+9 °С
Болытлы
Гәзиткә язылуVKOKTelegram
Барлык яңалыклар
Җәмгыять
18 август 2015, 22:03

Сәламәтлек чикләнү – мөмкинлекләр чикләнү түгел

15 яшьлек чемпион Андрей Тимиров моны үз үрнәгендә раслый.Һәр баланың җәе күңелле һәм файдалы үтүенә республика Хөкүмәте зур игътибар бүлә. Сәламәтлегендә тайпылыш булган, инвалид балаларның ялын оештыруга аеруча. алар төрле ял йортларында, лагерьларда, сәламәтләндерү үзәкләрендә ял итә, сәламәтлеген ныгыта. Шундый балаларның берсе – Андрей Тимиров белән без Нефтекама шәһәренең реабилитация үзәгендә таныштык. Андрей – тумышы белән Краснокама районының Арлан авылыннан. Әмма беренче сыйныфтан ук башкалада, 28нче мәктәп-интернатта укый, ул – күрү сәләте буенча инвалид. Әмма бу җитешсезлек Андрейга тулыканлы тормыш белән яшәргә комачауламый.

– Үзеңнең сәламәтлегеңә зарланып, мескенләнеп утырырга ярамый. Кызгану хисен­нән дә начары юк. Ир-егеткә бигрәк тә үз-үзеңне кызганып, яшь түгеп утыру килешми. Сүз дә юк, өйрәнелгән мохит, туган нигез, гаилә сагындыра. Мин дә башта якыннарымны сагынып, кайтасым килеп, еш кы­­на балавыз сыгып ала идем. Әмма тора-бара өйрән­дем. Әгәр дә яхшы якка үзгә­рәсең килсә, ни белән дә булса шөгыльләнергә кирәк. Мин дзюдо белән шөгыльләнә башладым. Спорт көчне генә тү­гел, үз-үзеңә ышанычыңны да арттыра, – ди Андрей.
Аңа бүген 15 яшь. Сигез яшеннән ул тренировкаларга йөри, үз өстендә күп эшли. Әл­бәттә, нәтиҗәләр дә бар. 11 яшендә ул республикада дзюдо буенча беренче урынны яулый, шуннан соң икенче-өченче урыннар алганы бик сирәк, һәр ярышта диярлек җиңүче исеменә лаек була. Күптән түгел Йошкар-Олада күрү сәләте буенча инвалидлар арасында Русия беренче­­легенә ярышлар үтте. Анда да үз авырлыгында (42 килограммга кадәр) Андрей беренче урын яулады. Озакламый – тагы ярышларга барачак.
– Инвалид балаларның тормышы үзенчәлекле, дәв­а­лануны калдырып торып булмый, әмма ничек тә чирең ту­рында уйлап йөрүдән туктарга, үзеңә бер шөгыль табарга кирәк, ул соры көннәрне бизи, тормышка мәгънә бирә, – ди егет.
Әле ул туган авылы Арланда, җәйге каникулларга аларны туган йортларына кайтаралар. “Авылда елга бар, су керәбез, футбол уйныйбыз, хуҗалыкта булышам”, – ди Андрей. Әйткәндәй, үсмернең кече туганы Никита да абыйсы белән интернатта укый, яши. Ул да, өлкән туганына ияреп, дзюдо белән шөгыльләнә башлаган, тренерлары аңа да зур өметләр баглый.
– Сәламәтлеге буенча мөм­кинлекләре чикләнгән балаларның ялын оештыруда нинди җитешсезлекләр бар? – дип сорадым мин хушлашканда Андрейдан.
– Бернинди дә. Алар лагерьларда, ял йортларында, реабилитация үзәкләрендә сәламәт балаларга караганда күбрәк тә була. Шәхсән мин үсмерләр үзләрен кулланучылар итеп кенә тоймасын, миңа бөтен нәрсә дә тиеш, дип үс­мә­­сен, аларның аңы зарар­лан­масын, дип хафаланам. Бала­ларны сез инвалид дип үсте­рергә ярамый, мөмкинле­кләре чикләнгән кешеләр арасында тормышта үз юлын тапканнар, башкаларга үрнәк булып торучылар бик күп, – ди Андрей. Ул яшенә карата бик җитди егет. Киләчәктә тренер булырга хыяллана. “Башта медицина белеме алачакмын”, ди ул.
– Инвалид балалар ел әйләнәсенә бездә реабилитация үтә. Безнең, Нефтекама реабилитация үзәге ел саен якынча мең баланы хезмә­т­ләндерә. Дүртөйледән – 350, Агыйдел шәһәреннән – 40-45, Краснокамадан – 100, Нефтекамадан 430 бала социаль хезмәтләндерүгә мохтаҗ. Алар елына ике тапкыр бездә дәвалана. Яшь буынның сәла­мәтлеге бик мөһим, сәл­амәт­леге чикләнгән балага вакытында тиешле ярдәм күрсәтү, аңа социаль адаптация бирү­нең мөһим­леген аң­латып тору да кир­әк­мидер. Без аларның җәйл­әре генә тү­гел, кышлары, язлары да матур булсын, дип тырыша­быз, – ди реабилитация үзәге директоры Зилә Гәрәева.
Читайте нас: