Шигърият – дуслык илчесе

Шигъри сүз, ярсу хисләр, тирән тойгылар... Алар беркемне дә битараф калдырмый. Күңелнең иң нечкә кылларын чиртә дә, безне көндәлек мәшәкатьләрдән арындырып, нәфис әдәбият иленә әйди. Бер төркем шагыйрә­ләребезнең “Шагыйрәләр сүзе – җиһан сере” проекты белән Казан шәһәренә шигъри сәфәре дә шул максаттан уйланылды. Сәфәрдә катнашкан шагыйрәләрнең һәркайсы – иҗаты белән танылудан тыш, актив җәмә­гать эшчәнлеге дә алып баручы уңган-булган ханымнар. Чараны оештыруга Башкортстан татар хатын-кызларының “Сәхибҗамал” иҗтимагый оешмасы, Баш­кортстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Динә Морзакаева күп көч салды. Әлеге әдәби-музыкаль проект – уңышлы башлангычларның берсе, һәм быел, оешманың булдырылуына 20 ел тулганда, ул янә сәхнәгә менде.

Сәфәр программасы бик тыгыз иде. Шагыйрәләр иртән “Идел-Пресс” полиграфия-нәшрият комплексына юл тотты. Урамнан керүгә үк шунысы күзгә чалынды: редакцияләр урнашкан бинага заманча, зәвыклы ремонт ясал­ган, бүлмәләр якты, җылы. Тәүге очрашу “Сөембикә”, элекке “Азат хатын” журналы редак­циясендә булды. Баш мөхәррир Лариса Маликова, редакция хезмәткәрләре Рәмзия Кашапова, Гөлнур Хәсән­шина (Са­фиуллина) һәм башкалар иҗат яңалыклары белән уртаклашты. “Мәдәни җомга” гәзи-тенең баш мөхәррире Вахит Имамов, “Казан утлары” журналының баш мөхәррире Рөстәм Галиуллин, проза бүлеге мөхәррире Камил Кәри­мов, җаваплы сәркәтип Ландыш Әбүдарова яңа әсәрләр турында сүз тоттылар. Мәсәлән, “Казан утлары” журналында тираж артудан кергән керемне популяр чәчмә әсәрләрне китап итеп бас­тырып сатуга юнәлткәннәр. Китаплар ике мең данәдә, юка тышлык белән бастырыла, бәясе кыйммәт түгел. Мисалга, Нәбирә Гыйматдинованың китабы ике атнада таралып беткән. Әйт­кәндәй, якташ­ларыбызның иҗатына игътибар зур. Марат Кәбировның – “Киллер”, Хисаметдин Исмәгый-левның “Никах” китаплары шул рәвешчә дөнья күргән. Киләчәктә Кәрим Караның повестьларына тукталырга уйлыйлар.
Чираттагы очрашу Татарстан дәүләт телерадиоком­паниясендә булды. Анда уфалылар алдында телерадиокомпания дирек­торы­ның радио буенча урынбасары Тәүфыйк Сәгыйтов, журналистлар Нәсим Акмал һәм башкалар чыгыш ясап, үз һөнәрләренең нечкә­лекләре белән таныштырды. Раил Садертдинов якташыбыз, шагыйрь Нурлан Ганиевның иҗатын күзәтеп баруын, шигырьләрен радиодан даими яңгыратуларын әйтеп үтте.
Аннан инде гүзәл затларыбыз Бөтендөнья татар конгрессы бинасына юнәлде. Бу бина да бик күркәм. Уфалыларны конгрес-сның Башкарма комитеты җитәк-чесе урынбасары Марс Тукаев сәламләде, оешманың тарихы һәм бүгенге эшләре турында сөй-ләде. Якташыбыз, “Дөнья” сту-дия­­сенең баш мөхәррире Римзил Вәлиев онлайн-очрашуларны ешрак үткәрергә тәкъдим итте. Бө-тендөнья татар хатын-кызлары оешмалары җитәкчесе, “Ак калфак” төбәк татар хатын-кызлары иҗтимагый оешмасы рәисе Кадрия Идрисова чыгыш ясап, төрки хатын-кызлар арасындагы дуслык хакында, соңгы чорда декоратив сәнгать төрләренә игътибар кө-чәю­ен, дисбе ясаучы, сөлге чигү-челәрне барлауларын сөй­ләде.
Алдагы тукталыш Татарстан Язучылар берлегендә булды. Бер­лекнең яңа сайланган рәисе, халык шагыйре Ркаил Зәйдулла кунакларны ишек төбенә үк чыгып каршы алды. Очрашуда рәис урынбасары Илсөяр Ихсанова, берлек әгъзалары Нәҗибә Сафина, Фирүзә Җамалетдинова, Шәм­сия Җиһангирова, Фәйрүзә Мөс-лимова, Рифә Рахман катнаштылар. Татарстанның халык шагыйре, шушы көннәрдә 80 яшен бил­геләгән Рәдиф Гаташ исә якташларын Казанга килеп төшүләренә үк китаплар, күчтәнәчләр күтәреп каршы алды. Берлектәге сөйлә-шү­дә иҗат яңалыклары, китап нә­шер итү проблемалары кузгатылды.
Кичен шагыйрәләр Габдулла Кариев исемендәге Татар дәүләт яшь тамашачы театрына юл тотты. “Шагыйрәләр сүзе – Җиһан сере” әдәби-музыкаль программасы, гадәттәгечә, шигырь һәм җыр­лар белән үрелеп барды. Шигырьләрне авторлар үзләре сәнга­тьле укып, алар язылган сүз-ләргә язылган җырлар да яң­гы­рагач, тамаша бик ихлас, җан­лы килеп чыкты, тамашачы тарафын­нан яратып кабул ителде. Белүе­безчә, күршеләрдә мондый әдәби проект әлегә юк.
Бу сәфәрдә катнашкан ша­гыйрәләребезне барлап үтик. Алар­ның барысы да диярлек – Башкортстан Язучылар берлеге әгъзалары, һәммәсенең берничә шигъри җыентыгы нәшер ителгән. Шул ук вакытта һәрберсе – үзен­чәлекле шәхес.
Лилия Сәгыйдуллина – филология фәннәре кандидаты, БДУ доценты. Аның башлангычы бе-лән БДУда инде берничә ел рәт-тән “Туган як шигърияте” сән­гать-ле һәм “Җанлы сүз” әдәби конкурслары үткәрелә. Яшьләрне әдә­биятка, нәфис сүзгә җәлеп итүче бәйгеләрнең әһәмияте бик зур. Моннан тыш, Лилия Сәгый­дул­лина Башкортстан Язучылар берлегенең татар әдипләре бер­ләшмәсе утырышларында даими катнаша, башлап язучыларга төпле киңәшләрен бирә, тәнкыйди фикерен әйтә.
Халисә Мөдәрисова – Татарстан Язучылар берлеге әгъза-сы, Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, бихисап шигъри җыентык, берничә чәчмә әсәр авторы. Радио-телевиде­ниедә шигырьләре, аның сүзләре­нә язылган җырлар даими яңгы­рый. “Бәйге хакы” повесте буенча иҗат ителгән “Бәхет хакы” спектакле Мәҗит Гафури исемендәге академия драма театры сәхнә­сендә зур уңыш белән бара.
Альбина Хәлиуллина – филология фәннәре кандидаты, М. Акмулла исемендәге БДПУ доценты, Башкортстан татарлары­ның милли-мәдәни автономиясе җитәкчесе урынбасары, Башкорт­станның атказанган мәгариф хез-мәткәре. Альбина ханым тырышлыгы белән дөньяга чыккан иҗти-магый проектлар бихисап: алар – “Балкыш” республика әдә­би конкурсы, Фәридә Кудашева белән Бәхти Гайсин иҗатына багышланган “Ике аккош”, “Бәлеш-фест”, “Белек” һәм башкалар. Баш­­корт­стан прозаиклары һәм тәнкыйть­челәре иҗатын яктыртучы “Туган як әдипләре” әсбабының автордашы, байтак тән­кыйть мәкаләсе авторы да ул.
Ләйсән Кәшфи – филология фәннәре кандидаты, Әнгам Атна­баев исемендәге премия лауреаты. “Кызыл таң” гәзитендә эшләгән чорда аның бихисап тәнкыйть мә­каләләре басылып чыкты, алар “Иҗат диңгезендә ниләр бар?” дигән электрон җыентыкка тупланып дөнья күрде. Ләйсән Әмир кызын “Туган тел” телеканалының “Балкыш” тапшыруында да еш кү­рәбез. Эшкуарлык белән дә шө­гыльләнә, күпереп пешкән бавырсаклары туй-табыннарның, милли чараларның түрендә.
Халисә Мөхәммәдиева – озак еллар татар телендәге “Рәй­хан” телевизион тапшыруы­ның алып баручысы булды, Баш­корт­стан­ның атказанган матбугат һәм киңкүләм мәгълүмат хезмәткәре. Уфада “Рәйхан” клубын оештырып җибәрде.
Рафига Усманова – Башкорт­станның атказанган мәдәният хезмәткәре, матбугатта даими чыгыш ясаудан тыш, үз туган районы Борайда әдәби иҗат түгәрәге өчен җан ата, мәк­тәпләрдә әдәби чаралар үткәрә. Мәктәп укучылары өчен үз исемендәге әдәби премия булдырды.
Фәүзия Гайзаман – берничә үзнәшер шигъри җыентык, җыр сүзләре авторы, “Затлы Сәхиб-җамаллар” вокаль төркемен оештырды, “Сәхибҗамал” оешма-сының иң актив әгъзасы.
Программаны алып баручылар да осталарның осталары иде. Башкортстан Язучылар берлеге рәисе урынбасары, Татар әдиплә­ре берләшмәсе рәисе Нурлан Ганиев сүз алса, телендә былбыллар биетә. Ул, аеруча хисле итеп, берничә шигырен тамашачыга тәкъдим итте. Зәлия Ахунова исә – “Шәрык” радиосының тәҗрибәле дикторы, республика “Нәүруз гүзәле” конкурсын оештыручы, шигърияткә, әдәбиятка гашыйк шәхес.
Сәхнәдә шулай ук якташ җырчылар Илнур Вәлитов, Резеда Сабитова, БДУ студенты Ал­­су Әбдиева чыгыш ясады. Шагыйрәләребезнең сүзләренә язылган җырларны Айдар Габдинов, Ландыш Нигъмәтҗано­ва, Алсу-Фәридә дуэты һәм башка җырчылар башкаруы кичә­гә тагын да ямь өстәде. Казан та­машачысы һәр чыгышны яратып кабул итте.
Татарстан Язучылар берлеге рәисе Ркаил Зәйдулла Халисә Мөдәрисовага Һади Такташ исе­мендәге әдәби премияне дә шушы кичәдә тапшырды.
Нечкә хис-тойгыларга, ялкынлы сүзгә мул булды шигъри бәй­рәм. Яткан таш күгәрә, йөргән таш шомара, дигәндәй, уңай тәэс­соратларга баеп, күңеллә­рендә илһам тулпарын биетеп, шагый­рәләребез туган Башкортстанга юл алды. Ышанам ки, аларның иҗатлары тагын да җанланыр, әдәбиятыбызны яңа гүзәл сәхи-фәләргә баетыр.

Дилбәр БУЛАТОВА.