+21 °С
Болытлы
Җәмгыять
26 июль 2025, 07:55
Башкортстанда "игезәкләр авылы" барлыгын беләсезме?
Кичә аны «Россия 1» телеканалы эфирында «Туры эфир» программасында күрсәттеләр.
Башкортстанда "игезәкләр авылы" барлыгын беләсезме?
«Россия 1» телеканалы эфирында «Туры эфир» программасында республиканың Кырмыскалы районы Кабак авылында яшәүчеләрне күрсәттеләр.
Уфадан ерак түгел авыл биләмәсен «игезәкләр авылы» дип атыйлар. 1965 елдан башлап, анда даими рәвештә игезәкләр туа. Бүгенге көндә Кабак авылында 20 пар игезәк яши.
Мондый бумның сәбәбе бер үк вакытта гади һәм серле дә. Рәсми мәгълүматлар буенча, өч мең авыл кешесе арасында 37 пар игезәк бар, ә бу Русиядәге уртача күрсәткечтән 10 тапкыр диярлек күбрәк. Журналистлар һәм галимнәр баш вата: моның сәбәбе нидә?
Генетиклар «нигез салучы эффекты» дигән фәнни версияне тәкъдим итәләр. Авылга күпбалалы бала табарга һәвәс гаиләләр нигез салган, ә буыннар община эчендә өйләнешкән, һәм кирәкле ген җирле генофондта ныклап урнашкан. Мондый генетик "йомыклык" авылга моңарчы күрелмәгән күләмдә парлы балалар бүләк итә ала икән.
Ләкин кабаклыларның үзләрендә күпкә күңеллерәк версия: барысына да могҗизалы чишмә гаепле. Җирле чыганактан су эчәргә кирәк дип санала, һәм игезәкләрнең ата-анасы булу мөмкинлеге үсәчәк. Яшь кызлар бирегә өмет белән килә, ә өлкәннәр мондый хәлнең аларның гаиләләрендә һәм алдагы буыннарда күп тапкырлар булганлыгын исенә төшерә.
Медицина фәннәре докторы Ирина Филатова эфирда билгеләп үткәнчә, мондый туучылар саны төбәк экологиясе һәм хатын-кызларның йөклелеккә кадәр һәм вакытында дөрес туклануы белән бәйле. Шулай ук программада катнашкан игезәкләрдән ДНК-тестлар алдылар. Нәтиҗәләр аларның туганнар булуын һәм мондый аномалиянең сәбәбе гомуми ген булуын күрсәтте.
Тапшыру җанлы һәм бай эчтәлекле килеп чыкты. Программада катнашучыларның кайберләре-Кабакта туган игезәкләр үзләре, һәм аларның сөйләгәннәре табигать һәм язмыш серләре турында җитди уйланырга мәҗбүр итә. Алып баручылар экспертлар белән бергә медицина архивларын, статистиканы һәм авылда буыннан-буынга тапшырыла торган телдән сөйләм риваятьләрен анализлап, үзләренең журналист тикшерүен уздырган. Эфир гадәти булмаган феноменны ачып кына калмый, ә тамашачыларга хәзерге дөньяда гаилә, туганлык һәм традицияләр роленә карарга ярдәм итә.
Уфадан ерак түгел авыл биләмәсен «игезәкләр авылы» дип атыйлар. 1965 елдан башлап, анда даими рәвештә игезәкләр туа. Бүгенге көндә Кабак авылында 20 пар игезәк яши.
Мондый бумның сәбәбе бер үк вакытта гади һәм серле дә. Рәсми мәгълүматлар буенча, өч мең авыл кешесе арасында 37 пар игезәк бар, ә бу Русиядәге уртача күрсәткечтән 10 тапкыр диярлек күбрәк. Журналистлар һәм галимнәр баш вата: моның сәбәбе нидә?
Генетиклар «нигез салучы эффекты» дигән фәнни версияне тәкъдим итәләр. Авылга күпбалалы бала табарга һәвәс гаиләләр нигез салган, ә буыннар община эчендә өйләнешкән, һәм кирәкле ген җирле генофондта ныклап урнашкан. Мондый генетик "йомыклык" авылга моңарчы күрелмәгән күләмдә парлы балалар бүләк итә ала икән.
Ләкин кабаклыларның үзләрендә күпкә күңеллерәк версия: барысына да могҗизалы чишмә гаепле. Җирле чыганактан су эчәргә кирәк дип санала, һәм игезәкләрнең ата-анасы булу мөмкинлеге үсәчәк. Яшь кызлар бирегә өмет белән килә, ә өлкәннәр мондый хәлнең аларның гаиләләрендә һәм алдагы буыннарда күп тапкырлар булганлыгын исенә төшерә.
Медицина фәннәре докторы Ирина Филатова эфирда билгеләп үткәнчә, мондый туучылар саны төбәк экологиясе һәм хатын-кызларның йөклелеккә кадәр һәм вакытында дөрес туклануы белән бәйле. Шулай ук программада катнашкан игезәкләрдән ДНК-тестлар алдылар. Нәтиҗәләр аларның туганнар булуын һәм мондый аномалиянең сәбәбе гомуми ген булуын күрсәтте.
Тапшыру җанлы һәм бай эчтәлекле килеп чыкты. Программада катнашучыларның кайберләре-Кабакта туган игезәкләр үзләре, һәм аларның сөйләгәннәре табигать һәм язмыш серләре турында җитди уйланырга мәҗбүр итә. Алып баручылар экспертлар белән бергә медицина архивларын, статистиканы һәм авылда буыннан-буынга тапшырыла торган телдән сөйләм риваятьләрен анализлап, үзләренең журналист тикшерүен уздырган. Эфир гадәти булмаган феноменны ачып кына калмый, ә тамашачыларга хәзерге дөньяда гаилә, туганлык һәм традицияләр роленә карарга ярдәм итә.
