-7 °С
Болытлы
VKOKTelegramMaxБөек Җиңүгә - 80 ел
Барлык яңалыклар
Бөек Җиңүгә - 80 ел
5 октябрь 2025, 18:57

Һәйкәлләрдә хәтер яши

Дүртөйле районының Каеш авылында Туган илебез иминлеген кулына корал алып яклаган яугирләргә мемориаль комплекс ачылды“Һәйкәлләр тереләргә кирәк” дигәнне ишеткәнегез бардыр. Хак сүзләр. Таштан коелган мәһабәт мемориалларда халык хәтере яши. Бөек Җиңүнең 80 еллыгын билгеләгәндә күп кенә авылларыбызда, шәһәрләребездә Ватанны саклаучыларга яңа обелисклар, һәйкәлләр барлыкка килде, булганнары яңартылды. Күптән түгел Дүртөйле районының Каеш авылында гомер кичерүчеләр дә бу уңайдан күпләргә үрнәк булырлык күркәм гамәл башкарды – биредә төрле чорларда Туган илебез иминлеген кулына корал алып яклаган яугирләргә мемориаль комплекс ачылды.

Һәйкәлләрдә хәтер яши
Һәйкәлләрдә хәтер яши
– Безнең авыл данлы, батыр уллары белән хаклы рәвештә горурлана ала, – диде торак пунктның старостасы Финә Мирзаханова. – Бөек Ватан сугышында һәлак булган каһарман якташыбыз, шагыйрь Бәдрүш Мокамай да безнең Каештан. Кечкенә авылыбыздан Бөек Ватан сугышына 100дән артык кеше киткән, аларның 70енә Җиңү белән туган якларга әйләнеп кайту насыйп булган. Мемориаль комплексыбызда чит җирләрдә мәңгелеккә ятып калган яугирләребезнең дә, исән кайткан ветераннары­бызның да исемнәре язылды.
Әлеге вакытта, нацизм тагын баш күтәргән чорда, безнең Каештан 15 ир-егет Ватанны сакларга китте. Кызганычка каршы, аларның өчесе һәлак булды, туган якка алып кайтып, хөрмәтләп җирләдек. Бу мемораль комплексны ачканда шундый теләк әйтәсем килә: аның ташына башка исемнәр уелмасын, барлык яугирләребез дә исән-сау җиңү белән кайтсын, “сугыш”, “канкоеш” дигән сүзләрне киләчәктә бөтенләй онытсак иде.
Авыл старостасы уртаклашканча, әллә кайдан игътибарны үзенә җәлеп итеп утыручы әлеге комплексны ачу нияте белән каешлылар быелгы Бөек Җиңү көнен билгеләргә җыелгач рухланган. “Әйткән сүз – аткан ук”, диләр бит, авыл халкы да бердәм булып эшкә тотынган. Бу изге башлангычка һәркем үз өлешен керткән. Ватанны саклаучыларга багышланган мемориаль комплекс төзү эшендә башлап йөргән, зур матди ярдәм күрсәткән крестьян-фермер хуҗалыгы җитәкчесе Илшат Хөснетди­новка Каешта һәркем рәхмәт­ле. Илшат Әнәс улы туган авылында үткәрелүче бихисап мәдәни чараларның юмарт иганәчесе дә. Моннан тыш, ул махсус хәрби операциядәге якташларыбызга даими ярдәм күрсәтә. Гуманитар конвой белән яугирләр янына үзе дә берничә тапкыр барып кайткан.
Комплексны ачу тантанасы зур бәйрәм рәвешендә узды. Бу көнне авылга бихисап кунак кайтты, шушы авылда туып-үсеп, инде чит тарафларда гомер кичерүчеләр дә тарихи, тирән мәгънәле чарадан читтә калмады.
– Мин туган авылымда шундый архитектура корылмасы барлыкка килүгә бик шатмын, – диде Әфган сугышы утын кичкән, Кызыл Йолдыз ордены кавалеры Рамил Габделисламов. – Читтә яшә­сәм дә, Каешыма мөмкин­лек булган саен кайтырга тырышам. Биредән җаныма рухи көч алып китәм. Бүген мемориаль комплекс диварында Бөек Ватан сугышында хәбәр­сез югалган карт­әтием Шәй­дулла Шәрифул­линның исемен дә күрү дулкынландырды да, сөендерде дә. Безнең илнең миллионлаган гаиләсе өчен мондый мемориаллар – абстракт һәйкәл түгел, ә җирләнгән урыны билгесез
булган ата-бабалар истәлеген хөрмәтләргә мөмкин булган изге урын да. Биредә минем яудашым, Әфган сугышында һәлак булган Фәвәрис Тимер­хановның да исеме уелган.
Мондый корылмалар авылны ямьләү яки төзекләндерү өчен куелмый. Алар тирән рухи, тарихи кыйммәткә ия, буыннар бәйләнешен тәэмин итүче көчле символлар, ташка уеп ясалган елъязма. Хакыйкатьне саклауның бер ысулы да. Чарада чыгыш ясаган Дүртөйле районы хакимияте башлыгы Риф Йосыпов, Дәүләт җые­лышы-Корылтай депутаты Альберт Дәүләт­баев, Дүртөй­ле һәм Илеш районнары хәрби комиссары Рәүф Яхин, Дүртөй­ле районы Ветераннар советы рәисе Рамил Ваһапов, Иске Яндыз авылы биләмәсе хакимияте башлыгы Рәфит Галәүов, Каешның ветераннар оешмасы җитәкчесе Рәвия Ямалова, бу фикерне ассызыклап, мемориаль комплекс төзү үсеп килүче буынны чын ватан­пәрвәрләр итеп тәрбияләү юнәлешендә ясал­ган мөһим адымнарның берсе, диделәр.
Әлеге объект төрле яшь­тәге кешеләрне берләште­рүче, чәчәкләр салу, истәлекле митинглар, мәктәп укучылары өчен “Батырлык дәрес­ләре” үткәрү урыны да булачак. Русия мөсел­маннары Үзәк Диния нәзарәтенең Дүртөйле, Кушнаренко, Чакмагыш районнары мөсел­ман­нары имам-ахуны Рамил хаҗи Исәнбирдин яу кырларында ятып калган солдатлар рухына багышлап дога кылды.
Кечкенә генә авылда да үзенең “Үлемсез полк”ы бар: комплексны ачарга килгән яше-картының күбесенең кулларында Бөек Ватан сугышы ветераннары һәм тыл эшчән­нәре бул­ган картәти-карт­әни­лә­ренең портретлары иде.
– Төрле чорларда Ватаныбызны яклаган каһарман авылдашларыбызга мемориаль комплекс булдыру тәкъ­диме барыбызны да рухландырды. Май аенда башланып киткән изге эш җәй буена дәвам итеп, менә алтын көзнең ямьле көнендә шушындый дулкынландыргыч тантана белән билгеләнде, – диде бәйрәмгә гаиләсе белән килгән Зилира Фәтхелбаянова. – Без илебезнең азатлыгын, иминлеген саклап калган яугир­ләребезнең батырлыгы турындагы хакыйкатьне буыннан-буынга тапшырырга тиеш. Безнең дә картәтиебез Фәт­хел­баян Габдрахманов – Бөек Ватан сугышы ветераны. Ул да таңнарыбыз тыныч, тормышыбыз имин булсын өчен гомерен кызганмаган. Бүген исә Каешта гомер кичерүче апам белән җизнәм­нең улы Флорид Әкбаров махсус хәрби операциядә, Ватаныбызның азатлыгын яклап, нацистларга каршы көрәшә. Барлык туганнарым аның исән-сау Җиңү белән кайтуын теләп тора, һәркай­сыбыз бу көнне якынайтуга кулыбыздан килгәнчә үз өлешен кертергә тырыша.
Комплексны ачу тантанасында ватанпәрвәрлек рухы белән сугарылган җырлар, шигырь­ләр яңгырады. Ахырда барлык халык бәйрәм табыны артында милли ризыклар белән самавыр чәе эчте.

Миләүшә Латыйпова,
“Кызыл таң”ның үз хәбәрчесе.
 
 
Автор фотосы.
Автор: Миләүшә Латыйпова
Читайте нас