Башкортстанның нәкъ үзәгендә урнашкан Гафури районының бал бирүче үсемлекләргә бай урман-далаларында умартачылык өчен барлык шартлар да бар. Шуңа күрә дә төбәктә әлеге тармак зур колач алган.
Марс Хисмәтуллин 10 елдан артык умартачылык белән шөгыльләнә. Әтисе умартачы булганлыктан, бу эшне ул балачактан ук үзләштергән. Әлеге вакытта бер яклап – урман, икенче яклап тау белән уратып алынган Ташлы авылында Марс белән Эльвира Хисмәтуллиннар матур тормыш көтә. Хатыны мәк-тәптә балалар укыта, ә Марс абый, көннәр җылыту белән урмандагы умарталыгында бал кортлары белән мәш килә.
Бәхетле пар өч кызны тәрбияләп үстергән. Анжелика, Виктория һәм Вероника укуларын тәмамлап, эшләп йөриләр. Ял көннәрендә авылга кайтып, әти-әнисенә ярдәм итәләр.
— Минем бер кызым – өч малайга тиң. Барлык эшемдә дә ярдәмләшәләр, – ди Марс абый.
Ул – белгечлеге буенча автомеханик. Күп еллар Себердә шофер була. Вахта ысулы белән эшләгәнлектән, гаиләсен сирәк күрә. Менә, ниһаять, туган ягына кайтып, умартачылык белән шөгыльләнә башлый.
– Кортлар – искиткеч җан ияләре, алар кешене пөхтәлеккә, чисталыкка өйрәтә. Бал кортлары белән ялкау кеше эш итә алмыйдыр, алар кебек эшчән булырга кирәк. Кортларның тырышлыгын күзәтү – үзе үк хезмәткә дәртләндерә. Умарталыкны бер урыннан икенчегә күчергәндә табигатьнең матурлыгын күрү илһам бирә, – ди Марс абый. – Әлбәттә, эш башлау җиңел булмады. Умартачылык кирәк-яраклары сатып алырга туры килде. Умарталарны, рамнарны үз кулларым белән эшлә-дем. Дөрес, ул чорда бирелгән дәүләт субсидиясе эшне ачып җибә-рергә ярдәм итте. Өстә-венә, беренче ике ел бик тә уңышлы булды.
Балның күп яки аз булуы һава торышына турыдан-туры бәйле. Быел 91 умарта асрадым. Ә кышка гаиләләр санын 75кә кадәр киметтем. Агымдагы елда 300 литр юкә һәм 900 литр тау-дала, чәчәк балы алдым. Һава шартларының уңай булмавын исәпкә алганда, бу бик уңышлы санала. Шуңа күрә бик канәгатьмен, – ди умартачы.
Быелдан Виктория һәм аның ире Артур әтисенең балын интернет челтәрендә рекламалый башлаган.
– Әтием күләм артыннан кумый, чөнки аның өчен беренче урында һәрчак балның сыйфаты тора. Ул җиңел юл эзлә-ми, үзенең тәҗрибәсенә таянып, югары сыйфатлы башкорт балы җитештерә. Балны, умартачы кызы буларак, дусларыма һәм танышларыма горурланып тәкъдим итәм. Үзем дә шулай ук бал яратам. Ул өстәлдән өзелми. Быел, әти белән умарталык эшендә катнашып, һава торышына бәйле кыенлыкларны күреп, шуны аңладым – бал ул тәмле ризык кына түгел, ә катлаулы, авыр хезмәт җимеше, – диде умартачының кызы Виктория.
Балны кешеләр ярата, әмма умарта тоту һәркемнең дә кулыннан килми. Умартачылар, бал корты кебек үк, эшсөяр, тырыш була диләр. Бу сүзләрдә хаклык бардыр.
Ример НАСРЕТДИНОВ.
Гафури районы.