Фейкларны таный бел!
2024 елда Русиядә ялган хәбәрләр саны ике тапкыр артырга мөмкин.
Былтыр Русиядә ялган хәбәрләрнең гомум саны 10 млн тирәсе тәшкил иткән. Уникальләре - якынча 4 000. Алар арасында социаль челтәрләрдә һәм мессенджерларда Башкортстанда, Дәүләкәндә купюраларга төрелгән шартлаткыч җайланмалар һәм СПИДлы энәләр калдырган украиннарны тоткарлау турында видеолар бар. Дәүләкән районы хокук саклау органнары мәгълүматлары буенча, контрафакт парфюмерия белән сәүдә итүче чегәннәрне тоткарлаганнар.
«Диалог Регионы» оешмасы генеральный директоры киңәшчесе Тихон Макаров 2024 елга ялган яңалыкларның гомум саны 22 миллионга кадәр артырга мөмкин дип фаразлый.
- Киләсе елларда фейклар санын арттыру тенденциясе сакланыр, дип уйлыйбыз. Без 2024 елда ялган хәбәрләр саны 22 миллионга җитүне фаразлыйбыз. Бик пессимистик булмаган бәяләмәләр белән, 2024 елда ялган хәбәрләр саны 15 миллионга җитәргә мөмкин, әмма бу барыбер СВО башланганчыга караганда күп тапкыр күбрәк, - диде Тихон Макаров.
Русиялеләрнең 64 проценты фейкларны ачыклый белүләренә ышана. Танылган актер Стас Ярушин "Лапша Медиа» фактчекинг проекты кысаларында башкала вузлары студентларына тәкъдим ителгән мәгълүматның дөреслеген билгеләргә тәкъдим итте. Эксперимент барышында https://vk.com/video-208719014_456241422 ачыкланганча, катнашучыларның яртысы диярлек ялгыша. Тулырак проектның социаль челтәрләрендә:https://vk.com/lapshamedia
Макаров сүзләренчә, 2022 елда фейкларның төп темалары санкцияләр кертү һәм Русия икътисадының «кризисы» булган. 2023 ел башыннан, «Диалог» мәгълүматлары буенча, ракета һөҗүме хәвефе һәм СВО кысаларында өстәмә мобилизация, авыртуны баса торган һәм стоматология өчен материаллар җитмәү турында хәбәрләр актив тарала.
Темалар белән бергә фейклар ясау механикасы да үзгәрә. 2022 ел башында фото һәм видеоязмалар актив кулланыла, ел ахырында алар азрак була. Узган ел башында эре мәгълүмат ресурсларын, башкарма хакимият органнарын һәм киңкүләм мәгълүмат чараларын "ватарга" тырыштылар. Хәзер хакерлар ешрак төбәк ресурсларга һөҗүм итә.
Тихон Макаров билгеләп үткәнчә, иң начары – фейкларга эмоциональ һәм тиз реакция. Мошенниклар нәкъ менә шуны көтә.
- Артык тизлек тәнкыйди фикерләүнең нәтиҗәлелеген киметә, сәламәтлеккә зыян, финанс иминлегенә, үзара мөнәсәбәтләргә йогынты белән бәйле көтелмәгән һәм хәтта фаҗигале нәтиҗәләргә китерергә мөмкин, — дип ассызыклады Макаров.
Дөрес булмаган мәгълүматны «Диалог Регионы»ның проекты булган «Лапша Медиа» платформасы ярдәмендә танырга мөмкин.
Сездә шик тудырган мәгълүматны белгечләр 24 сәгать эчендә тикшерәчәк һәм абруйлы чыганакка сылтама белән мәгълүматны кире кагачак яки раслаячак.