Мең дә бер киңәш
9 Июня 2017, 21:00

Сирень чәчкә атканда

Җәйнең беренче яртысы — бакчалар шау чәчкәгә төренә торган иң матур чак. Әлбәттә, быел һава шартлары тирә-якның аллы-гөлле чәчкәгә күмелүен бераз тоткарлады. Шулай да кояш җылы нурларын сибә башлау белән чәчкәләр кызыл, сары, ак, зәңгәр күзләрен ачарга гына тора. Җәй башында пион, лилия, ирис, аквилегия, люпин, кыңгырау чәчкә ата. Аларга матурлык һәм хуш исләр өстәп, чәчкә атучы куаклар да кушыла. Бүген бакчага искиткеч ямь бирүче куаклар турында сөйләшик.

Гади генә балан да ап-ак чәчкәгә төренгәндә тирә-якка илаһи матурлык тудыра. Бакчагызда балан юк икән, озакка сузмый аны утыртыгыз. Чәчкәсе матур булса, җимешләре бик файдалы. Баланның декоратив төрләре дә бар. Бульденеж дип атал­ганы шарсыман эре ап-ак чәчкәләргә төренә. Нанум дип аталган карлик төре шарсыман матур куакка әйләнә, тик ул чәчкә дә атмый, җимеш тә бирми.
Вейгела — безнең шартларда 1-1,5 метрга кадәр үсүче декоратив куак. Ул май ахырыннан июнь уртасына кадәр кызыл, алсу яки яшкелт-сары чәчкәдә утыра. Кайбер төрләрен кышкылыкка салкыннан капларга да кирәкми, алар бик чыдам. Безнең бакчаларда күп­челеге кызыл чәчкәлесе үзен яхшы хис итә. Ә менә төрле гибрид төрләре җылы якларда гына яхшы үсә. Шуңа күрә вейгеланы бакчагызга утыртырга уйласагыз, аның төре һәм нинди шартларда үсүе белән кызыксынырга кирәк.
Сирень — һәркемгә балачактан таныш хуш исле чәчәкле куак. Аның чәчкә атуы җәй килүен аңлата да инде. Хәзер бакчачылар сиреньнең нинди төрләрен генә үстерми! Аларның матурлыгына сокланмый мөмкин түгел. Мәсәлән, “Мулатка” сорты — шәмәхә кызыл төстә, “Богдан Хмельницкий” — катлы-катлы алсу, “Моник Лемуан” — катлы-катлы ак, “Мәскәү сылуы” катлы-катлы аксыл-алсу төстәге чәчкәләре белән аерыла.
Спирея, шулай ук, җәй башында бакчаларны шау чәчкәгә төрүче үзенчәлекле декоратив куак. Ул чәчкәгә төренгәндә ап-ак күбекне хәтерләтә.
Аргута спиреясы — иң иртә, май ахырында ук чәчкә атучы, сабаклары тирә-якка таралган биек куак. Аның вак-вак ап-ак чәчкәләре 10-15 көн чамасы тора. Вангутта спиреясы — эре куакларның берсе, сабаклары талчыбык кебек сыгылмалы. Аның чәчкә­ләре ап-ак шарсыман куакны каплый. “Пинк Айс” сорты башкалардан тәбәнәк һәм күләгә урынга чыдам булуы белән аерылып торса, “ниппонская” сорты алтынсыман саргылт чәчкә­ләре белән күзнең явын ала. Кояш нурлары төсендәге бу спирея өч атна дәвамында чәчк­ләре белән сөендерә.
Читайте нас