Дару үләннәре дә җитештереләчәк

Хәзерге вакытта анда кыйммәтле биологик актив матдәләрнең үсемлек-продуцентларының төче тамырларын барлыкка китерү буенча актив эш алып барыла.

2023 елның язында лабораториядә уникаль "большеголовник" дару үләненең культура һәм нәсел тамырлары индукциясен кертү эшләре башланды. Бу культура Башкортстан Республикасында очрый, ләкин аның ресурслары зур түгел, һәм сәнәгать масштабларында материал әзерләү бу үсемлекнең табигый популяцияләренә төзәтеп булмаслык зыян китерәчәк.

Аның тамырлары адаптоген, анаболик һәм тонусны барлыкка китерүче эффектларга ия булган кыйммәтле фитоэкдистероидлар чыганагы булып тора. Экстрактлар даруханәләрдә сатыла һәм интернет-кибетләр аша һәркем файдалана ала, әмма җитештерү өчен, нигездә, табигый чимал кулланыла. Табигый популяциягә басымны киметү өчен биотехнологик җитештерү тәкъдим ителергә мөмкин, чөнки бу үсемлекнең кыйммәтле метаболитлары тамырларда барлыкка килә, тамырларны культивацияләү аеруча зур кызыксыну уята.

Хәзерге вакытта биологик актив матдәләр эчтәлегенә биохимик анализ ясау өчен табылачак баш миенең йонсыман тамырларының тиз үсә торган сызыкларын эзләү эшләре алып барыла. Эшләр Табигать һәм кеше институты аспиранты Ирина Рәхмәтуллина җитәкчелегендә молекуляр биоинженерия лабораториясе җитәкчесе, профессор Булат Кулуев җитәкчелегендә уздырыла.

- Үсемлекләрнең биоинженериясе чагыштырмача кыска вакыт эчендә уникаль хуҗалык-кыйммәтле билгеләре булган культуралы үсемлекләрнең яңа формаларын һәм сортларын булдырырга мөмкинлек бирә. Классик селекция методлары белән моңа ирешү бик кыен, ә кайчак мөмкин дә түгел. Шуңа күрә безнең лабораториянең заманча IQ-паркта урнашуы Башкортстанда биоинженерия үсешенә җитди өстенлек бирәчәк һәм фәнгә сәләтле яшьләрне җәлеп итәчәк, - дип ышана лаборатория җитәкчесе Булат Кулуев.