Фестиваль милләттәшләребезне янә бергә җыя!

“Рух. Дәрт. Моң” дип аталган төбәкара татар мәдәнияте фестивале халкыбызның бай милли-мәдәни мирасын саклау, үстерү һәм киң җәмәгатьчелеккә таныту максатында булдырылды. Үзешчән халык иҗаты коллективлары арасында үткәрелгән бу чара гореф-гадәтләребезне, сәнгатебезне, милли йолаларыбызны яңарту һәм киләчәк буынга тапшыру өчен зур мөмкинлекләр булдыра. Агымдагы елда әлеге чара ничек үткәреләчәк һәм нинди үзгәрешләр көтелә? Фестивальнең кураторы, Бишбүләк районы Мәдәният сарае методисты Зүлия Такутдинова белән шул хакта әңгәмәләштек.

– Зүлия Мәр­вәр­ов­на, “Рух. Дәрт. Моң” фес­тивале турында хә­зер белмәгән, ишет­мә­гән кеше юктыр. Аны район гына түгел, республика бренды дисәк тә ялгыш булмас?..
– “Рух. Дәрт. Моң” 2022 елдан бирле Бишбүләк җирлегендә үткәрелеп килә һәм хәзер инде ул район брендына әверелде. Әлеге чараның киң колач алуы һәм популярлыгы турында анда катнашучыларның саныннан чыгып та әйтергә мөмкин. Шулай, фестиваль­нең тәүге елында үткән сайлап алу турында респуб­лика­бызның 15 районыннан һәм ике шәһәреннән, шулай ук Русиянең дүрт төбә­геннән: Татарстан Республикасы, Ырынбур, Киров өлкәләрен­нән, Пермь краеннан үзешчән халык иҗаты коллективлары катнашты.
2024 елдан ул, төбәкара статус алып, Бишбүләк районы хакимияте тарафыннан һәм “Башкортстан Республикасы татарлары конгрессы” төбәк иҗтимагый оешмасы ярдәме белән үткә­релеп килә. Быел исә бу проект Татарстан Республикасы Рәисе гранты ярдәмендә тормышка ашырыла.
– Фестивальдә катнашуга күпме заявка кабул ителде? Кат­нашу­­чыларның географиясе быел да Башкортстан белән генә чиклән­мидер?
– Фестивальдә катнашучылар саны елдан-ел арта. Бу – зур сөенеч, димәк, “Рух. Дәрт. Моң” яши, аны беләләр, яраталар һәм әһәмиятен аңлыйлар. Агымдагы елда исә 167 заявка килде. Башка еллардан аермалы буларак, быел чит төбәкләрдән катнашучылар аеруча күп. Республика­бызның 29 районы һәм 6 шәһәрендәге үзешчән коллективлардан тыш, Русия­нең 11 төбәген­нән – Татарстан һәм Кырым Республикаларыннан, Ханты-Манси автономияле округыннан, Төмән, Киров, Новосибирск, Омск, Самара, Свердловск, Ырынбур өлкәләреннән, Донецк Халык Республикасыннан катнашырга теләк белдер­деләр.
– Фестивальнең аталышыннан күренүенчә, ул татар мәдә­ниятенең төрле якларын колач­лый.
– Фестиваль программасына кертелгән һәр номинация – ул татар халкының рухи мирасының аерылгысыз бер өлеше. “Вокал” номин­ациясендә халык җырларының матурлыгы, заманча эстрада башкару осталыгы ачылса, “Хореография”дә татар бию сәнгатенең байлыгы күрсә­телә. “Инструменталь иҗат” номинациясе исә борынгы көйләребезнең яшәвен һәм бүген дә актуаль булуын раслый. Шулай ук, “Фольклор”, “Халык кәсеп­ләре” һәм “Декоратив-гамәли сәнгать” кебек юнәлешләр дә милли үзаңны үстерүдә, телне, гореф-гадәтләрне саклауда зур роль уйный.
Соңгы икесендә аерым кул осталарыннан тыш, халык кәсепләре белән шө­гыль­ләнүче иҗат коллективлары, берләшмәләр дә катнаша. Ә җиңү­челәрнең кул эшләре гала-концерт узган көнне Мәдәният сарае фойесында җәелдерелгән күргәзмәдә тәкъдим ителә­чәк.
Бу күптөрлелек катнашучыларга үз сәләтләрен төрле яклап күрсәтү мөм­кинлеге бирә. Ул, шулай ук, татар халкының мә­дәни мирасын тулырак, баерак итеп ачуга ярдәм итә. Фестиваль, чын мәгънәсендә, татар рухын, дәртен һәм моңын бер­ләштерүче мөһим мәйдан­чык булып тора.
– Төбәкара татар мә­дә­нияте фестивален­дә быел нинди үз­гәреш­ләр көтелә? Башка еллардагыдан ул нәрсәсе белән аерылып торачак?
– Башка еллардан аермалы буларак, яшь буынга телебезне өйрәнүгә, милли мәдәниятебезне үзләш­терүгә, иҗат аша моны дәвам итүгә бер этәргеч булыр, дигән максат белән быел балалар номинация­ләрен дә керттек. Бу – фестивальнең иң зур һәм төп яңалыкларының берсе. Шунысы сөенечле: фес­тиваль­дә катнашуга 56 заявка килде. Дүртөйле, Туймазы, Чакмагыш, Благовар районнары, Нефтекама, Бөре шәһәрләренең балалар сәнгать мәктәпләре активлык күрсәтте.
Балаларның катнашуы, безнең фикере­без­чә, яшь­ләрнең теле­безгә, милли традиция­ләргә карата кызыксынуын арттырачак һәм аларны иҗади эшчәнлеккә җәлеп итәчәк.
– Фестивальнең га­ла­-кон­церты өч ел дәва­­мында март аенда үткәрелеп килде. Быел да йолага тугры каласыздыр?
– Язның беренче ае табигатьнең уянуын, яшәе­ш­нең яңаруын гәүдәл­әндергән кебек, безнең фестиваль дә, исеме җисеменә туры килеп, безне яшәргә, яратырга, иҗат итәргә дәртләндерә. Гала-концерт һәм җиңүч­е­ләрне бүләкләү Бишбүләк районы Мәдәни­ят сарае сәхнәсендә 27 мартта үтәчәк. Моң дәрья­сына чумып, рухланып, дәр­т­ләнеп кайтасыгыз килсә, рәхим итегез!
– Аңлавыбызча, “Рух­. ­Дәрт. Моң” фестивале – ул тамаша гына түгел, ә татар хал­кының киләчәге өчен яңа мөмкинлекләр ачучы, милли үзаңны ныгытучы зур чара. Бу эшегездә сезгә – оештыручыларга һәм катнашучыларга рәхмәте­бе­зне белдерә­без һәм арытаба да фестиваль дәвамлы булып, татар мәдәниятен тагын да югарырак дә­рә­җә­гә кү­тәр­сен дигән теләктә калабыз.

Эльвира ЯМАЛЕТДИНОВА әңгәмәләште.
Фотолар Бишбүләк районы Мәдәният сарае сайтыннан.