Туксанынчы еллар башы безгә кирәкми!

Шуңа да 1 июльдә һәрберебезнең зур гражданлык җаваплылыгы күрсәтеп, Конституциягә төзәтмәләр буенча тавыш бирү участокларына килүе зарур.

Узган ялларда илебез халкы чираттагы тапкыр төп дәүләт бәйрәмебез — Русия көнен бил-геләде. Аның тарихы әлегә әллә ни зур түгел, утыз ел чамасы гына булса да, тарихи әһә­мияте ягыннан 1990 ел вакыйгалары ил үсешендәге тулы бер чорны үз эченә алып, дәүләтебезнең һәм дәүләтчелегебезнең сакланып калуында хәлиткеч роль уйнавын күпләр аңлый торгандыр.

Ул болгавыр чорны өл­кәнрәк буын вәкилләре ях-шы хәтерлидер әле. 1985 елда эшкә кушылган “үзгәр-теп кору” машинасының ил мөлкәтен уңга-сулга “уру”, олы бер дәүләт территориясен бүлгәләү нәтиҗә-сендә 90нчы еллар башына СССР таркалу чигенә җит-те һәм, океан арты илләрен шатландырып, гөрселдәп җиргә ауды. Аның артыннан зур СССР дәүләтенең үзәге булган РСФСРны да, ашыгыч чаралар күрелмәгән булса, ихтимал, шушындый ук язмыш көтәр иде. Һәр-хәлдә моны юраучылар да, өзелеп көтүчеләр дә бул­ган­дыр. Ни генә дисәк тә, ул елларда Русия эченнән бүленеп чыгу омтылышлары, аерым кызу канлы ха­лык­ларның чәкәләшүләре РСФСР составындагы субъектлар арасында да булма­ды түгел. Бу адымнарга аларны кемнәр ымсындыр­гандыр һәм 1990 елның 12 июнендә “РСФСРның дәү­ләт мөстәкыйльлеге турында декларация” кабул ител­мәсә, арытабангы хәл-шартлар нинди үсеш алыр иде, хәзер фаразларга гына кала. Янә дә ике елдан исә,11 июньдә СССРның төп варисы булган Русия Федерациясе Югары Советы тарафыннан “Русия Фе­дерациясенең Дәүләт мөс-тәкыйльлеге турында декларация кабул итү көне” карарына кул куелды.

Нәкъ әлеге документ Ру­сияне арытаба какшатудан саклап калды, аның бөтенлеген, милләтара һәм халыкара бердәмлекне ныгытты, илгә дөнья күлә­мендә иң үсешкән һәм иң көчле дәүләтләрнең берсе статусын кайтаруга юл ачты. Русия, бәйсезлек һәм мөстәкыйльлек алып, демократик хокукый дәүләт буларак үсеш юлына бас­ты, иҗтимагый тормышын федерализм принциплары нигезендә оештырды. Шу-шы еллар дәвамында Русия Федерациясе, үзенең ныклы дәүләтчелек нигезләрен булдырып, зур юл үтте, дөньякүләм танылу яулады, абруй казанды.

Болар хакында ни өчен шулай тәфсилләп язабыз, хәтергә төшерәбез? Халыкта: “Тарих кабатлана”, дигән гыйбарә бар. Һәм мо­ңа, дәлил итеп бик күп анык мисаллар да ките­рер­­гә мөмкин. Ягъни, моннан чыгып әйтәсе килгән фи­керебез: барыбызның да тарихи Ватаны булган Русиягә бүген дә тышкы як­тан да, эчке яктан да теш кайраулар, йодрык төйнәү-ләр, янаулар булып, күзәте-леп кенә тора. Русия икъти­садының әле дә шактый дәрәҗәдә дөнья базарында нефть бәясенә бәйле булуын исәпкә алып, океан артындагы кайбер “дуслар” андагы хаклар белән уйныйлар. Яисә берничә ел элек Русиягә карата санк­цияләр кертеп, безнең халыкны ач калдырмакчы, үзләренә баш идермәкче булдылар. Әмма бу кара ниятләре дә барып чыкмады. Чит илләрдән азык-төлек һәм сәнәгать продукциясе кертүне чикләү, киресенчә, соңгы чорда үзе-бездә әлеге тармакларның ныклы үсешенә юл ачты. Шөкер, хәзер авыз тутырып үзебездә үстерелгән экологик яктан чиста продукция ашыйбыз, кигән киемебез дә акрынлап “импорт­ный”­дан сыйфатлы Русиянекенә әверелеп бара. Быел исә “бүләк”кә әллә Ходай тара­фыннан кешелек дөнья-сына сынау итеп җибә­рел­гән, әллә үзләре уйлап чыгарып, ничек авызлыкларга да белмәгән коронавирусны алып килделәр. Шөкер, ил җитәкчелеге, шәх­сән Президент Владимир Путин тарафыннан күре­лүче колачлы чаралар нәтиҗәсендә, әлеге афәтне дә лаеклы үтеп, җиңеп ки­ләбез. Коронавируска бәйле катлаулы чор илебезнең куәтен, андагы идарә итү нәтиҗәле­леген һәм күпмил­ләтле ха­лыкның бердәмлеген дә ачык күрсәтте. Моңа кадәр борын чөереп йөргән, үзлә-рен иң көчле санаган кайбер дәү­ләтләр, үзләрендәге хәлне конт­рольдә тоталмый, ярдәм сорап Русиягә мөрәҗәгать итсә, бездә власть һәм халык коронавируска каршы көрәштә бер йодрыкка төй­нәлде. Беренчедән, илебез җитәкчелеге дәүләтнең барлык эчке ресурсларын эшкә җигеп, катлаулы чорда халыкка социаль ярдәм күр­сәтү буенча колачлы чаралар җәел­дерде. Ягъни, мо­ның белгән Русия, кемнәр­дер уйлаганча, икътисады­ның мескен хәлдә түгел, ә иң катлаулы хәл-шартларда да халкын лаеклы якларлык ныклы үсешкән булуын күрсәтте. Икенчедән, Русия медицинасы, иң кыска вакытта коронавируска каршы ныклы калкан булып басып, бу юнәлештәге уңыш­­лары белән үзен дөнья дәрә­җәсендә танытты. Менә хәзер әйтеп карасыннар Русиядә медицина үсеш­мәгән, начар, дип! Өчен­че­дән, ил халкы да, дөньяга Бөек Җиңүне бүләк иткән ата-бабалары кебек үк, бүген дә бердәм, үз Вата­нының чын патриоты, үз­ләре сайлап куйган җитәк­челекнең ныклы терә­ге булуын күрсәтте. Соң үз­лә­ренең сәламәтле­ген хәвеф астына куеп, өлкән­нәргә, мохтаҗларга бушлай ярдәм күрсәтүче бүгенге волонтерлар кичәге пионер-комсомоллардан нәр­сә­се белән ким?!

Кыскасы, Президент Владимир Путин җитәкче­легендә илебез менә инде ике дистә ел дәвамында эчке каршылыкларга юл куймый, тышкы һәртөрле янауларга лаеклы каршы торырлык, үзәктә халык һәм гомум дәүләт мәнфә­гатьләре булган камил система буларак үсешә. Һәм аны шушы рәвешле саклау, аның арытабангы үсеше өчен нигезләрне ныгытып, яңа офыклар ачу, дәүләтне тагын да көчлерәк, дөнья күләмендә тагын да абруйлырак итү турыдан-туры үзе­безгә дә бәйләнгән. Чөнки ил җитәкчелеге тарафыннан Конституциягә тәкъдим ителгән төзәтмә­ләр, беренче чиратта, нәкъ шушы максатларны күздә тота. Ә аларны чынга ашыру, ягъни дәүләтебезнең тагын да ныклырак якланган һәм көчлерәк булуын тәэ­мин итү өчен, 1 июльдә һәр­беребезнең сайлау учас­ток­ларына килеп, Конс­титуциягә төзәтмәләр буенча үз тавышын бирү зарур. Бу җәһәттән шәхсән без илдә үз акылында бул­ган беркемнең дә, узган гасырның 80нче еллары ахыры — 90нчы елларындагы кебек, дәүләт җитәк­челегенә җимерүчеләрнең, йөзе дә, зиһене дә эчкечелек сөреме белән капланган җитәкчеләрнең һәм алардан да явызрак, мәкер-лерәк адәмнәрнең килүен теләмидер, дип уйлыйбыз. Шулай икән, ил нигезенә балта чабучылар властька килүен теләмибез икән, 1 июльдә тавыш бирү участокларына барыйк һәм ныклы ихтыярыбызны белдерик. Әнә шул вакытта без — егет, илебез – гөл булыр.

Илдар Фазлетдинов.