+21 °С
Болытлы
VKOKTelegramMax
Мең дә бер киңәш
13 ноябрь 2022, 09:10

Кәбестә тозлауның ние бар - чабасы да, турыйсы! (видео)

"Зөлфира апам авылдан күп итеп кәбестә алып килгән. Миңа да өлеш чыкты. Оят инде... Мин бит аны тозлый белмим. Коткарыгыз, ярдәм итегез!" Зөлфирә апа тозлап та бирмәгән шунда...

Кәбестә тозлауның ние бар - чабасы да, турыйсы! (видео)Кәбестә тозлауның ние бар - чабасы да, турыйсы! (видео)
Кәбестә тозлауның ние бар - чабасы да, турыйсы! (видео)

Иртәрәк тозлаганнар бетеп бара иде, шәп булды - яшь укучыбыз белән без дә тозлыйк әле кәбестәне.

Кәбестә тозлау өчен агач мичкә яки зур пыяла савыт әйбәт. Эмальле кәстрүл дә кулланырга мөмкин. Тик аның ярыл­ган-чатнаган, купкан урын­нары булмаска тиеш. Ә менә пластик чи­ләкләр яки тутыкмас корычтан эшләнгән кәстрүлләр бу эшкә ярамый. Өстенә бастырык рәвешендә кую өчен юылган чиста таш яки сулы банка кулай. Кәбестә өстенә тимер әйберләр куярга ярамый. Тозга килгәндә, йод кушылмаганын алырга ки­рәк. Чөнки йодлы тоз кәбестәне йомшарта. Тозлык ясап тозлаганда, 1 кг кәбестәгә чама белән 1 аш кашыгы тоз салалар. Ә инде “коры килеш” тозлаганда, тозны күбрәк салырга кирәк.

Тозлау өчен калынрак турау әйбәт, юкса кәбестә йомшарачак. Бакчада үзегез үстергәнсез икән, чабып алгач, күчә­нен, аерым ваклап турап, кәбес­тәгә кушып җибәрү начар булмаячак. Чөнки кү­чәндә файдалы матдәләр күп. Сатып алынган кәбестә күчәнен кулланмау хәерлерәк, чөнки аның күпме нитрат һәм химикатлар туплаганлыгын белеп булмый ич. Кәбестәне кайвакыт шакмаклап турыйлар, ә кайбер очракларда дүрт өлешкә яки яртылаш бүлеп кенә дә тозлыйлар. Әчүдән туктагач (тозлыгы тонык төскә керә), кәбестәне салкынчарак урынга алып куярга кирәк.

Кәбестәгә һәрвакыт диярлек кишер өстиләр. Никадәр күбрәк булса, шуның кадәр яхшырак. Чөнки кишер кәбестәнең кетер­дәвеклеген арттыра, хуш ис бирә. Шулай ук хуш исле түгәрәк кара борыч, ак әнис, укроп орлыклары, канәфер, кузаклы әче борыч салалар (тәмләткечләрне тоз белән бер күләмдә диярлек алырга кирәк). Кайбер хуҗаби­кәләр кәбестәгә мүк, нарат җи­ләкләре, алма, слива да куша. Кайвакыт чөгендер салалар: бу яшелчә кәбестәгә кызгылт төс бирү белән беррәттән, үзенчәлекле тәм дә өсти.

  Угычтан уылган кишер кәбестәгә алсу төс кертә, кишерне юка гына итеп тураганда исә кәбестә ак төсен югалт­мыйча кала.

  Бактерияләр­дән сак­лау өчен, кәбестә тоз­лау­да кулланыла торган савыт эченә юка гына итеп бал катламы сыларга була.

  Кетердәп торсын өчен, кәбестәгә бераз гына керән тамыры өстиләр.

  Кәбестәнең өстен керән яфраклары белән каплап куярга кирәк, чөнки алар күгәрүдән саклый.

  Бераз гына кыяр тозлыгы өстәгән очракта, кәбестә тагы да тәм­лерәк тозланачак.

 

Автор:Резида Валитова
Читайте нас