Үзара аңлашу килешүе турында нәрсәләрне белү зарур?

Русия Федерациясенең Гражданлык-процессуаль кодексының 153.1 маддәсендә каралганча, суд якларны татулаштыру өчен чаралар күрә, бәхәсне җайга салуда аларга ярдәм итә, шул ук вакытта якларның мәнфәгатьләрен яклый һәм суд эшләре бурычларын үти. Якларны татулаштыру иреклелек, хезмәттәшлек, тигез хокуклылык һәм конфиденциальлек принциплары нигезендә башкарыла.

Ул ничек төзелә?

Килешү яклар тарафыннан гражданлык процессының теләсә кайсы стадиясендә һәм хәтта суд актын үтәү барышында да төзелә ала. Бәхәс предметына карата мөстәкыйль таләпләр белдерүче өченче затлар килешү төзүдә як буларак катнашырга хокуклы. Бәхәс предметына карата үз таләпләрен белдермәгән өченче затлар, әгәр алар әлеге килешү шартлары буенча хокук алса яки аларга бурычлар йөкләнсә, килешүдә катнашучылар булып чыгыш ясарга хокуклы.
Онытмагыз: килешү башка кешеләрнең хокукларын һәм законлы мәнфәгатьләрен боза алмый һәм законга каршы килә алмый.
Килешү суд тарафыннан раслана. Димәк, бу икенче көнне онытылырга мөмкин булган килешү түгел. Килешү язма рәвештә төзелә һәм яклар яки аларның вәкилләре тарафыннан имзалана.

Анда нәрсә язарга?

Килешү бер-берсе алдындагы яки бер як алдындагы бурычларны үтәү шартлары, күләме һәм вакыты турында яклар белән килешенгән мәгълүматны үз эченә алырга тиеш.
Бу документта җавап бирүченең йөкләмәләрен үтәүне кичектерү яисә кичектереп тору, таләп хокукларын бирү, бурычны тулысынча яисә өлешчә кичерү яки тану, йөкләмәләрне үтәмәгән яки тиешенчә үтәмәгән өчен санкцияләр һәм Федераль законга каршы килмәгән башка бурычлар турында шартлар күрсәтелергә мөмкин.
Килешү суд алдына куелган дәгъва таләпләренә карата төзелә. Таләпләр белән бәйле, әмма суд тикшерүе предметы булмаган нигезләмәләр кертү рөхсәт ителә. Килешү шулай ук суд чыгымнарын бүлү мәсьәләсе буенча да төзелергә мөмкин. Әгәр дә килешүдә суд чыгымнарын бүлү турында шарт юк икән, суд бу мәсьәләне килешүне раслаганда хәл итә.

Раслау тәртибе

Килешү эш алып барылган суд тарафыннан раслана. Әгәр килешү суд актын үтәү процессында төзелгән булса, ул эшне беренче инстанция суды буларак караган судка раслау өчен тапшырыла.
Килешүне раслау мәсьәләсе суд утырышында карала. Катнашучыларга суд утырышы вакыты һәм урыны турында хәбәр ителә. Әгәр дә килешү төзегән һәм суд утырышы вакыты һәм урыны турында тиешле рәвештә хәбәр алган затлар суд утырышына килмәсә, әлеге мәсьәләне алар булмаганда карау турында гариза кабул ителмәсә, килешүне раслау мәсьәләсе суд тарафыннан каралмый. Суд актын үтәү процессында төзелә торган үзара аңлашу килешүен раслау мәсьәләсе суд тарафыннан аны раслау турында гариза судка кергән көннән алып бер айдан да артмаган вакытта карала.
Килешүне раслау мәсьәләсен карау нәтиҗәләре буенча суд билгеләмә чыгара. Әгәр килешү законга каршы килә яки башка кешеләрнең хокукларын һәм законлы мәнфәгатьләрен боза икән, суд аны расламый.

Таләпләр, хокуклар һәм мәнфәгатьләр бозылмаска тиеш

Килешүне раслау мәсьәләсен караганда, суд бәхәснең фактик шартларын һәм эштә катнашучы затлар тарафыннан тәкъдим ителгән дәлилләрне тикшерә, аларга бары тик килешүнең закон таләпләренә туры килүен һәм башка затларның хокуклары һәм законлы мәнфәгатьләре бозылмавын тикшерү өчен кирәк булган дәрәҗәдә генә бәя бирә.
Суд килешүне өлешчә расларга, яклар килешкән нинди дә булса шартларны үзгәртергә яки аларны килешүдән чыгарырга хокуклы түгел. Шул ук вакытта суд якларга законга каршы килгән яки башка кешеләрнең хокукларын һәм законлы мәнфәгатьләрен бозучы аерым шартларны килешүдән чыгарырга тәкъдим итәргә хокуклы.

Суд билгеләмәсендә нәрсәләр күрсәтелә?

Судның үзара аңлашу килешүен раслау турындагы карарында түбәндәгеләр күрсәтелә:
1) килешүне раслау яки раслаудан баш тарту турында карар;
2) килешү шартлары;
3) дәгъвачыга тиешле бюджеттан ул түләгән дәүләт пошлинасының бер өлешен салымнар һәм җыемнар турында федераль законнарда билгеләнгән күләмдә кайтару;
4) суд чыгымнарын бүлү.

Шикаять бирү

Килешүне раслау турындагы билгеләмә шунда ук үтәлергә тиеш һәм мондый билгеләмә чыгарылганнан соң бер ай эчендә кассация инстанциясе судына шикаять бирелергә мөмкин.
Шулай ук килешүне раслаудан баш тарту турында билгеләмәгә карата шикаять бирелергә мөмкин.

Нәтиҗәләр

Беренче инстанция судында үзара аңлашу килешүен раслау эшне тулысынча яки өлешчә туктата.
Апелляция, кассация һәм күзәтчелек инстанцияләре судларында белдергән таләпләр буенча килешүне раслау суд актын гамәлдән чыгаруга һәм эшне туктатуга китерә.
Суд актын үтәү процессында төзелгән үзара аңлашу килешүен раслау, аны үз көчендә калдырганда, бу суд актын үтәүне туктатуга китерә. Бу суд билгеләмәсендә күрсәтелә.
Беренче, апелляция, кассация һәм күзәтчелек инстанцияләре судларында суд чыгымнарын бүлү мәсьәләсе буенча гаризаны караганда төзелгән килешүне раслау суд чыгымнарын бүлү турында гариза буенча производствоны туктата.

Үз иркең белән үтәү хәерле...

Үзара аңлашу килешүен төзегән кешеләр документта каралган таләпләрне билгеләнгән тәртиптә һәм тиешле вакыт чикләрендә үтәргә бурычлы.
Үтәлмәгән килешү, килешү төзегән кешенең үтенече буенча суд тарафыннан бирелгән башкару кәгазе нигезендә мәҗбүри үтәттереләчәк.