Мунципалитетларның икътисади үсеше ни дәрәҗәдә?

«Муниципаль үсеш: яңа драйверлар» темасы буенча фикер алышу өчен илнең төрле муниципалитетларыннан 500гә якын катнашучы Уфа шәһәренә килде. 29 гыйнварда Башкортстан Республикасы башкаласында «Кече Ватан – Русия көче» III Бөтенрусия муниципаль форумының бишенче төбәк көне узды. Чарада федераль, төбәк һәм муниципаль хакимият органнары, Федерация Советы, Дәүләт думасы, бизнес, иҗтимагый оешмалар вәкилләре, икътисад һәм территорияләрне тотрыклы үстерү өлкәсендә әйдәүче экспертлар катнашты.

Чарада катнашучыларны Русия Президентының эчке сәясәт идарәсе башлыгы урынбасары Евгений Грачев сәламләде. Ул билгеләп үткәнчә, бүген Русия Президенты бурычы нигезендә муниципалитетларның федераль һәм төбәк хакимиятләре белән турыдан-туры диалогы корыла. «Безнең бурыч төбәк көннәре кысаларында урындагы үзидарә өлкәсендәге теге яки бу мәсьәләләрне хәл итү юлларын табу, алар илнең һәр конкрет почмагында яшәүчеләргә яхшырак яшәргә, муниципалитетлар һәм территорияләр үсеше өчен шартлар тудырырга мөмкинлек бирәчәк», - диде Грачев.

Аның сүзләренчә, муниципаль Икътисад темасы буенча фикер алышу өчен төбәкне сайлау очраклы түгел. "Башкортстанда көчле база, практика һәм эшләнмәләр булдырылган, аларны бөтен ил муниципалитетлары үзләштерә ала. Бу креатив индустрияләрне үстерү дә, муниципаль милек белән эшләү дә, без мәйданчыкта фикер алышачак башка мәсьәләләр дә. Безгә бу тәҗрибәне исәпкә алырга һәм аны башка муниципаль берәмлекләргә кертергә кирәк. Бүген залда утыручы, урындагы үзидарә органнарында эшләүче барлык кешеләргә илебез файдасына көндәлек хезмәтегез өчен зур рәхмәт белдерәсем килә һәм форумда уңышлы эшләүләрен телим", - дип мөрәҗәгать итте Төбәк көнендә катнашучыларга Евгений Грачев.

Форум мәйданчыкларында муниципалитетларның икътисади үсешенә һәм территорияләрнең тотрыклы үсешенә багышланган төп темалар каралды.

«Киләчәк икътисады: милли үсештә урындагы үзидарәнең роле» мастер-лекциясендә экспертлар икътисади үсешнең федераль көн тәртибе һәм икътисади активлыкны үзәкләштермәү мәсьәләләре, шулай ук муниципаль инициативаларны федераль үсеш программалары белән интеграцияләү каралды.

ВАРМСУ рәистәше, Русия Президенты каршындагы урындагы үзидарәне үстерү Советы Президиумы әгъзасы Ирина Гусева билгеләп үткәнчә:
"Русия Президенты берничә тапкыр муниципалитетларның гомуммилли үсеш көн тәртибен формалаштыруда актив катнашу мөһимлеген ассызыклады. Икътисади өлкә дә искәрмә булып тормый. Бүген без муниципаль дәрәҗәнең милли икътисад үсешенең төп ноктасы булуы турында сөйли алабыз. Нәкъ менә монда реаль инициатива туа һәм үсә, кече һәм урта бизнес өчен шартлар формалаша, эш урыннары булдырыла һәм гражданнарның тормыш сыйфаты яхшыра. Финанс һәм бюджет, муниципалитет икътисады һәм территорияләрне тотрыклы үстерү юнәлешләре буенча ВАРМСУ базасында 5 меңгә якын муниципаль практика җыелган, һәм бу юнәлештә үсеш дәвам итә. Муниципалитетларга ярдәм итү һәм иң яхшы тәҗрибәләр белән алмашу — төбәкләрнең һәм ил икътисадының тотрыклы үсеше өчен мөһим факторлар».

«Прямой разговор» сессиясендә Башкортстан Республикасы Башлыгы Радий Хәбиров муниципалларның дәүләт бурычларын гамәлгә ашырудагы ролен билгеләп үтте.

"Муниципалитетлар җитәкчеләре - республиканың таянычы, ә минем өчен – төп идарә көче. Чөнки ил Президентының барлык йөкләмәләрен һәм мин кабул иткән карарларны без алар аша үткәрәбез. Нәкъ менә алар кешеләр янына баралар һәм урыннарда мәсьәләләрне хәл итәләр. Безнең республикада муниципаль берәмлекләр башлыкларының шактый көчле корпусы формалашты. Кадрлар системасы шундый итеп төзелгән ки, шәһәр яки район җитәкчесе итеп урындагы совет карары буенча, ләкин безнең караш буенча билгеләнәләр. Шуңа күрә һәр билгеләнү - минем шәхси җаваплылыгым. Башлыкның кешелек сыйфатларына да, һөнәри сыйфатларына да туры килүе мөһим-аларның эше катлаулы һәм күпкырлы», - дип белдерде Радий Хәбиров.

«Мирасны саклау һәм икътисадны үстерү коралы буларак тарихи җирлекләрнең коммуникацияләре һәм маркетингы» сессиясендә төп басым тарих һәм мәдәният белән элемтә аша гражданлык тәңгәллеген саклау мөһимлегенә ясалды.  
Бөтенрусия җәмәгатьчелек фикерен өйрәнү үзәге мәгълүматлары дәүләтнең тарихи җирлекләрне саклауда катнашуына җәмәгатьчелек соравы югары булып калуын күрсәтә. Русиялеләрнең 59 проценты аларны өстәмә финанслауны кирәк дип саный.

Русия Президентының иҗтимагый проектлар идарәсе башлыгы урынбасары Алексей Жарич билгеләп үткәнчә, дәүләт өчен тарихи җирлекләрне саклау һәм үстерү – илнең киләчәгенә капитал салу ул: «Барыннан да элек, тарихи җирлекләрнең үсеше безнең гражданлык үзенчәлегебезнең ныгуы һәм саклануы белән бәйле. Русия - үз цивилизацион коды, үз кыйммәтләр системасы булган ил. Без үзебезнең тиңдәшлекне үзгәртергә мөмкинлек бирмәдек, һәм безнең Президент җитәкчелегендә суверенитетны саклап калдык».

Эшлекле программаның беренче көненең башка мәйданчыкларында экспертлар муниципалитетларның салым түләүчеләрне һәм икътисади стимуллар аша инвестицион җәлеп итүчәнлекне үстерә алуы турында фикер алыштылар. Шулай ук милек белән идарә итү, күләгәдәге икътисад белән көрәш, бюджетара мөнәсәбәтләр һәм контроль-күзәтчелек эшчәнлеге турында фикер алыштылар. Шәһәр белән идарә итүдә цифрлы технологияләрнең роленә аерым игътибар бирелде.

Төбәк көннәрендә тәкъдим ителгән уңышлы тәҗрибәләр һәм инициативалар 2026 елның апрелендә узачак «Кече ватан – Русия көче» III Бөтенрусия муниципаль форумының бердәм программасын формалаштыру өчен нигез булачак. Бу ел саен Русия Президенты Владимир Путин йөкләмәсе белән үткәрелә.

Фото: gazeta.ru