

Башкортстанда файдалы казылмалар чыгару дистә еллар буе тиешле контрольсез алып барылды. Соңгы 6 елда вәзгыять үзгәрә башлады, җир асты байлыкларын эшкәртү һәм ресурсларны чыгару системасын законлы кысаларга китерә башладылар. 2021 елда Башкортстан Башлыгы Радий Хәбиров Башлангычы белән җир асты байлыкларыннан файдаланучылар эшчәнлеге мәсьәләләре буенча ведомствоара комиссия төзелде. Аның бу өлкәдә тәртип урнаштырудагы роле турында Башкортстанның табигатьтән файдалану һәм экология министры Нияз Фазылов болай ди:
"Ведомствоара комиссия составына федераль һәм республика хакимият органнары, җирле үзидарә органнары, Роснедр, контроль-күзәтчелек органнары һәм иҗтимагый оешмалар вәкилләре керде. Бу мөһим проблемаларны хәл итү өчен төрле структураларның көчләрен берләштерергә мөмкинлек бирде. Комиссия утырышлары кысаларында Җир асты байлыкларыннан файдаланучыларның җир асты байлыкларыннан файдалануга лицензия шартларын үтәве, алтын чыгару буенча лицензияләр бирүгә мораторий, эшкәртелгән карьерларны рекультивацияләү, карьерларны консервацияләү, җир асты байлыкларын эшкәртүнең техник проектларын килештерү мәсьәләләре каралды. Учалы районының алтынлы участокларында эшләүче җир асты байлыкларыннан файдаланучыларның проектлары анализланды, моннан тыш, файдалы казылмалар чыгаруга салым керемнәре бәяләнде. Файдалы казылмаларны законсыз чыгаруның резонанслы очракларына аерым игътибар бирелде. Әйтик, Урал аръягында җир асты байлыкларын варварларча эшкәрткән алтын чыгаручыларга карата тикшерү нәтиҗәләре буенча җинаять эшләре кузгатылган, лицензияләр гамәлдән чыгарылган, хокук бозучыларны суд тәртибендә әйләнә-тирә мохиткә китерелгән зыянны капларга мәҗбүр иткәннәр.
Файдалы казылмаларны законсыз чыгаруга каршы көрәш активлашты. Шул максаттан Башкортстанда аларның әйләнешен һәм тормышка ашырылуын цифрлы исәпкә алу системасын керттеләр. Бу файдалы казылмалар чыгаруга салым керемнәренең сизелерлек артуына китерде. Гомумән алганда, республикада җир асты байлыкларыннан файдалануның үтә күренмәле схемасын төзи алдык, - дип шәрехләде Нияз Фазылов. - Ведомствоара комиссиянең алдагы эше җир асты байлыкларыннан файдалану өлкәсендә хокук бозуларны кисәтүгә, ә алар ачыкланган очракта – оператив чаралар күрүгә, җир асты байлыкларыннан файдаланучыларның җир асты байлыкларыннан файдалану шартларын үтәвен анализлауга, даими рәвештә урынга чыгып тикшерүләр уздыруга, кызыксынган органнар белән уртак контроль чараларга нигезләнәчәк.
Җир асты байлыкларын эшкәртүгә лицензияләр бирү белән бәйле тискәре хәлләр килеп чыкмасын өчен киләчәктә җир асты байлыкларыннан файдалануга лицензияләр бирүне республика Хөкүмәте белән килештерүне һәм Урал аръягы мәйданын геологик өйрәнү вакытын федераль бюджет акчалары исәбеннән 2032 елның IV кварталына кадәр озайтуны күздә тотып, Роснедрга мөрәҗәгать итәргә планлаштырабыз. Шулай итеп, республика табигать ресурслары белән идарә итү процессының үтә күренмәлелеген һәм нәтиҗәлелеген тәэмин итәргә омтыла".
Фото: "Башинформ"