлеп итү мөмкинлеге бирә. Иң мөһиме, инвестор аңлаешлы, тәртипле идарә итү командасын күрә. Болар барысы бергә эшли. Һәм алты ел рәттән без инвестицияләрне арттырабыз. Бернигә дә карамастан.
- Узган ел икътисадның артык "җылынуы" турында актив сөйләштек, хәзер без инде мөмкин булган "салкынайту"лар турында сөйлибез. Республикада бизнесның кыенлыклар белән очрашуын сизәсезме?
Радий Хәбиров: әлбәттә, алар бар. Алар җитәрлек. Әмма проблемаларны хәл итәргә кирәк. Һәм кайдадыр проектны гамәлгә ашыруда тукталу яхшырак. Бәлки, модернизацияләү этабын туктатыргадыр. Бәлки, инвестицияләрнең киләсе фазасына күчмәскә һ. б. - биредә һәр җитәкче, һәр инвестор үзе хәл итә. Әмма тулаем алганда, ниндидер паник кәефләр юк, һәм безгә инвестор бүтән килми, без булдыра алмыйбыз дип утырмыйбыз. Алар ике ел элек булган кебек, биш ел элек булган кебек, атна саен ишек шакыйлар. Миңа Русия Хөкүмәтенең динамик эше бик ошый. Чөнки алар һәр чакыруга ниндидер чишелеш тәкъдим итәләр яки тәкъдим итәргә тырышалар. Бу безгә төбәкләребездәге күп кенә инфраструктура бурычларын хәл итәргә мөмкинлек бирә. Сәнәгать һәм сәүдә министрлыгы линиясе буенча гаять зур инструментарийлар, алар сәнәгатьне үстермәсәләр дә, саклап калырга мөмкинлек бирә. Республикада үсеш институтларының шактый зур исемлеге бар. Болар барысы бергә эшли. Әгәр урында утырып актив эшләмәсәң, бу катлаулы юлны узарга мөмкин.
- Финанс министрлыгы башлыгы Антон Силуанов сессияләрнең берсендә шулай ук борчылмаска, диде, салкыннан соң һәрвакыт җәй килә һәм җылыта. Ә Хөкүмәттә берьюлы берничә стратегик үсеш программасы каралачак. Сезнең республикада киләчәккә стратегик караш бармы?
Радий Хәбиров: әлбәттә, Без киләчәк турында уйлыйбыз. Безнең еракка, 2050 елга һ.б. кадәр билгеле бер программа ниятләре бар. әмма минем шәхси якын килүем – катлаулы вакытларны кичерү өчен, аларга игътибарны юнәлтергә кирәк. Нәкъ менә аларга. Шуңа күрә без күптән түгел генә «Башкортостан-2030» программасын кабул иттек. Анда республиканың биш елдан нинди булачагын күз алдына китерергә тырышып карадык. Ни өчен без моны эшлибез? Чөнки тышкы турбулентлык шулкадәр югары - мин чит илләрне күздә тотам, эчтәге турбулентлык шулкадәр югары, чакырулар шулкадәр катлаулы ки, менә шулкадәр еракка исәп тоту катлаулырак булыр. Шуңа күрә без игътибарны якын арага тупладык. Әмма кайбер проектларны гамәлгә ашыру алга таба китәчәк дигән перспектива белән.
Фото: glavarb.ru
