Әлшәй укучылары тәмле һәм сыйфатлы туклана!

Баланың сәламәтлек күрсәткечләрендә иң мөһим факторларның берсе аның рациональ туклануын оештыру һәм моның белем һәм тәрбия бирү процессында нинди чагылыш табуы белән бәйле. Дөрес туклану – ул озак һәм нәтиҗәле тормыш нигезе, сәламәтлек, яшәү дәрте, төрле чирләргә тарымау гарантиясе. Шуның өчен дә балалар бакчалары һәм мәктәпләр эшчәнлегендә дөрес туклану мәсьәләсе иң мөһим урыннарның берсен алып тора.

Балаларның гомуми белем бирү учреждениеләрендә туклану сыйфаты соңгы елларда республика җәмәгатьчелегендә, Мәгариф министрлыгында, ата-аналар комитетында гына түгел, хәтта Хөкүмәт утырышларында да еш күтәрелүче мәсьәләләр исәбендә. Башкортстан Хөкү­мәте Премьер-министры Андрей Назаров күптән түгел үткәргән киңәш­мәләрнең берсендә төбәк мәктәп­ләрендә туклануны оештыру һәм аның сыйфаты мәсьәләләре чираттагы тапкыр җентекле тикшерелде.

Агымдагы ел башында республиканың “Социаль туклану идарәсе” дәүләт казна предприятиесе Әлшәй районы мәгариф учреждениеләрендә дә планлы тикшерүләр үткәргән иде. Нәтиҗәдә, туклануны оештыруны бәяләү рейтингында районга иң югары урыннарның берсе бирелде, ул әлеге эш­чәнлектә лидер дип танылды. Бу күрсәткечкә Раевканың 5нче, Тавричанка урта мәктәпләрендә, Никифар, Трунтаиш һәм Нигъ­мәтулла урта гомуми белем бирү уку йортларында һәм балалар бакчаларында оеш­тырыл­ган тукландыру эшчән­легенең югары дәрәҗәдә булуы нәт­и­җә­сен­дә ирешү мөмкин бул­ган.

Районның лидер дип танылуын аның әлеге процессны югары дәрәҗәдә оештыруы, катгый сыйфат контроле һәм санитар-гигиена нормаларын ү­тә­ве күрсәтә. Урыннарда тик­шерү­ләр барышында про­дукт­ларның сыйфатына, меню төрлелегенә, ризык пешерү технологиясен үтәүгә һәм азык-төлекне саклау шартларына аерым игътибар бирелгән.

Район хакимияте мәктәп укучыларын сәламәт һәм баланслы туклану белән тәэмин итүгә даими игътибар бирә. Укучыларның туклануына яңа яшелчәләр һәм җиләк-җимеш­ләр, сөт продуктлары, ит һәм балык ризыклары керә. Махсус диетага ихтыяҗы булган балалар өчен аерым меню эшләнә. Мәгариф бүлеге һәм Әлшәй районы хакимияте ата-аналар комитетлары һәм мәктәп җитәк­челеге белән актив хезмәт­тәшлек итә, туклану сыйфатын яхшырту буенча аларның үтенеч­ләрен һәм тәкъдимнәрен исәпкә ала.

Хәзерге вакытта Әлшәй районындагы 19 мәктәп укучыларны югары сыйфатлы кайнар аш белән тәэмин итү өчен тулы комплектлы кухнялар белән җиһазландырылган. М. Бурангулов исемендәге башкорт лицеендагы кухняны быел җәй тәмамланган модернизация­ләүгә аерым игътибар бирелгән. Тулысынча яңартылган кухня хәзер хезмәт күрсәтү сыйфатын сизелерлек яхшырткан. Әлшәй районы хакимияте яңа тех­нология­ләрне гамәлгә кертү һәм сыйфатны контрольдә тоту сис­темасын яхшырту юлы белән мәктәпләрдә туклануны оештыру хезмәтен югары дәрәҗәдә саклап калуны дәвам итәргә планлаштыра.

Әлшәй районындагы мәктәп­ләрдә туклануны гамәлгә ашыру белән шәхси эшкуар Гүзәл Рәҗәпованың аутсорсинг компаниясе шөгыльләнә. Компания райондагы 19 мәктәпкә хезмәт күрсәтә, аларда 4007 бала укый. Мәгариф бүлеге начальнигы Зилә Чупова мәгъ­лүматлары буенча, хәзерге вакытта Әлшәй районы укучылары кайнар аш белән тулысынча тәэмин ителә. Башлангыч сыйныф укучылары, күп­балалы һәм аз керемле гаиләлә­рдән булган балалар бушлай туклана. Мәктәпләрдә, шулай ук, ​​инвалидларны һәм СВОда катнашучыларның балаларын көненә ике тапкыр ашату каралган.

“Мәктәп туклануы ризыклары сыйфатын даими күзәтеп тору һәм күбрәк укучыларны колач­лау өчен районның гомуми белем бирү учреждениеләрендә ай саен төрле чаралар һәм акцияләр үткәрелә, – диде мәгариф бүлеге начальнигы Зилә Әхмәт кызы. – Иң популяр башлангычлар арасында, мә­сәлән, “Башкортстан ата-аналары сәламәт туклану яклы” дип аталучы ачык ишекләр көне ата-аналарга мәктәп ашханә­ләрен­дә туклануның ничек оештырылуын үз күзләре белән күрергә һәм меню төзүдә катнашырга мөмкинлек бирә.

Милли (башкорт) аш-су көнен­дә балаларга туган төбәк­ләренең традицион ризыкларын татып карарга тәкъдим ителә, ә “Минем милли ризыгым” флеш­мобы барышында укучылар күпмилләтле республика­бызның төрле халыклары ризыкларын күрә һәм төрле милләтләрнең тәмле ризыкларын әзерләргә өйрәнә. Мондый чаралар аша укучылар­ның туклану мәдәнияте яхшыра, мәктәп ашханәсенә уңай караш тәр­бияләнә, ә ата-аналар бала­лары­ның туклану сыйфатын яхшыртуга актив җәлеп ителә”.

Китерелгән продукциянең сыйфатын контрольдә тотуга аерым игътибар бирелә. Район хакимияте һәм шәхси эшкуар Гүзәл Рим кызы ышанычлы тәэмин итүчеләр белән генә эшли, алар продуктларның хәвефсезлек һәм сыйфат таләп­ләренә туры килүен гарантияли. Азык-төлек бәяләре­нең сыйфатка тәңгәл килүе дә даими искә алына.

Югарыда бәян ителгәннәргә үзегез дә күреп һәм тәмләп карап инанырсыз, дигәндәй, безне ашханәсендә быел җәй генә район бюджеты исәбенә реконструкция үткәрелгән Мөхәм­мәтша Бурангулов исемендәге баш­корт лицеена алып кит­теләр. Безне ихлас каршы алган һәм биредә 2020 елдан директор булып эшләүче Илдус Баймөхәммәтов сөй­ләвен­чә, 850 укучы белем алучы, тагын да 2нче мәктәптән 150 укучыны вакытлыча сыендырган лицей ашханәсенең азык-төлек блогы быел бик зур яңарыш кичергән, аларны хәтта санап кына үтсәк тә, бик озынга китәр иде. Кыскасы, яңартыл­маган урыны калмаган диярлек. Әйткәндәй, әлеге күләмле эшкә аутсорсер Гүзәл Рәҗәпова да үзенең игелекле өлешен керткән.

Ә әзерләнгән ризыклары, чыннан да, телеңне йотарлык! Тәмле ашларын авыз иткәннән соң икенчегә берьюлы өч төрле ашамлыкны өч бүлентекле зур тәлинкәгә салып китергәч, үзеңне ресторанда утыргандай хис итәсең, билләһи! Һәм, әйтергә кирәк, оста куллы Рима һәм Альмира ханымнар ул ризыкларны Уфадан килгән кунаклар өчен махсус пешермәгән, балаларның һәммәсе шулай туклана.

Башкорт лицееның казанышлары, уртаклашыр башка шатлыклары да байтак булып чыкты. Директор Илдус Илдар улы әйтүенчә, уку йорты республика­ның милли мәктәп­ләре арасында иң яхшы бишлеккә керә. Мондый казанышлары 2022 елда Баш­кортстан­ның иң алдынгы инновацион милли мәктәпләре унлыгына керүдән башланган, бер елдан исә авыл мәктәпләре арасында иң яхшы этномәдәни оешмалар бишлегенә кергәннәр, былтыр да бу уңышны кабатлаганнар. Болардан тыш, үткән уку елында лицей район кү­ләмендә “Ел мәктәбе” булып танылган.

Шунысын да билгеләргә кирәк: биредә өч – “шәймора­т­ов­­чылар”, берәр – аграр, педагогия һәм медицина сыйныфлары эшләп килә, 10-11нче сыйныфларда профильле укыту алып барыла. Медицина сыйныфының уңышлары аеруча искиткеч: үткән уку елында аны тәмамлаган балаларның барысы да (!) Башкорт дәүләт медицина университетына укырга кергән! Районга чираттагы баруыбызда без менә шундый абруйлы уку йорты белән танышып кайттык.

Төп темага әйләнеп кайтсак, Әлшәй районы, әлеге казанышларында гына тукталып калмыйча, мәктәп туклануының сыйфатын яхшыртырга, аны тагын да сәламәтрәк, төрлерәк һәм балалар өчен җәлеп итүчәнрәк итәргә ниятли. Район хакимияте башлыгы Наил Әбелгуҗин моны яшь буынның сәламәтлегенә һәм иминлегенә, шулай ук ​​уңышлы уку һәм үсеш өчен уңай шартлар булдыруга мөһим өлеш дип саный. Районның мәктәп туклануын оештырудагы уңышлары – хакимият, аутсорсинг компаниясе, мәктәп, ата-аналар җәмгыяте һәм укучыларның үзләренең бердәм тырышлыгы нәтиҗәсе ул. Заманча таләпләргә һәм ихтыяҗларга туры килә торган мондый нәтиҗәле система төзүгә тыгыз хезмәттәшлек һәм камилләштерүгә даими омтылыш нәтиҗәсендә мөмкин бул­ган.

Фәнис ГӘРӘЕВ.