Экономияләү дә, экологияне хәстәрләү дә!

Энергияне сакчыл тотыну – икътисади үсешнең мөһим шарты, ул энергия чыгымнарын киметергә, нәтиҗәлелекне арттырырга һәм тирә-як мохиткә тискәре йогынтыны киметергә мөмкинлек бирә. Энергияне сакчыл тотыну программаларын гамәлгә ашыру дәүләт, бизнес һәм халык өчен шактый зур икътисади файда да китерә. Аның төп өстенлекләреннән берсе – чыгымнарны киметү. Заманча технологияләр кертү, җиһазларны модернизацияләү һәм энергия нәтиҗәлелеген күтәрү буенча чаралар үткәрү электр энергиясен, җылылык һәм ягулык куллануны киметергә мөмкинлек бирә. Бу бигрәк тә энергиягә тотынылган акча чыгымнарның шактый өлешен тәшкил иткән эре предприятиеләр өчен актуаль.

“Башнефть” акционерлар нефть компаниясе (“Роснефть” структурасына керә) пред­приятиеләренең энергияне сакчыл тотыну программасын гамәлгә ашырудан икътисади файда 2025 елның беренче яртыеллыгы нәтиҗә­ләре буенча 660 миллион сумнан арткан, бу узган елның шул чор күрсәткеченнән 55 процентка күбрәк. Җитештерү активлары эшчәнлегенең нәтиҗәлелеген күтәрү – “Роснефть-2030” стратегиясендә төп максат­ларның берсе. Компания һәм аның бүлендек предприятиеләре энергия ресурсларын рациональ файдалануга һәм энергия куллануны киметүгә, электр йөкләнешен һәм җылыту өчен тотынылган чыгымнарны оптималь­ләштерүгә юнәлтелгән планлы эш алып бара. Нефть һәм газ чыгару буенча “Башнефть”нең төп предприятиесе – “Башнефть-Добыча” икътисади нәтиҗәнең яртысын диярлек тәэмин итте, агымдагы елның алты аенда энергия куллану күләме 9,5 мең тонна шартлы ягулыкка яки 360 миллион сумга кимегән. “Башнефть-Добыча” нефть чыгару скважиналары һәм җир өсте инфраструктурасы объектлары фондының, электр һәм җылылык белән тәэмин итү челтә­р­ләренең энергия нәти­җәлелеген арттыру буенча үзебезнең ил техно­логияләрен актив кертә.

“Башнефть-Полюс”ның энергияне сакчыл тотыну чараларыннан (“Башнефть”нең НАОдагы нефть чыгару активы) нәтиҗәсе 140 тонна шартлы ягулык тәшкил иткән, бу пландагы күрсәткечтән 57 процентка югарырак. Экономия күләменең артуы скважиналар эшенең технологик режимын оптималь­ләштерү белән бәйле.

“Соровскнефть” предприятиесендә (“Башнефть”нең ХМАОдагы нефть чыгару активы) скважиналарның механикалаштырылган фондында энергия нәтиҗәлелеген кертү исәбенә 5,5 миллион сум күләмендә икътисади файда алынды. 2025 елның беренче яртысында “Башнефть”нең нефть эшкәртү заводларының Уфа төрке­мендә энергия ресурсларын эконо­мияләү күләме 270 миллион сумнан арткан, бу узган елның шул чор күрсәткеченнән 75 процентка күбрәк. Мондый югары күрсәткечкә үзебездә җитештерелгән корымны өрдерү аппаратларын гамәлгә кертү, товар парк­лары резервуарларын җылыту схемасын үзгәртү, технологик корылмаларда һава җылыткычларын алыштыру нәтиҗәсендә ирешелде.

Энергия ресурсларын куллану күлә­мен киметү атмосферага парник газлары һәм пычраткыч матдәләр чыгаруны киметергә ярдәм итә. Нәти­җәдә, экологик йөкләнеш кими һәм халыкның тормыш сыйфаты яхшыра. Бу шулай ук тирә-як мохитне саклау буенча куелган максатларга ирешергә дә ярдәм итә.

Энергияне экономияләү энергетика челтәр­ләренә һәм инфраструктурага йөкләнешне дә киметә, бу үз чиратында техник хезмәт­ләндерүгә һәм модернизацияләүгә киткән чы­гым­нарны киметергә ярдәм итә. Мәсәлән, “Уфаоргсинтез” нефть химиясе предпри­ятиесендә энергияне сакчыл тотыну програм­масының нәтиҗәсе 31,5 миллион сум тәшкил иткән, экономияләүгә бер җайланманың колонна конструкциясен үзгәртү һәм пиролиз миченең эшен оптималь­ләштерү исәбенә ирешелде.

“Башнефть-Розница” 2025 елның 6 аенда тышкы яктыртуны автомат идарә системасы булган энергияне саклаучы яктырткычларга алыштыру, шулай ук энергияне саклаучы электр җылыту казаннарын урнаштыру исә­бенә 1,5 миллион сум эконо­мияләгән.

Шулай итеп, энергияне сакчыл тотыну программаларын гамәлгә ашыру – экология өчен дә, икътисади җәһәт­тән дә мөһим әһәмияткә ия. Ул чыгымнарны киметүгә, сәнәгатьне үсте­рүгә һәм икътисади үсеш өчен уңай шартлар тудыруга ярдәм итә.

Белешмә:
“Башнефть” – нефть, газ чыгару һәм эшкәртү буенча эшчәнлек алып баручы нефть-газ тармагындагы иң зур тарихлы предприятиеләрнең берсе.
“Башнефть”нең төп активлары Башкортстан Республикасында урнашкан. Нефть, газ табу һәм чыгару эшчәнлеге шулай ук Ханты-Манси автономияле округы – Югра, Ненец автономияле округы, Ырынбур өлкә­се һәм Татарстан Республикасы тер­риториясендә дә гамәлгә ашырыла.


Элина ФӘЙЗУЛИНА.