Бала шәхес булып өлгерергә тиеш

— Бүгенге шартларда мәгарифнең җәмгыятьтәге ролен күтәрү, аның башка тармаклар белән бергә тыгыз бәйләнештә үсүенә ирешү мөһим. Заманча һәм хәвефсез мәгариф даирәсе булдыру — көн таләбе. Шулай ук лаеклы гражданин тәрбияләү укы­тучының мөһим бурычы, — ди Бакалы райо­нының мәга­риф бүлеге начальнигы Лилия Галиева. – Уку елы алдыннан үткән укытучылар конферен­циясен­дә район педагогия җәмә­гать­челеге эшчәнлеге югары бәяләнде. Әмма мәга­риф учрежде­ниелә­рендә белем бирү һәм тәрбия эшчәнлегендә проблемалар да бар. Атап әйткәндә, белем бирүнең сыйфатын тагын да күтәрү юнәле­шендә максатлар билге­ләнде. Аларны тормышка ашыру өчен шартлар тудырылган. Мәктәп һәм мәктәпкәчә яшьтәге балалар учреждение­ләренең матди базасын яхшырту юнәлешендә эш дәвам итә. Мәсәлән, район бюджеты­ның яртысыннан күбрәге мәгариф тармагы ихтыяҗ­лары өчен сарыф ителә. “Респуб­ликаның 100 еллыгына – 100 объект” программасы кысаларында Бакалыда 825 укучыга исәпләнгән заманча уку йорты төзелә. Озакламый ул файдалануга тапшырылачак.
Гомумән, Бакалыда социаль объектлар, торак төзелешенә җитди игътибар бирелә. Район авыл­ларының йөзе елдан-ел күркәмләнә. Тулысынча аграр төбәк саналган бу районның социаль-икътисади күрсәткечләре гомум республика саннарыннан югарырак. Район хакимияте тарафыннан алып барылган социаль-икътисади сәясәт халыкның тормыш сыйфатын яхшыртуга, яшьләргә авылда төпләнеп калырга киң мөмкин­лек­ләр тудыруга юнәл­телгән. Мәгарифне ныгыту, белем-тәрбия бирүне ка­мил­ләштерү шу­шы сәя­сәтнең төп юнәлешләреннән санала.
— Русия Президенты­ның “май” указына ярашлы, 2024 елга кадәр мәктәптә белем бирү дәрәҗәсе буенча без иң алдынгы 10 дәүләт арасында булырга тиеш. Шуның өчен үз төбәге­бездә балаларда укуга омтылыш, белем аласы килү теләге тәрбияләү методикасын һәм технологиясен кулланышка активрак кер­тергә кирәк. “Күп белдерүгә караганда, аз белдереп тә эзләнү орлыгын салу һәм эзләү юлларын табарга өйрәтү – мөгаллим бирә ала торган хезмәтләрнең иң зурысы”, – дигән мәгъ­рифәтче һәм галим Г. Иб­раһимов. Республика укытучылары форумында билгеләнгәнчә, һәр бала белән җентекле шөгыль­ләнергә, аларның сәләтен вакытында ачарга, аларга үз төбәгебездә омтылышларын тормышка ашырырга ярдәм итәргә бурычлыбыз, — ди Лилия Галиева.
Әйе, заман укучы, укытучы һәм әти-әниләр алдына зур бурычлар куя. Җәмгыять инновацияле үсешкән чорда укучы өчен иҗади фикерләү һәм проблемаларны хәл иткәндә үз чишелешеңне таба белү, инициативалылык иң мөһим сыйфатлардан санала. Югары әхлаклы, зыялы, тормышта үз урынын, һөнәри юлын табып гаи­ләдә һәм мәктәптә алган тәрбиясен куллана белгән, авырлыклар алдында югалып калмаучы, кыю һәм тәвәккәл балалар тәрбия­ләү максатын куеп эшли педагоглар.
— Бала рухи үсешкән, иҗади, әхлакый һәм физик яктан сәламәт, социаль яраклашкан шәхес булып формалашырга тиеш. Моның өчен, — дип дәвам итә сүзен Лилия Рәмдрәк кызы, — һәр балага сыйфатлы белем алу өчен тигез мөмкинлек бирелергә, техник иҗат өчен шартлар тудырылырга тиеш. Шулай ук педагогларның һөнәри камилләшүен тәэмин итәргә кирәк. Әйткәндәй, 2020 елда укытучыларны ат­тестацияләүнең яңа моделен кертү күздә тотыла. Ул заман таләпләреннән чыгып гамәлгә ашырылачак.
Мәгариф, тәрбия процессында өстәмә белем бирү мөһим урын алып тора. Районның өстәмә белем бирү системасына балалар иҗаты йорты, балалар сәнгать мәктәбе, балалар-үсмерләр спорт мәктәбе керә. Аларда белемле, тиешле квалификацияле педагоглар эшли. Үсеп килүче буынга рухи-әхлакый, мәдәни һәм физик тәрбия бирү юнәле­шендә аларның роле ифрат зур. 5 яшьтән алып 18 яшькәчә балаларның сиксән проценты шушы мәктәп­ләрдә шөгыльләнә. Өстәмә белем бирү учреж­дение­ләре булмаган торак пунктларда яшәгән балаларны да шушы системага җәлеп итү проблемасын хәл итү юнәлешендә актив эшлибез. Җәйге каникул чорында республика һәм урындагы бюджетлар яр­дәме белән балаларның ялын оештыру буенча нәтиҗәле эш алып барылды. Ял һәм савыктыру кампаниясе мәктәп яшендәге балалар­ның (районда алар 3 меңнән артык) барысына да диярлек каникулларын файдалы һәм фәһемле итеп үткәрү мөмкинлеген бирде.
Мәктәпкәчә учрежде­ние­ләргә 1400гә якын бала йөри. Аларны тәрбияләү, белем бирү камилләш­терелә, барлык балалар бакчалары да заманча программаларны һәм вариатив технологияләрне үзләш­терә.
Әлбәттә, мәктәпләрдә укытуның иң өстенлекле бурычларының берсе — белем бирүнең сыйфатын күтәрү. Бу юнәлештә дәүләт йомгаклау аттестациясе объектив күр­сәт­кеч. 2018 елның бер­дәм дәүләт имтиханнары нәтиҗәләре буенча, безнең чыгарылыш сыйныфлары укучылары яхшы күрсәткечләргә иреште.
— Бакалы укытучылары һөнәри осталыкларын даими камилләштерә, алар төрле конкурсларда, төбәк конферен­цияләрен­дә актив катнаша. Укыту­чы­ларыбыз­ның иҗади эш­чән­леге тиешенчә бәяләнә. Гому­мән, укучыларга төп­ле белем бирү, аларда белемне күтәрү күнекмә­ләрен формалаштыру һәм иҗади сәләтләрен төрле яклап ачу, социаль активлыкларын, мөстәкыйльлек һәм җаваплылык хисләрен үстерү юнәлешендә максатчыл эшли безнең педагоглар. Укытучы үз һөнәрен ярата икән, укучысына ышана икән, һич­сүзсез, максатына ирешә­чәк, — ди ышаныч белән район мәгариф бүлеге начальнигы Лилия Галиева.

Идрис СӘЕТГАЛИЕВ.
Бакалы районы.