Башкортстан һәм Беларусь элемтәләре турында китаплар тәкъдим ителде

Бүген Евразия фәнни-белем бирү үзәге йортында Башкортстан белән Беларусь арасындагы күпкырлы элемтәләргә багышланган ике фәнни басманы: “Белорусы Башкортостана и башкиры в Беларуси” һәм “Башкортостан и Беларусь в годы Великой Отечественной войны (1941-1945 гг.): ратный и трудовой подвиг” китапларын тәкъдир итү чарасы булды. Анда дәләт власте органнары, Башкортстан Фәннәр академиясе галимнәре, музейлар, мәдәни үзәкләр һәм иҗтимагый берләшмәләр вәкилләре катнашты.

Добавить в предпочтительные источники Google

Игътибар үзәгендә – халыкларның этномәдәни багланышлары һәм аларның Бөек Ватан сугышында Җиңүгә керткән уртак өлеше.

«Белорусы Республики Башкортостан и башкиры в Республике Беларусь» китабы Башкортстан Фәннәр академиясе президенты Камил Рамазанов мөхәррирлегендә әзерләнгән.

Коллектив монографиянең беренче өлеше Башкортстан территориясендә яшәүче белорусларның этник төркеменә багышланган. Анда белорусларның урнашу тарихы һәм саны турында мәгълүматлар бар, этник төркемнең барлыкка килү һәм эволюция проблемалары, матди һәм рухи мәдәниятнең традицион формалары, хәзерге тормышта көнкүреш карала.

Басманың икенче өлеше Беларусь Республикасында яшәүче этник берләшмәләрнең берсенә — башкортларга багышланган. Бу әлеге проблематика буенча беренче фәнни тикшеренү. 2021-2025 елларда Беларусьта яшәүче Башкортстанда туып үскән кешеләрдән җыелган кыр материалларына нигезләнә. Этнология өлкәсендә белгечләр өчен, шулай ук белорус һәм башкортларның тарихы һәм мәдәнияте белән кызыксынучы киң укучылар даирәсе өчен тәгаенләнгән.

“Башкортостан и Беларусь в годы Великой Отечественной войны (1941-1945 еллар): боевые и трудовые подвиги” китабы авторлар коллективы — Айтуган Акманов, Булат Латыйпов, Равил Фазылов тарафыннан әзерләнгән. Китап Бөек Ватан сугышы (1941-1945 еллар) чорында Башкорт АССР һәм Беларус ССР халкының тарихи үзара бәйләнешенә багышланган.

Басмада Башкорт АССР кешеләренең Белоруссия территориясендәге хәрби хәрәкәтләрдә катнашуы, шул исәптән Советлар Союзы Геройлары һәм өч дәрәҗә Дан орденының тулы кавалерлары; башкорт сугышчыларының белорус җирендәге партизан хәрәкәтендәге роле; Белорус ССР сәнәгать предприятиеләренең Башкорт АССРына эвакуацияләнүе һәм аларның җитештерү эшчәнлеге; Башкортстан АССРы торак пунктларында яшәүче белорусларның хезмәт батырлыгы турында мәгълүматлар системалаштырылган. Китап киң укучылар даирәсе өчен каралган.

Ике басма да дәүләт йөкләмәсе буенча әзерләнгән, катгый фәнни эшләнмәләре һәм архив чыганакларына таянулары белән аерылып тора.

Чараны Башкортстан Фәннәр академиясенең Башкорт энциклопедиясе институты директоры вазыйфасын башкаручы Рания Хәсәнова ачты. Ул тарихи хәтерне саклау һәм төбәкләр арасында дуслыкны ныгыту өчен проектларның әһәмиятен билгеләде.

Башкортстанның халык артисты Азат Бикчурин катнашучыларның күз алдында үсемлектән курай ясады. Тамашачылар уен коралын ясауның традицион процессын күрә алды. Артист, бу музыка коралының җир тавышы һәм ата-бабалар хәтере кебек тирән символизмын ачып, курайның килеп чыгышы турында риваять сөйләде. Азат Бикчурин үзе ясаган курайда төрле халыкларның берничә көен уйнады – бу мәдәни диалогның якты метафорасына әверелде һәм бер уен коралының төрле этносларның интонацияләрен һәм хисләрен тапшыра алуын күрсәтте.

Аннары “Вересень” гаилә ансамбле (Ольга һәм Борис Власовлар, Арина Круль) чыгыш ясады. Аларга янә Азат Бикчурин кушылды: башкорт һәм белорус моңнары бергә кушылды. Артистларга мәдәни мирасны саклауга керткән өлешләрен тану билгесе буларак “Мостай Кәрим” энциклопедиясе нөсхәләре тапшырылды.

Сәламләү сүзе белән Башкортстан Фәннәр академиясе президенты Камил Рамазанов, Фән һәм югары белем буенча Дәүләт комитеты рәисенең беренче урынбасары Азат Фәттахов чыгыш ясады.

Чарада проектларның авторлары һәм фәнни җитәкчеләре төп спикерлар булды. Башкорт энциклопедиясе Институтының фәнни мөхәррире Равил Фазылов этномәдәни басма концепциясе һәм анда Башкортстандагы белоруслар һәм Беларусьтагы башкортлар тарихына «икеләтә фокус» ничек төзелүе турында сөйләде.

Чарага онлайн форматта Беларусь Милли фәннәр академиясенең Кондрат Крапива исемендәге Сәнгать белеме, этнография һәм фольклор институтының халыкны өйрәнү бүлегенең баш фәнни хезмәткәре, тарих фәннәре докторы, доцент Елизавета Квилинкова кушылды. Аның чыгышы фәнни хезмәттәшлекнең халыкара характерын ассызыклады һәм ике яклы элемтәләрне аңлау өчен мөһим күпер булды.

Русия Фәннәр академиясенең Уфа федераль тикшеренү үзәге этнологик тикшеренүләр институтының этнография бүлеге мөдире, филология фәннәре докторы, китап авторларының берсе Фәридә Галиева басманың төп этномәдәни сюжетларын һәм ике халык традицияләренең үзара бәйләнешенең мөһим нокталарын билгеләп үтте.

Хәтерне саклау буенча эш турында Иглин районы вәкилләре: район мәдәният бүлеге җитәкчесе вазыйфасын башкаручы Наталия Бабкина, Балтика авылында Белорус тарих-мәдәният үзәгенең баш белгече Жанна Хализова һәм район тарих-туган якны өйрәнү музее директоры Айгөл Тимирбаева сөйләде. Аларның чыгышлары кече торак пунктларда бәйрәмнәр, экскурсияләр, музей экспозицияләре һәм бергәлек белән көндәлек эш аша тере тарих формалашуын күрсәтте.

Башкортстан Фәннәр академиясе мөхбир-әгъзасы, тарих фәннәре докторы, профессор Айтуган Акманов Бөек Ватан сугышы турындагы китапны һәр сан һәм һәр язмыш документаль рәвештә расланган. хезмәт буларак тәкъдим итте. Башкортстан Фәннәр академиясе мөхбир-әгъзасы, социология фәннәре докторы, профессор Морат Киекбаев тарихи хәтергә социологик карашны тәкъдим итте. Башкортстан Милли музее фондларының баш сакчысы Зилә Нигъмәтуллина музей фондларының “чор сулышын” саклаудагы роле турында сөйләде.

Республиканың белорус җәмәгатьчелеге исеменнән “Башкортстан белоруслары” төбәк иҗтимагый оешмасы рәисе Раиса Зюзько чыгыш ясады. Ул Башкорт энциклопедиясе институты коллективына архив эзләүләреннән алып ахыргы редакциягә кадәр басмалар өстендә тырышып һәм югары профессиональ хезмәтләре өчен рәхмәт белдерде. Раиса Зюзько Башкорт энциклопедиясе институтына Рәхмәт хатын тапшырды.

Тантана кысаларында тикшеренү төркеме һәм авторлар Башкортстан Фәннәр Академиясенең Рәхмәт хатлары белән бүләкләнде. Бүләкләр галимнәр, музей хезмәткәрләре һәм мәдәни үзәкләр вәкилләре — материалларны җыюга, тикшерүгә һәм аңлауга өлеш керткән һәркемгә тапшырылды.

Чара авторларга, тикшеренү төркеменә, учреждение вәкилләренә һәм дәрәҗәле кунакларга китаплар тапшыру белән тәмамланды. Оештыручылар бу басмаларны фәнни чыганак итеп кенә түгел, ә мәгърифәтчелек коралы итеп тә күрәләр: аларны лекцияләрдә, күргәзмәләрдә, мәктәп проектларында һәм гаилә әңгәмәләрендә куллану планлаштырыла.

Фото: Гөлдәр Ишкинина

Автор:Фануз Хабибуллин

Читайте нас

Партнеры

Фотобанк журналистов РБ

Рубрика "Еда и напитки"

Рубрика "Животные"

Теркәлү саны: 2019 елның 24 маендагы Эл сериясе № ФС 77-75682.

Басманың яшь категориясе 12+

___________________

Сетевое издание «KizilTan» зарегистрировано Федеральной службой по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникаций (РОСКОМНАДЗОР)

Регистрационный номер: серия Эл № ФС 77-75682 от 24 мая 2019 г.

Возрастная категория издания 12+

Об использовании персональных данных

Гамәлгә куючылары: Башкортстан Республикасы Матбугат һәм киңкүләм мәгълүмат чаралары агентлыгы, «Башкортстан Республикасы» нәшрият йорты акционерлык җәмгыяте.

____________________

УЧРЕДИТЕЛИ: Агентство по печати и средствам массовой информации Республики Башкортостан, Акционерное общество Издательский дом «Республика Башкортостан».

Правила применения рекомендательных технологий

Политика конфиденциальности

Баш мөхәррир Фаил Камил улы Фәтхетдинов.

Кабул итү бүлмәсе телефоны: 8 (347) 272-13-61.

___________________

Главный редактор: Фатхтдинов Фаил Камилович.

Телефон приемной: (347) 272-13-61.

Телефон

8(347)272-13-61

Эл. почта

kyzyltan@mail.ru

Адрес

450079, Уфа шәһәре, Октябрьнең 50 еллыгы урамы, 13 нче йорт

Рекламная служба

8(347)272-62-27

Сотрудничество

8(347)272-62-27