+20 °С
Облачно
VKOKTelegramMax
Сәясәт
8 Марта 2022, 08:36

Ике атна аеруча шартларда...

Луганск һәм Донецк халык республикаларын саклау һәм яклау буенча махсус операция алып баручы Русия җитәкчелеге моңа бәйле кайбер Көнбатыш дәүләтләрнең санкцияләренә каршы да җитди чаралар күрә.

Ике атна аеруча шартларда...Ике атна аеруча шартларда...
Ике атна аеруча шартларда...
Төгәл ике атна Русия Луганск һәм Донецк халык республикаларын саклау һәм яклау буенча алып барылган махсус операция һәм шуңа бәйле аерым Көнбатыш һәм Европа илләре безгә карата кабул иткән санкцияләр шартларында яши. Бу җәһәттән узган вакыт эчендә ил Президенты һәм Хөкүмәте тарафыннан, шулай ук төбәкләр дәрәҗәсендә финанс-икътисади тотрыклылыкны саклау, социаль киеренкелеккә юл куймау, санкцияләр шартларында үз җитеш­терүчеләребезгә һәм халыкка ярдәм күрсәтү, дәүләт хәвефсезлеген, иминлеген ныгыту һәм көчәйтү максатында байтак мөһим стратегик карарлар кабул ителде. Аларның кайберләре белән сезне таныштырырга өлгердек тә инде.

Узган атнада исә ил Хөкүмәте бу юнәлештә тагын берничә мөһим карар кабул итте. Аерым алганда, Премьер-министр Михаил Мишустин аграрийларга ташламалы кредитлар бирү өчен өстәмә рәвештә 5 миллиард сум бүлү турында күрсәтмәгә кул куйды. Акчалар агросәнәгать комплексы предприятиеләренә акча бүлүче кредит оешмаларын субсидияләүгә юнәл­теләчәк. Узган елда бу максатта 90 миллиард сум чамасы бүленгән булган. Быел өстәмә финанс бүлү исә Үзәк банк билгеләгән төп ставка күтәрелү белән бәйле. Акча Хөкүмәтнең Резерв фондыннан алыначак. Әйткәндәй, моңа кадәр ил Хөкүмәте аграрийлар өчен кредит каникуллары булдырган иде.
Русия Хөкүмәте шулай ук илнең тиз түләүләр системасыннан файдаланучы кече һәм урта бизнеска компенсация бирү программасын да ярты елга озайтты. Бу максатта Резерв фондыннан 500 миллион сум бүленә. Акчалар предприя­тиеләрнең шушы елның 1 гыйнварыннан 1 июленә ка­дәр чорда тиз түләү системасыннан файдаланган өчен банк комиссияләрен каплатуга юнәлтеләчәк.
Премьер-министр Михаил Мишустин янә дә илебез автомобиль җитештерү­челәренә ярдәм күрсәтү максатында аларга үтил­ләш­терү җыемнарын түләү­не кичектереп торырга рөх­сәт бирүче карарга кул куйды. Аңа ярашлы, тармак предприятиеләренә елның 1-3 кварталлары өчен үтилләштерү җыем­нарын декабрьгә кадәр кичектерү мөмкинлеге бире­лә. Әлеге түләүләрне кичек­терү пред­приятиеләрнең әйләнештә-ге акча дефициты проблемасын хәл итү һәм хезмәт­кәрләргә эш хакы түләүдә тоткарлыкларга юл куймау өчен эш­ләнә. Бу карар биш меңнән күбрәк кеше эшләү­че автопром предприя­тие­ләренә һәм аларның яр­дәм­че ком­панияләренә кагылачак.
Дәүләт думасы да узган атнада үткән пленар утырышында ил икътисадын тотрыкландыруга һәм санкция шартларында гражданнарны яклауга юнәлтелгән мөһим закон актлары кабул итте. Аерым алганда, кайбер чит илләр тарафыннан кабул ителгән санкцияләр шартларында Русия Хөкү­мә­тенә, кирәк дип табыла икән, шунда ук пенсиягә өс­тәмә түләү күләмен арттыру һәм аны өстәмә индекса­цияләү, минималь хезмәт хакы һәм яшәү минимумы күләмен үзгәртү турында карар кабул итү хокукы бирелде.
Хөкүмәт, төбәк властьлары һәм муниципалитетлар карарына ярашлы, дәүләт сатып алу шартлары да яңадан карала алачак. Шулай ук закон белән агымдагы елга кече һәм урта бизнес субъектларын, 2024 ел ахырына кадәр аккреди­тацияләнгән IТ оешмаларны планлы тикшерүгә мораторий кертү мөмкинлеге дә билгеләнә.
Закон, шулай ук, гражданнарга кече һәм урта бизнес субъектларына быел кредит каникуллары бирү мөмкинлеген дә күздә тота, гәрчә алар бу мөмкинлектән пандемия чорында файдаланган булса да.
Президент Владимир Путин исә физик берәмлек­ләргә бер банктан икенчесе­нә акча күчергәндә үзләре катнашлыгыннан тыш та исәп ачу хокукы бирүче указга кул куйды. Икенче указы белән исә дәүләт башлыгы 10 мең доллардан да күбрәк суммада кулакча валютасын Русиядән алып чыгуны тыйды.
Янә бер мөһим карар: Русиянең Кораллы Көчлә­ре­нең эш-гамәлләре турында ялган мәгълүмат тарат­кан һәм Русиягә каршы санк­цияләр кабул итәр­гә чакырган өчен хәзер 10 елдан 15 елга кадәр ирек­тән мәхрүм итү яный ала. Русиянең Җинаять кодексына тиешле төзәтмәләрне Дәүләт думасы депутатлары өченче укуда кабул итеп, аны ил Президенты Владимир Путин раслады.
Бер үк вакытта, санкция­ләргә бәйле социаль-икътисади киеренкелеккә юл куймау, аның кире нәтиҗә­ләрен төбәк икътисады һәм гражданнар яшәешендә мөм­кин кадәр киметү, болар белән бергә гаять авыр һәм катлаулы хәлдә калган Донецк һәм Луганск халык республикаларында яшәүче­ләргә ярдәм оештыру максатында соңгы ике атнада Башкортстан җитәкчелеге дәрәҗәсендә дә бик күп мөһим һәм көнүзәк карарлар кабул ителде. Аларның төбәктә социаль-икътисади тотрыклылыкны һәм җи­теш­­терү күрсәткечләрен саклау юнәлешендә Хөкү­мәт дәрәҗәсендә кабул ителгәннәре хакында гәзит­нең дүртенче битендә урын алган “Икътисади күзәтү”дә җентекле мәгълүмат бире­лә. Түбәндә исә Донецк һәм Луганск халык республикаларында яшәүчеләргә яр­дәм мәсьәләләренә, безнең якташларыбызның хәрби батырлыкларына аерым тукталып үтәсе килә.
4 мартта Башкортстан Башлыгы Радий Хәбиров Донецк һәм Луганск халык республикаларында яшәүчеләргә ярдәм күр­сәтү буенча оператив штаб төзү турында күр­сәт­мәгә кул куйды. Аның составына төбәк Хөкүмәте әгъзалары, Башкортстан Башлыгы Хөкүмәтеннән вәкилләр, министрлык һәм ведомстволар җитәкчеләре керде. Штабны Башкортстан Башлыгы Радий Хәби­ров үзе җитәкләде.
Шул ук көнне Башкортстан халкы Уфадан Донецк һәм Луганск халык республикаларында яшәү­­челәргә 75 тонна гуманитар ярдәм озатты. Гуманитар ярдәм җыюны “Бердәм Русия” партия­сенең урындагы 63 бүлек­чәсе активистлары оештырды.
Безнең республикада җитеш­те­релгән он, шикәр, көнбагыш мае, ит консервалары, җы­лы киемнәр, урын кирәк-яраклары төял­гән олау кичә билгеләнгән урынга барып җитте.
— Әлеге катлаулы вакытта Донецк һәм Луганск халык республикаларында яшәүчеләргә мотлак ярдәм күрсәтергә кирәк. Без аларга беренчегә генә ярдәм ку­лы сузмыйбыз. Иң катлаулы вакытларда без һәрва­кыт алар белән бергә булдык. Луганск — безнең өчен изге урын, анда легендар комдив, Русия Герое, генерал-майор Миңне­гали Шәй­моратов һәлак бул­ган һәм җирләнгән. Донбасс халкы Бөек Ватан сугышында һә-лак булган без­нең солдат­ларның кабер­ләрен һәрва­кыт карап, тәр­типтә тота, — диде әлеге чарадагы чыгышында Башкортстан Башлыгы Радий Хәбиров.
Башкортстан Башлыгы гуманитар ярдәмне җыюга өлеш керткән һәркемгә рәх­мәт белдерде. Ул, шулай ук, гуманитар ярдәм белән чираттагы колонна төбәк Хөкүмәте ярдә­ме белән оештырылачагын сызык өстенә алды.
Әйтергә кирәк, шул ук көнне “Торатау” Конгресс-холлында үткән “Бердәм Русия” партиясенең Башкортстан төбәк бүлекчәсе конференциясендә дә махсус операция һәм Донецк һәм Луганск халык рес­публикаларында
яш­ә­ү­­челәргә ярдәм мәсьә­ләләре үзәк урында булды.
— Беренче чиратта, сез­гә югары гражданлык позициясе, патриотлык һәм түземлек күрсәтүегез өчен рәхмәт белдерәсем килә, — диде, конференция эшен­дә катнашучыларга мөрәҗәгать итеп, Башкортстан Башлыгы Радий Хәби­ров. — Без ил җитәкчесе карарларын бертавыштан хуплыйбыз. Русия Президенты Владимир Путинның Украинада махсус хәрби операция үткәрү турындагы карарын, һичшиксез, хуп­лыйбыз. Һәм Кораллы Көч­ләребез нинди генә хәл-шартларда да йөкләтелгән бурычларны уңышлы башкарып чыгар, дип ышанабыз.
Безнең партия һәрвакыт алгы сызыкта кала. Узган ике елда күпме көчне коронавирус белән көрәшкә юнәлттек. Хәзер исә безнең алда чираттагы бурыч тора һәм без аны лаеклы үтәп чыгарга тиеш.
Бүген безгә коточкыч дәрәҗәдә мәгълүмати атака ясала. Безнең Прези­дент­ның, Кораллы Көчләр­нең эш-гамәлләрен бозып күрсәтергә тырышалар. Без­нең тарихыбызны, гому­мән, безнең бөтен эшебезне пычратмакчылар. Безгә әлеге мәгълүмати сугышка каршы торырга өйрәнергә кирәк. Медиакиңлектә алып барылачак озайлы көрәшкә әзер булу зарур. Бу — алдагы чорга безнең партия алдында торган мөһим бурычларның берсе.
Без 4 миллионлы Башкортстан халкы өчен җавап­лы. Кешеләребез бездән тормышның тыныч, имин булуын, барлык социаль йөкләмәләрнең дә үтәлүен көтә. Иң мөһиме — соңгы өч елда ирешелгән үсеш темпларын саклау зарур. Бу — гадәти булмаган, әм­ма кызыклы һәм күпмедер дәрәҗәдә интеллектуаль да бурыч. Һәм без аны мотлак тормышка ашырырга тиеш. Без барысын да булдырачакбыз.
Кызганычка каршы, бер генә хәрби операция дә корбаннарсыз булмый. Әлеге хәрби операциядә ике якта­шыбызның гомере өзелде. “Бердәм Русия” партия­се­нең төбәк бүлек­чәсе кон­ференциясендә батырларча һәлак булган өлкән лейтенант Алексей Кондратьевны һәм өлкән сержант Кузьма Николаевны бер минут тынлык белән искә алдылар.
6 мартта исә Зианчура районының Исәнгол авылында хәрби бурычын үтәгәндә һәлак булган өлкән лейтенант Алексей Кондратьевның җәсәде җир куенына тапшырылды. Аның белән хушлашу матәмендә Башкортстан Башлыгы Радий Хәбиров, Хөкүмәт Премьер-министры Андрей Назаров, вице-премьер Ирек Сәгыйтов, Зианчура районы хакимияте башлыгы Дәмин Юланов, хәрби офицерның туганнары, якыннары, дуслары, якташлары катнашты.
Алексей Кондратьевның әти-әнисенә мөрәҗәгать итеп, Башкортстан Башлыгы Радий Хәбиров тирән кайгы уртаклашуын белдерде.
— Алексей Михайловичка нибары 25 яшь иде. Бик кызганыч. Әмма без бүген аңа һәм меңләгән шундый егеткә зур рәхмәт белде­рергә тиеш. Чөнки алар безнең илебезне саклый, үзләренең хәрби бурычын үти, — диде чыгышында Радий Фәрит улы.
Башкортстан җитәкчесе Зианчура районы хакимияте башлыгына Алексей Кондратьевның исемен мәң­геләштерү буенча тәкъ­димнәр әзерләргә кушты.
— Аның турында якты хәтерне мәңгеләштерү һәм гаиләсенә ярдәм күрсәтү өчен без барысын да эш­ләя­чәкбез, — диде Радий Хәбиров.
Алексей Кондратьевның хатыны һәм кечкенә улы калды...
...Безнең илебез халкы барлык афәтләрне дә, янауларны да, сугышларны да, беренче чиратта, бердәм­лек белән җиңгән. Күре­нүенчә, язмыш безне чираттагы тапкыр бердәм­лектә, оешканлыкта сыный. Иманым камил, бу юлы да сынатмабыз, ялган һәм коткы таратучылар, санкция­ләр басымына бирелмәбез, үз сүзебезне сүз итәрбез! Уртак Ватаныбыз өчен катлаулы вакытта ил җитәкче­леге билгеләгән юлдан тайпылмыйча, бер йодрык булып, чын ватанпәрвәрлек үрнәге күрсәтик!

“Йөкләмәләр үтәлергә тиеш!”

Русия Хөкүмәте Рәисе урынбасары Дмитрий Чернышенко Идел буе федераль округы төбәкләре җитәкчеләре белән киңәшмә үткәрде. Анда Башкортстан Башлыгы Радий Хәбиров та катнашты. Чара ил Хөкүмәтенең Координацион үзәгендә видеоконференция төрендә узды. Көн тәртибендә – чит илләр Русиягә карата санкцияләр кертүгә бәйле рәвештә социаль-икътисади хәлне тотрыкландыру өчен күрелүче ярдәм чаралары.
Вице-премьер билгеләп үтүенчә, Координацион үзәк базасында пред­приятиеләрнең, шулай ук, социаль әһәмиятле товарларның запасы, сату күләмнәре һәм ваклап сату бәяләренең көндәлек мониторингы алып барыла. Бу санкцияләрнең икътисадка йогынтысын, нәтиҗәләрен оператив һәм объектив бәяләргә, аларны минимальләштерү өчен оператив гамәлләр кабул итәргә мөмкинлек бирә.
Дмитрий Чернышенко әйтүенчә, бүген төп максат – үз өстебезгә алган йөк­ләмәләрне үтәүне, төзелешләрне дәвам итү, икътисадны эшләтү. Безгә бушап калган киштәләрне үзебездә җитештерелгән товарлар белән тутырырга кирәк. Бу яктан Идел буе федераль округы субъектларының мөмкинлеге зур, монда эре сәнәгать кластерлары урнашкан.
Илебезгә санкция басымы нәтиҗәсендә килеп туган шартларны яңа мөмкинлекләр буларак карарга, үсеш өчен өстәмә импульс буларак кулланырга һәм киләчәктә хәлне үзгәртүнең теләсә нинди сценариена әзер булырга кирәк. Округның куәте, фәндә, мәгарифтә, сәнәгатьтә, IT-өлкәдә булган компетенцияләрне кулланып, импортны алыштыру өлкәсенә җәлеп ителергә тиеш.
Киңәшмәдә төбәк башлыклары урыннарда кабул ителүче бизнеска ярдәм чаралары турында сөйләде һәм аеруча мөһим проблемалы мәсьәләләрне хәл итү буенча тәкъдимнәр кертте.
Мәсәлән, Башкортстанда коронавирус пандемиясе чорында төзелгән Икътисадка ярдәм һәм тотрыклылыкны тәэмин итү буенча кризиска каршы штаб эшен яңадан башлап җибәрде, төрле тармак вәкилләре катнашлыгында кризиска каршы тору комитетлары төзелде.
Коронавируска каршы көрәш чорында республика җитәкчелеге банклар белән нәтиҗәле хезмәттәшлек булдыра алды. Шуларның иң эреләре белән икътисадны кредитлау чараларын максималь гамәлгә ашыруга юнәлтелгән тиешле меморандумга кул куелды.

Илдар Фазлетдинов.

 

Автор:Ример Насретдинов
Читайте нас