Радий Хәбиров Башкортстан Башлыгы каршындагы милләтара мөнәсәбәтләр буенча Совет утырышын үткәрде

Радий Хәбиров Милләтара мөнәсәбәтләр советы утырышын үзе үткәрде, ул республикада милләтара һәм конфессияара мәсьәләләрне үзенең җитди контролендә тота.

“Аңлашыла, махсус хәрби операциянең нәтиҗәсе ачык билгеле. Дөнья бик тиз үзгәрә һәм башка беркайчан да бер полярлы булмаячак. Көнбатыш дөнья хәрби конфликтларның яңа учакларын кабыза, безнең илгә каршы чиксез санкцияләрне катгыйландыра. Безне көчсезләндерү, иҗтимагый-сәяси тотрыклылыкны җимерү өчен барысын да эшли.

Русиягә карата эчке хәлне, бигрәк тә милли республикаларда, кузгатыр өчен теләсә нинди инструментлар, каналлар, мәгълүмати сәбәпләр кулланыла.

Бүген гибрид сугышының бер юнәлеше милләтара һәм диннәр арасында татулыкны җимерү омтылышлары булды.

Милләтләр эшләре буенча федераль агентлыкның Ситуацион үзәге мониторингы мәгълүматлары буенча, соңгы вакытта милли республикаларга, шул исәптән Башкортстанга тышкы мәгълүмати һөҗүмнәр саны күп тапкырлар арткан. Бу күрсәткеч буенча республика Русия төбәкләре арасында беренче урында тора”, - диде республика җитәкчесе.

Аның сүзләренә караганда, республикада дини хәлне таркату омтылышлары дәвам итә. Безнең руханиларның конструктив позициясе формаль булмаган дини төркемнәр тарафыннан тәнкыйть объектына әверелә. Баш мөфти Тәлгать хәзрәт Таҗетдин һәм Башкортстан мөфтие Айнур хәзрәт Биргалин адресына Ислам радикаллары тарафыннан даими рәвештә гаепләүләр һәм янаулар яңгырый.

Миграция ситуациясе катлауланды. Республикада легаль булмаган мигрантлар, хәрби хәрәкәтләр зонасыннан качаклар саны артты. Чит ил гражданнарын һәм мигрантларны террорчылык актлары өчен яллау куркынычы арта. Мисал өчен, узган ел Уфада Азербайҗан һәм Таҗикстанда туган колледж студентлары тоткарланды, алар тимер юлда диверсияләр белән шөгыльләнгән.

“Бик тә Русиягә каршы һәм Украинаны яклаучы көн тәртибен деструктив формада яктыртучы телеграм-каналлар челтәре формалаша. Ялган трактовка, шул исәптән дини күрсәтмәләр аша, алар безнең халыкта радикаль карашлар формалаштырырга, аларны экстремистик һәм террорчылык эшчәнлегенә җәлеп итәргә тырыша.

Экстремистик телеграм-каналларның күбесе турыдан-туры Украина пропагандасы таралу белән бәйле. Махсус хәрби операция башлану белән алар мобилизациядән качарга, Украина милли оешмаларына ярдәм итәргә чакырулар тарата һәм башкалар.

Бу шартларда безнең уртак бурычыбыз - теләсә нинди хәвеф-хәтәргә әзер булу, республикабыз халкына карата провокацияләрнең алдан ук теләсә нинди омтылышларын булдырмау”, - дип ассызыклады Радий Хәбиров.

Республика Башлыгы билгеләп үткәнчә, бүген Уфада «Глобаль чакырулар шартларында дәүләт милли сәясәтен гамәлгә ашыру» Бөтенрусия фәнни-гамәли форумы ачыла.

"Безнең төбәк форумны үткәрү урыны итеп очраклы сайланмаган. Башкортстан милләтара тынычлык һәм татулык, иҗтимагый тотрыклылыкның яхшы үрнәге булды һәм шулай булып кала да. Безнең республикада халыкларның телләрен саклау өчен шартлар тудырылган. Мәктәпләрдә 13 туган тел өйрәнелә (урыс, башкорт, татар, чуваш, мари, удмурт, мордва, немец, украин, белорус, иврит, поляк, әрмән телләре). 15 якшәмбе мәктәбе эшли, полилингваль мәктәпләр челтәре киңәя. Республика халыкларының 6 телендә вакытлы матбугат басмалары чыга.

Бездә республиканың барлык эре халыкларын тәкъдим итүче тарихи-мәдәни үзәкләр эшенең уникаль тәҗрибәсе тупланган. 2020 елдан башкорт тарихи-мәдәни үзәкләрен башкортлар күпләп яши торган 7 төбәктә ачылды”, - диде Радий Хәбиров.

- Тышкы йогынты - без юлыккан төп фактор, - дип билгеләп үтте Русия Милләтләр эшләре буенча федераль агентыкның Ситуацион үзәге җитәкчесе, “Русия халыклары йорты” директоры урынбасары Михаил Мишин. - Әгәр Донбассны яклау буенча махсус хәрби операция үткәрелә башлаганчы ул 10нан 15 процентка кадәр тәшкил иткән булса, быелның башында 43 процентка якын иде, хәзерге вакытта бу инде 51 процент. Деструктив мәгълүматның яртысыннан артыгы Көнбатыштан формалаша. Бу басым көчәячәк.

Бөтен чор дәвамында Башкортстан әлеге йогынтыга аеруча дучар булган биш төбәк арасына керде, дип билгеләде эксперт. Шул ук вакытта кунак ассызыклаганча, Башкортстанда барлык юнәлешләр дә актив эшкәртелә. Мәсәлән, Михаил Мишин дин тотучыларның хисләрен кимсетү буларак кабул ителә торган барлыкка килә торган инцидентларны җайга салу буенча Башкортстаннан уңай мисал китерде.

- Безнең горурланырлыгыбыз бар! - диде Русия мөселманнары Үзәк диния нәзарәте рәисе, Баш мөфти Тәлгать хәзрәт Таҗетдин. - Безнең ил 200 зур һәм кече халыкларны берләштерә һәм безнең мөнәсәбәтләрне, шул исәптән безнең илнең традицион конфессияләрен - православие, ислам, иудаизм һәм буддизм тарафдарларын берләштерә, һәрвакыт үзара ихтирамга, мәхәббәт һәм татулыкка нигезләнгән. Бу мөнәсәбәтләр сәясәт өчен генә түгел, ә тарихи яктан шулай килеп чыкты.

Баш мөфти билгеләп үткәнчә, төрле халыклар һәм диннәр тарафдарлары арасындагы мөнәсәбәтләр төрле сынаулар узган, шул исәптән Бөек Ватан сугышы елларында фашизм белән көрәш тә.

- Әмма бүген хәлләр бөтенләй башка, - дип ассызыклады Тәлгать хәзрәт Таҗетдин. - Биполяр дөнья таркалды, бер полярлы дөнья озак дәвам итмәде, күп полярлы рәвешкә әйләнә.

Баш мөфти билгеләп үткәнчә, дәүләт чикләре ничек саклаган кебек үк, шулай бергәләшеп рухи һәм мәгълүмати өлкәне сакларга, провокацияләргә каршы торырга, тынычлыкны һәм татулыкны ныгытырга кирәк.

Радий Хәбиров Баш мөфти Тәлгать хәзрәт Таҗетдинегә Русия Президентына рәхмәтен һәм Григорий Аксаков орденын тапшырды.


Фото: bashinform.ru