Зур үзгәрешләр драйверы ул!

“Урындагы башлангычларга ярдәм” программасы – ул халыкка туган төбәкнең көнүзәк проблемаларын хәл итәргә мөмкинлек бирүче бик отышлы инструмент. Бу механизм гына түгел, ә һәркемгә тирә-яктагы тормыш-көнкүрешне яхшыртуга үз өлешен кертергә чын мөмкинлек! Программа ярдәмендә халык үзе идеяләр тәкъдим итә, аларны финанслаша һәм проектларны гамәлгә ашыру барышын контрольдә тота, шул ук вакытта алар хыялларының чынбарлыкка әверелүен күреп тора.
Әлшәй районында халык башлангычларына ярдәм программасы уңай үзгәрешләрнең чын драйверына әверелде. Шушы еллар эчендә 61 проект тормышка ашырылды, аларның гомум суммасы 66 миллион сум тәшкил итте. Нәтиҗәдә, районның авыл биләмәләрендә яңа тракторлар алынды, су башнялары төзелде һәм суүткәргечләр салынды, балалар мәйданчыклары сабыйлар өчен шатлыклы урынга әйләнде, ә урам тренажерлары халыкка сәламәтлеген ныгытырга мөмкинлек бирде. Юллар, мәктәпләр, Бөек Ватан сугышында катнашучыларга куелган һәйкәлләр һәм стелалар, хәтта зиратлар да җыйнакланды һәм төзекләндерелде.

“Урындагы башлангычларга ярдәм” программасын Әлшәй муниципаль районы хаки­миятенең Финанс идарәсе гамәлгә ашыра. Әлеге проект­ның агымдагы ел конкурсына 20 авыл билә­мә­сеннән 20 гариза кабул ителгән булган. Аларның гомум суммасы 20 миллион сумнан артып киткән, шуларның 11 миллион сумы республика бюджетыннан бү­ленгән, 5,6 миллион сумны урындагы бюджет биргән, халык үзе 1,8 миллион сум җыйган булса, тагын 1,9 миллион сум – юридик берәм­лекләр өлеше.
Быелгы программаны раслаганда анда кертелгән проектлар берничә тәгаенләнешкә бүленгән булган, шуңа да конкурстан объектларның 6 төре сайлап алынган: болар – зиратларны тәртипкә китерү, су үткәрү, техника сатып алу, Бөек Ватан сугышында катнашучылар истәлегенә мемориаль комплекслар һәм һәйкәл­ләр урнаштыру һәм булганнарын яңарту, мәгариф учрежде­ниеләрен, мәдәният һәм ял паркларын төзү яисә төзеклән­де­рү.
Әбдрәшит авылы халкы күптән түгел “Урындагы башлангычларга ярдәм” программасында быел катнашуының нәтиҗәсен күрергә – “Азат итүче яугир һәйкәле территориясен төзекләндерү” проектына йомгак ясарга һәм арытабангы ниятләрен ачыкларга җыелды. Киләсе елда алар авыл мәктәбенең агач тәрәзә-ишекләрен пластикка алмаштыру өчен бертавыштан теләк белдерде. Проектның гомум бәясе 2,5 миллион сумга исәпләнә, ул конкурста җиңгән очракта, авыл халкы бу эшләргә республика һәм урындагы бюджетлардан акча бүленүгә, шулай ук якташлары­ның ярдәменә исәп тота алачак. Быелгы җиңүләре белән рухланып, алар киләсе елда да туган төбәкләрендә булачак матур үзгәрешләргә өметләнә.
– Киләсе елга районда шул ук биләмәләрдән иң күп сандагы мөрәҗәгать – 24 гариза теркәлде, – ди Финанс идарә­се начальнигы урынбасары вазыйфасын башкаручы, бюджет бүлеге начальнигы Ралина Гатауллина. – Аларның планлаштырылган бюджеты тагын да күбрәк – 48,1 миллион сум. Киләсе елга әлеге сумманың артуы проектлар исемлегенә тормыш тәэминаты һәм социаль инфраструктура объектларының күбрәк кертелүе белән аңлаты­ла. Алар­ны гамәлгә ашыруның чыгымнар структурасында урындагы бюджет исәбенә берлектә финанслауның өлеше арту исә җитәкчелекнең район икътисадын һәм социаль өлкәсен яхшыртырга омтылышын чагылдыра.
“ППМИ-2026”да катнашуга объектларның дүрт төре сайлап алынган, алар – мәгариф оешмалары, торак-коммуналь хуҗалык (су тәэминаты), техника сатып алу, ял һәм мәдәният учреждениеләре. Әлеге эшләрне оптимальләш­те­рү һәм конкурста катнашыр алдыннан башкарырга мотлак булган чараларны координаци­яләү өчен “юл картасы” расланган, ә “Архитектура һәм шәһәр төзелеше бүлеге”нең штатына ике белгеч өстәлгән.
Программада киләсе елда катнашуга әзерлек барышында әлшәйлеләр берьюлы берничә файдалы эшне башкарырга тырыша. Мәсәлән, “Аксеново авылы урта мәктәбе түбәсен ремонтлау һәм остаханәсе нигезен ныгыту” проектын алга этәрү максатында оештырыл­ган чара кысаларында “Батырлык дәресе” үткән. Анда шушы белем учагын тәмамла­ган, бүген исә СВО зонасында хәрби бурычын үтәүче өлкән лейтенант Илья Лысаков катнашкан.
Яугир чарада катнашучыларга сугыш шартларында иптәшлек, дуслык, үзара ярдәмчеллек, хәрби туганлык, рух ныклыгы турында сөйлә­гән, тыл ярдәменең, теләктәш­леге­нең сугыш­чылар өчен никадәр мөһим булуын ассызыклаган, якташларыннан даими күрсәтелүче гуманитар ярдәм өчен райондашларына, муниципалитет җитәкчелегенә, шәхсән аның башлыгы Наил Рәшит улына ихлас рәхмәт­ләрен җиткергән. Илья Алек­сандровичның ялкынлы, ихлас чыгышы җыелучыларга көчле йогынты ясаган, җуелмас тәэссоратлар калдырган.
Аеруча укучылар яугир абыйларын зур ихтирам һәм игътибар белән тыңлаган. Бу очрашу аларга батырлыкның һәм Туган илгә тугрылыкның тере үрнәген күрергә генә түгел, буыннар бәйләнешенең өзелмәс чылбырын тоярга да ярдәм иткән. Ихлас сораулар биреп, алар чын-чыннан кызыксыну белдергән һәм СВО­ның илебез өчен мөһим­легенә тирәнтенрәк төшенгән.
“Урындагы башлангычларга ярдәм” программасы яр­дә­мен­дә районның авыл биләмә­ләрендә инфраструктураны яхшырту һәм төзек­ләндерү буенча шактый эш башкарылды. Бу биредә яшәү­че халыкның тормыш сыйфатын яхшыртуга гына түгел, ә территорияләрне үстерүгә дә ярдәм итә. Шуңа да киләчәктә программаны киңәйтү планлаштырыла, бу авыл биләмә­ләрендә яшәү шартларын яхшыртуга юнәл­телгән проектларны тагын да күбрәк тормышка ашырырга мөмкинлек бирәчәк.
– Конкурсның үзенчәле-
ге – авыл халкының анда актив катнашуы, – ди район хакимияте башлыгы Наил Әбел­гуҗин. – Бу җәмгыятьне ныгытып кына калмый, ә кеше­ләрнең реаль ихтыяҗ­ларын һәм теләкләрен дә исәпкә алырга мөмкинлек бирә. Бу еллар эчендә шулкадәр әһә­миятле проектларның га­мәл­гә ашырылуы һәм авыл хал­кының тормышын яхшырту – бик куанычлы хәл. Алда безне яңа казанышлар һәм уңыш­лар көтә, һәм без уртак тырышлык белән авылларны һәркем өчен тагын да уңай­лырак итә алачагыбызга ышанабыз.

Фәнис ГӘРӘЕВ.