-11 °С
Болытлы
Гәзиткә язылуVKOKTelegramЯRus
Барлык яңалыклар
Икътисад
26 Май 2016, 02:00

Исеме югалды, җисеме калды

Яңа таләпләр буенча ОДН күләмен кем билгеләячәк?Торак-коммуналь хуҗалыкны реформалаганда ОДН (гомумйорт ихтыяҗы) аеруча күп бәхәсләр тудырды. Чөнки кайбер фатир хуҗалары йорт, подъезд юу, җылыту һәм яктырту өчен үз фатирларына караганда да күбрәк акча түләде. Бәхәсле тема Уфада үткән “Торак-коммуналь хуҗалык үзгәрә” Бөтенрусия форумында да үзәккә чыгарылды. Андагы карар нигезендә, күпфатирлы йортларда яшәүчеләр май аенда килгән квитанцияләрдә ОДН графасын күрмәячәк. Һәр яңа башлангычтагы кебек үк, бу юлы да аңлашылып бетмәгән урыннар бар. “Башинформ” мәгълүмат агентлыгында үткән матбугат конференциясендә сүз шул хакта барды.

Торак-коммуналь хуҗа­лыкта бик күп акчалар әйләнә. Кайбер идарәче компанияләр фатир хуҗаларыннан электр энергриясе өчен җыеп алынган акчаны чимал белән тәэмин итүче оешмаларга вакытында түләмәде. Нәтиҗә­дә, бурычлар җыелды. Күңелсез хәлдән котылу максатында Башкорт­станның энергия сату компаниясе фатир хуҗа­лары белән турыдан-туры килешүләргә күчәргә мәҗбүр булды. Мондый адым үзен аклады. Фатир хуҗалары күпме электр энергиясе сарыф иткән, шул кадәр генә түли башлады. Беркем дә счетчик күрсәтке­ченнән артыгын түлә­мәде. Шул ук вакытта, ОДН баш бәла­сенә әве­релде. Электр энергиясе өчен аен-айга түләп баручы намуслы фатир хуҗалары да бәхәс­ләшергә мәҗбүр булды. Чөнки кайбер йортларда ОДН өчен фатирда сарыф иткән электр энергиясеннән дә күбрәк түләргә туры килде. Мөгаен, мондый йортлар әле дә бардыр.

— Кайбер йортларда ОДН шактый артык килеп чыкты, — диде Башкорт­станның энергия сату компаниясенең башкаручы директоры Олег Козлов. — Күрсәткечне киметү максатында чаралар күрелде. Тик­шерүләр нәтиҗә­сендә кайбер йортларга тапшырылган электр энергиясеннән пред­приятиеләр, кибет­ләр, светофорлар, хәтта полиция пунктлары файдалануы ачыкланды. Шул ук вакытта, фатир хуҗаларына да сакчыллык турында уйланырга вакыт. Әйтик, подвалларда, подъездларда тәүлек әйләнәсенә ут янып торган йортлар бар. Лифт җиһаз­ларының искергән булуы да ОДН артуга китерә. Энергияне аз сарыф итүче лампалар урнаштырылса, хәл яхшы якка үзгәрер иде. Исәп­ләгечләрнең искергән булуы да ОДНны арттыра. Уфада җиһаз­ларның 20 проценттан артыгы искергән. Мондый шартларны үтәгән һәм җитеш­сез­лекләрне гамәлдән чыгарган йортларда уңай үзгәреш күзәтелә. Го­­мумән, күрелгән чаралар нәтиҗә бирде. Төбәк-тә ОДН 22 проценттан 11 процентка кадәр кимеде. Шул ук вакытта, бу күр­сәткеч 20-30 процент тәшкил иткән йортлар кала бирә.

Күпкатлы йортларда яшәү­челәр чамадан тыш артык язылган ОДН белән килешми. Алар хаклы. Респуб­ликаның торак-коммуналь хуҗалык министры урынбасары Альфред Зиннә­тул­лин фикеренчә, фатир хуҗалары гомум йорт ихтыяҗларына файдаланылган электр энергиясе өчен генә түләргә тиеш. ОДНның арту сәбәпләрен нигез­ләүне һәркем таләп итәргә хаклы.

Май башыннан ОДН бил­геләү шартлары үзгәрә. Иң элек, гомумйорт их­тыяҗының мәйданы, лифтлар, яктырту системалары исәпкә алынып, һәр йортка норматив билгеләнәчәк. Әйтик, тар подъездлы, азкатлы йортларда ОДН күлә­ме азрак булачак. Ә менә киң подъездлы, җиңел автомобиль сыярдай лифтлы, подъезды күпләп яктыртылучы йортларда ОДНны да күбрәк түләргә туры киләчәк.

Яңа таләпләр буенча ОДН күләмен идарәче компанияләр билгеләячәк. Алар үз кесә­сеннән түлә­мәс өчен читтән тоташкан кулланучылар сарыф иткән энергия чыгымнарын фатир хуҗалары исәбенә капламасмы? ОДНның дөрес билгеләнүен ачыклап булырмы? Кыскасы, фатир хуҗала­рына бердәм һәм уяу булырга кирәк.
Читайте нас в