+17 °С
Ясно
Барысы да Жиңү өчен
2 Июля , 05:57
"Контракт төзүгә берничә сәбәп булды..."
Башкортстаннан махсус хәрби операциядә катнашучы ни өчен контракт төзүен сөйләде.
"Контракт төзүгә берничә сәбәп булды..."
Махсус хәрби операциядә катнашучы Эдуард Кутуев Белорет шәһәрендә туып-үскән. Ул 16нчы мәктәпне тәмамлагач, 25нче һөнәри лицейда слесарь һөнәрен үзләштерә, аннары Белорет металлургия комбинатында эшли. Хәрби хезмәт вакытында ук икенче Чечен кампаниясендә катнашу тәҗрибәсе дә була. Агымдагы елдан өч ел элек Эдуард Русия Оборона министрлыгы белән контракт төзи һәм махсус хәрби операция зонасына юл тота.
– Контракт төзүгә берничә сәбәп булды. Беренчедән, мин эчке гаскәрләрдә хезмәт иттем, җәмәгать эшләрендә актив катнашам. Безнең күп кенә егетләр ул вакытта инде алгы сызыкта иде. Мин дә читтә кала алмадым. Хәтта өлешчә мобилизация вакытында ук чакырырлар дип көткән идем. Икенчедән, олы улым хәрби хезмәттән соң контракт төзеп, Курил утрауларында хезмәт итте. Махсус хәрби операция башлангач, аларны Украина юнәлешенә җибәрделәр, ул анда ярты ел булды. Башта хатыныма үз карарым турында әйтмәдем, чөнки аның моны хупламаячагын белә идем. Агымдагы елдан өч ел элек июньдә контракт төзедем дә киттем, – дип искә ала Эдуард Кутуев.
Хәрби тәҗрибәсен исәпкә алып, аны 25нче армиянең 19нчы танк полкына җибәрәләр. Башта сапер булып хезмәт итә, соңрак махсус хәрби операция зонасында штурм отрядының саперлар бүлекчәсе командиры вазифасын башкара.
– Безнең урнашу урыны «Башкортстан» полкы янында иде. Ике ай буе безне «Вагнер» шәхси хәрби компаниясе сугышчылары әзерләде. Әзерлек бик җитди булды. Август ахырында алгы сызыкка чыктык. Баштарак җиңелрәк иде, ул вакытта FPV-дроннар һәм «камикадзе» дроннары хәзерге кебек күп түгел иде. Күбрәк өстән шартлаткыч ташлый торган дроннар кулланылды. Алар да хәвефле, әмма FPV-дроннар тагын да куркынычрак, – ди ул.
Хәрби бурычларын үтәгәндә Эдуард берничә тапкыр үлем белән күзгә-күз очраша. Шундый чакларның берсендә ул яраланган иптәшен коткарып кала.
– Агымдагы елдан өч ел элек бер штурм уңышсыз тәмамланды, чигенергә туры килде. Окопта утырабыз. Өстемдә тулы экипировка: бронежилет, без аны «плитник» дип йөртәбез, тугыз магазин, гранаталар. Шулчак окопка 82 миллиметрлы миномет снаряды төште. Шартлау дулкыныннан аңымны югалттым. Үземә килгәндә, иптәшемнең аягыннан көчле кан киткәнен күрдем. Шунда ук беренче ярдәм күрсәттем. Аннары бронежилетка күз салдым – ул кыйпылчыклар белән тишкәләп беткән иде. Аллаһы Тәгалә саклап калды, – дип сөйли ул.
Узган ел февральдә чираттагы штурм вакытында Эдуард каты яралана.
– Урман полосасы аша 21 кеше белән алга бардык. Кассеталы снарядлар ява башлады. Башта дүртәү идек, аннары өчәү генә калдык. Үзебезнекеләргә барып җитәргә, ярдәм чакырырга тырыштык. Каршы якта снайпер эшләде. Коры үләннең кыштырдавы буенча безнең урынны билгеләде. Башка кораллардан да ут ачтылар, шартлаулар туктамады, – дип искә ала ул.
Авыр яралануга карамастан, Эдуард бер кулына таянып, берничә сәгатьтән соң үзләренең позицияләренә барып җитә. Ул хәл турында командирларга хәбәр итә һәм яраланган иптәшләрен эвакуацияләүне сорый. Аннан соң аны озак дәвалану, берничә операция һәм тернәкләнү чоры көтә. Яралану сәбәпле ул хәрби хезмәттән демобилизацияләнә.
Күрсәткән батырлыгы өчен Эдуард Кутуев «Батырлык өчен» медале һәм IV дәрәҗә Изге Георгий тәресе белән бүләкләнгән. Бүген дә ул сугышчан иптәшләре белән элемтәдә тора һәм алгы сызыкта хезмәтләрен дәвам итүчеләр өчен борчылып яши.
Эдуард еш кына командирының сүзләрен искә төшерә:
– «Хәрәкәт – ул тормыш. Туктадыңмы – һәлак булдың».
Исегезгә төшерәбез: пилотсыз системалар гаскәрләрендә хезмәт итүче БПЛА операторлары өчен хәвефсезлекнең югары дәрәҗәсе тәэмин ителә. Аларның бурычлары, кагыйдә буларак, алгы сызыктан читтәрәк үтәлә.
Русия Оборона министрлыгы белән контракт бер елга төзелә. Контракт вакыты тәмамланганнан соң хәрби хезмәткәр үз теләге белән хезмәттән китә яки яңадан контракт төзи ала.
Контракт шартларына ярашлы, БПЛА операторын аның ризалыгыннан башка башка хәрби белгечлеккә яки башка төр гаскәрләргә күчерү каралмаган.
БПЛА операторлары дәүләт тарафыннан каралган барлык социаль гарантияләрдән, түләүләрдән һәм ташламалардан файдалана. Студентлар өчен дә махсус шартлар гамәлдә: алар академик ял алып контракт төзи, ә хезмәтләре тәмамланганнан соң укуын бюджет нигезендә дәвам итә ала.
Моннан тыш, нәтиҗәле хезмәт өчен өстәмә акчалата бүләкләү дә каралган. Дошман техникасын юк иткән өчен 50 мең сумнан 500 мең сумга кадәр акча түләнә.
БПЛА бүлекчәләрендә хезмәт итү турында тулырак мәгълүматны 122 номеры буенча шалтыратып белергә мөмкин.
– Контракт төзүгә берничә сәбәп булды. Беренчедән, мин эчке гаскәрләрдә хезмәт иттем, җәмәгать эшләрендә актив катнашам. Безнең күп кенә егетләр ул вакытта инде алгы сызыкта иде. Мин дә читтә кала алмадым. Хәтта өлешчә мобилизация вакытында ук чакырырлар дип көткән идем. Икенчедән, олы улым хәрби хезмәттән соң контракт төзеп, Курил утрауларында хезмәт итте. Махсус хәрби операция башлангач, аларны Украина юнәлешенә җибәрделәр, ул анда ярты ел булды. Башта хатыныма үз карарым турында әйтмәдем, чөнки аның моны хупламаячагын белә идем. Агымдагы елдан өч ел элек июньдә контракт төзедем дә киттем, – дип искә ала Эдуард Кутуев.
Хәрби тәҗрибәсен исәпкә алып, аны 25нче армиянең 19нчы танк полкына җибәрәләр. Башта сапер булып хезмәт итә, соңрак махсус хәрби операция зонасында штурм отрядының саперлар бүлекчәсе командиры вазифасын башкара.
– Безнең урнашу урыны «Башкортстан» полкы янында иде. Ике ай буе безне «Вагнер» шәхси хәрби компаниясе сугышчылары әзерләде. Әзерлек бик җитди булды. Август ахырында алгы сызыкка чыктык. Баштарак җиңелрәк иде, ул вакытта FPV-дроннар һәм «камикадзе» дроннары хәзерге кебек күп түгел иде. Күбрәк өстән шартлаткыч ташлый торган дроннар кулланылды. Алар да хәвефле, әмма FPV-дроннар тагын да куркынычрак, – ди ул.
Хәрби бурычларын үтәгәндә Эдуард берничә тапкыр үлем белән күзгә-күз очраша. Шундый чакларның берсендә ул яраланган иптәшен коткарып кала.
– Агымдагы елдан өч ел элек бер штурм уңышсыз тәмамланды, чигенергә туры килде. Окопта утырабыз. Өстемдә тулы экипировка: бронежилет, без аны «плитник» дип йөртәбез, тугыз магазин, гранаталар. Шулчак окопка 82 миллиметрлы миномет снаряды төште. Шартлау дулкыныннан аңымны югалттым. Үземә килгәндә, иптәшемнең аягыннан көчле кан киткәнен күрдем. Шунда ук беренче ярдәм күрсәттем. Аннары бронежилетка күз салдым – ул кыйпылчыклар белән тишкәләп беткән иде. Аллаһы Тәгалә саклап калды, – дип сөйли ул.
Узган ел февральдә чираттагы штурм вакытында Эдуард каты яралана.
– Урман полосасы аша 21 кеше белән алга бардык. Кассеталы снарядлар ява башлады. Башта дүртәү идек, аннары өчәү генә калдык. Үзебезнекеләргә барып җитәргә, ярдәм чакырырга тырыштык. Каршы якта снайпер эшләде. Коры үләннең кыштырдавы буенча безнең урынны билгеләде. Башка кораллардан да ут ачтылар, шартлаулар туктамады, – дип искә ала ул.
Авыр яралануга карамастан, Эдуард бер кулына таянып, берничә сәгатьтән соң үзләренең позицияләренә барып җитә. Ул хәл турында командирларга хәбәр итә һәм яраланган иптәшләрен эвакуацияләүне сорый. Аннан соң аны озак дәвалану, берничә операция һәм тернәкләнү чоры көтә. Яралану сәбәпле ул хәрби хезмәттән демобилизацияләнә.
Күрсәткән батырлыгы өчен Эдуард Кутуев «Батырлык өчен» медале һәм IV дәрәҗә Изге Георгий тәресе белән бүләкләнгән. Бүген дә ул сугышчан иптәшләре белән элемтәдә тора һәм алгы сызыкта хезмәтләрен дәвам итүчеләр өчен борчылып яши.
Эдуард еш кына командирының сүзләрен искә төшерә:
– «Хәрәкәт – ул тормыш. Туктадыңмы – һәлак булдың».
Исегезгә төшерәбез: пилотсыз системалар гаскәрләрендә хезмәт итүче БПЛА операторлары өчен хәвефсезлекнең югары дәрәҗәсе тәэмин ителә. Аларның бурычлары, кагыйдә буларак, алгы сызыктан читтәрәк үтәлә.
Русия Оборона министрлыгы белән контракт бер елга төзелә. Контракт вакыты тәмамланганнан соң хәрби хезмәткәр үз теләге белән хезмәттән китә яки яңадан контракт төзи ала.
Контракт шартларына ярашлы, БПЛА операторын аның ризалыгыннан башка башка хәрби белгечлеккә яки башка төр гаскәрләргә күчерү каралмаган.
БПЛА операторлары дәүләт тарафыннан каралган барлык социаль гарантияләрдән, түләүләрдән һәм ташламалардан файдалана. Студентлар өчен дә махсус шартлар гамәлдә: алар академик ял алып контракт төзи, ә хезмәтләре тәмамланганнан соң укуын бюджет нигезендә дәвам итә ала.
Моннан тыш, нәтиҗәле хезмәт өчен өстәмә акчалата бүләкләү дә каралган. Дошман техникасын юк иткән өчен 50 мең сумнан 500 мең сумга кадәр акча түләнә.
БПЛА бүлекчәләрендә хезмәт итү турында тулырак мәгълүматны 122 номеры буенча шалтыратып белергә мөмкин.
