Барлык яңалыклар

Мәхәббәткә киртә юк

Яки ни өчен ирләр хатыннарын Уфа “Нур” татар дәүләт театрында баручы яңа спектакльне карарга “куалый”?Халыкара хатын-кызлар бәйрәменнән соң күп ирләр хатыннарын Уфа “Нур” татар дәүләт театрына спектакль карарга җибәрергә тырыша икән. Янәсе, анда барган тамаша гаиләдәге мәхәббәтне яңартып җибәрүгә этәргеч булачак. Ни хәл бу?

Баксаң, нәкъ бәйрәм алдыннан режиссер Илдар Вәлиев, драматург Наил Гаетбай, композитор Урал Иделбаев белән рәссам Нурия Габидуллинаның уртак эше — “Балконнан төшкән мәхәббәт” спектакленең премьерасы узган. Менә шушы сәхнә әсәре тамашачыларны сискән­дереп, дәртләндереп һәм өметлән­дереп үк җибәргән.
Пьесаның эчтәлегенә күз салыйк.
— Ул мәхәббәт хакында! — ди режиссер һәм бу хисне ничек аңлавын сөйләп китә. — Кызык бит! Ярату көт­мәгәндә килә. Яшьне сорамый — беренче сыйныфта укый­сыңмы син, әллә инде яшең кырыкка җиткәнме. Бу хис безне алга алып бара, “агарта”, үстерә. Ә кайчак кешеләр гаилә корып та бер-берсен яратмый, ихтирам итми. Бу очракта кечкенә сәбәп тә гаилә таркалуга китерә. Әсәр, әл­бәттә, бәхет рецепты белән бүлешми. Әмма уйланырга мәҗбүр итә. Спектакль ахырында — күп нокта.
Әсәрдәге геройлар — ялгыз хатыннар идеаль түгел. Хәер, үзләре моны танырга теләми. Бар явызлык та ир-аттан килә, дигән уйда алар. Ялкау да, намуссыз да, булдыксыз һәм йөремтәл дә икән ирләр, тик... нигәдер аларсыз дөньяның яме юк. Төп вакыйгалар барган Таң­сылу Җиһа­нуровна (Лияна Хәерт­динова) яшәгән йортта да ир-ат юклыгы бик сизелә: урындык аяклары какшаган, ишек тиешенчә ябылып бетми, кыскасы, хуҗалык таралып бара. Тик иң куркынычы анда түгел, ә хатынның ялгыз, бәхетсез булуында. Яңа ел бәйрәмен аның белән үткә­рергә җыелган хатыннар да, баштарак “ир­ләрсез бик тә күңелле ” дип шапырынса, тора-бара алар­ның да “кик­рикләре шиңә”. Ирләргә каршы иң зур тавыш чыгарган Гөлирә (Айсылу Гомәрова), күптән “аерылганнар клубы” әгъзасы Сәлимә (Башкорт­станның атказанган артисткасы Миңнинур Сәе­това-Гыйззәтуллина) һәм, ахирәт­ләренә ияреп, әлеге клубка керә язып калучы Зөлфия (Башкортстанның атказанган артисткасы Резида Зарипова) — алар һәммәсе дә яратуга мохтаҗ. Фәридә (Дамира Сәетова) башкалардан бераз аерылып тора. Ул — баштан ук ирләр яклы. Беренче мәхәб­бәтенә әле дә гашыйк булгангамы, башка ирләрнең дә яхшы якларын күрә белә ул. Тамашачы соңга кадәр мәхәббәтнең тантана итүен, барысының да тәртипкә салынуын көтә: Хәйдәрнең (Руслан Хисаметдинов) яшь­лектә сөйгән Фәридәсе белән кавышуын, Эльмир Хәерт­динов башкаруындагы көнчел ирнең хатыны белән уртак фикергә килүен... Әсәрдә вакыйгалар драматург салган юнәлештә бара. Ә тормышта мөнә­сәбәтләрне һәркем үзенчә кора. Тамашаны караганнан соң бер генә гаиләдә булса да хәлләр яхшы якка үзгәрә икән, спектакльнең искиткеч уңышы булачак бу. Шуңа өметләник.