Эшкуарларга “яшел урам” ачыйк!

Тикшерү 63 муниципаль берәмлектә 18 күрсәткеч буенча үткән. Барлыгы 1522 кече бизнес вәкиле сораштыруда катнашкан. 2016 ел йомгаклары буенча, бизнесны борчыган бик күп мәсьә­ләләр уңай хәл ител­гән. Атап әйткәндә, төзе­леш­кә рөхсәт, район хаки­миятләре сайтлары аша тиеш­ле мәгъ­лүмат алу яхшырган. Күчем­сез милектән файдалану да җайга салын­ган. Бөлген­леккә төшкән пред­прия­тиеләрнең хуҗа­сыз утырган биналары да хәтсез булуы мәгълүм. Мондый күренеш бер төбәкне дә бизәми. Хәрабә хәлен­дәге биналар урындагы җитәкчеләрне халык, кунаклар каршында кызарырга мәҗбүр итә. Көн саен мондый күре­неш бе­лән йөзгә-йөз очрашучы урындагы халыкның властька ышанычы кими. Ташландык биналарны эшкуарлар карамагына бирүдән һәм­мәсе дә ота. Беренчедән, эшкуар җимерек бинаны да ал да гөл итә. Икенчедән, биредә оештырылган производствога, сәүдә үзәгенә урындагы халыкка эшкә урнашу мөмкинлеге туа. Өченчедән, яңа предприятие төбәк бюджетына ке­рем­нәр китерә. Күчемсез милекне тик яткырмауның уңай якларын арытаба дә­вам итәргә мөм­кин. Иң мөһиме – дәрәҗәгә тап төшерүче, чыгымнарны арттыручы объектлар җәм­гыятькә дә, халыкка да файда китерә ала. Бу мәсьә-ләнең Башкортстанда уңай хәл ителүе киләчәктә тагын да матуррак нәтиҗә бирер, дип өметләник. Шулай ук, контроль-күзәтү чаралары да сизелерлек кимегән. Бизнеска эшләргә, җиңел суларга мөмкинлек бирмәгән бюрократик системаның хокуклары чикләнү зур әһә­мият­кә ия. Беренчедән, конт­роль-күзәтү чаралары ярыйсы гына матди чыгымнар таләп итә. Чөнки һәр тик­шерүче эш күрсәтергә тырыша. Шул ук вакытта, хаталар өстендә эшләргә, кимчелекләрне бетерергә я бик аз вакыт бирелә, я бөтенләй бирелми. Икенче­дән, һәр адымыңны күзәтеп, тикшереп, тыкшынып торсалар, бер эштә дә уңышка ирешеп булмый. Бизнес вәкилләре гаделсезлек белән килешмичә, я “күләгә­дә” эшләүгә күчә, я бөтен­ләй эшкуарлыктан китә. Әл­шәй, Бишбүләк, Борай, Кушнаренко, Авыргазы, Чакмагыш районнары бизнеска уңайлы мохит тудыру юнәлешендә позиция­ләрен сизелерлек яхшырткан. Калган районнар да эшкуарларга йөз белән борылган.
Былтыр муниципаль берәмлекләрдә эшкуарлык мохите буенча үткәрелгән мониторинг нәтиҗәләренә нигезләнеп, төркемнәр тө­зел­гән. Эшкуарлык мохите буенча беренче, лидерлар төбәгенә бер төбәк тә кер­телмгән. Икенче төркемгә Күмертау һәм Октябрьс­кий шәһәр округлары, Бәләбәй районы кергән. Ике ел элек исемлектә нибары Күмертау гына булганга, мондый күрсәткечне зур казаныш, дип карарга кирәк­тер. Исемлек тулыланган икән, димәк, бизнеска уңай­лы шартлар тудырылган төбәкләр арткан. Өченче, уртача төркемгә 50 муниципаль берәмлек кергән. Шулар арасында Салават, Нефтекама, Уфа шәһәр­ләре, Мәләвез, Дәүләкән, Благовещен, Гафури, Тә­теш­ле һәм Әбҗә­лил район­­нары югары күр­сәткечләргә ирешкән. Ун район дүртен­че төркемгә кер­гән. Ә менә иң начар би­шенче төркемдә бер тө­бәк тә юк. Бу үзе үк күп нәр­сә турында сөйли. Ди­мәк, хәзер Башкортстанда эшкуарларны борчыган мәсьә­ләләргә битараф муниципаль берәмлекләр бө­тенләй калмаган.
Моннан тыш, 2015-16 еллар нәтиҗәләре буенча үз төркемнәрендә лидерлар исемлегенә кергән муниципаль берәмлекләрне дә сызык өстенә алу мөһим. Әйтик, Күмертау һәм Октябрьский шәһәр округлары арасында икенче ел рәттән беренче-икенче урыннарны бүлешәләр. Нефтекама белән Уфа да алдынгылар сафында. Административ үзәге шәһәр булган муниципаль районнар арасында Бәләбәй, Мәләвез һәм Благовещен районнары алга чыккан. Авыл муниципаль районнары төркемендә Әбҗәлил һәм Нуриман районнары үзләренең югары позицияләрен саклап калган.
Эшкуарлар элек-электән халык тормышын яхшыртуга, уңайлы шартлар тудыруга хезмәт итә. Дефицит чорында кибет киштәлә­ренең буш булуында бизнеска “яшел урам” ачмау да сәбәпче иде. Эшкуар­ларның тырышлыгы белән, хәзер авылдан чыкмыйча, Уфа үзәгендәге базарда да очрамаган продукцияне сатып алырга мөмкин. Янә дефицит чорына кайтасыбыз килмәсә, җәмгыять бизнеска йөз белән борылып, уңайлы мохит, яхшы шартлар белән җавап кайтарырга тиештер.