Алар – илнең терәк көче

Әлеге бәйрәмне үткәрү идеясе Берләшкән Милләтләр Оешмасы­ның 1995 елда Пекинда узган IV Бөтендөнья конфе­ренциясендә туа һәм хуп­лана. Бәйрәм дөнья­да авыл хатын-кызла­ры­ның ролен, авыл икътисадына керткән өлешен һәм үз гаиләлә­ренең имин­леген тәэмин итүдә­ге ролен билгеләү, шулай ук, аларның проблемаларына ти­рәнрәк үтеп керү максатында булдырыла.

Русиянең Хатын-кызлар берлеге Бөтендөнья авыл хатын-кызлары ассоциациясенең актив әгъзасы буларак, әлеге юнәлеш­тә­ге проблемаларны төпле өйрәнүче һәм дәүләт власте органнары белән берлектә аларны уңышлы хәл итүчеләрдән исәп­лә­нә. Рәсми чыганаклар мәгъ­лүматларына караганда, илебез­дә 22 миллион чамасы хатын-кыз авылда яши һәм эшли. Аларны бүген, гадәттә, гү­зәл зат­ла­рыбыз өстенлек иткән, ягъни, мәктәп, тәрбия, хезмәтләндерү өл­кәләрендә генә түгел, авыл җитеште­рүенең төп тармакларында — үсемлекчелектә дә, терлекче­лектә дә күпләп очратырга була.

Шунысы да игътибарга лаек, яңа Русия тарихында эшкуарлар арасында да алар­ның сафы елдан-ел арта. Күбесе үзен лидер буларак та күр­сәтте. Статистикага караганда, илдәге шәхси пред­приятиеләрнең яртысына якы­нының, ягъни 43 процентының җитәкчеләре — хатын-кызлар. Белешмә. Аерым чыганаклар мәгъ­лүматларына караганда, иле­бездә авыл хуҗалы­гы пред­приятие­ләре җитәкчелә­ренең һәр өченче­се — хатын-кыз.

Узган ел мәгъ­лүматларына караганда, аларның уртача яше 42 яшьтән артмый. Якынча мәгълүматлар буенча, Башкортстанда авыл хатын-кызлары саны 800 меңгә якын.

— Әлеге демографик төр­кем­­нең җәмгыятьтә нинди мө­һим роль уйнавын шул да күрсәтә: планетада яшәүче һәр дүртенче кеше — авыл хатын-кызы. Башкортстанда, илдә эре аграр төбәк буларак, авыл хатын-кызлары­ның әһәмияте тагын да зуррак. Соңгы елларда шәһәр һәм авыл хатын-кызлары арасындагы аерма кимү күзәтелә. Авылда гомер итүче гүзәл затларыбыз карашлары белән дә, модада да, эштә дә шәһәрдә гомер итүче асыл затлардан аерылмый диярлек. Әмма шунысы бәхәссез: авыл хатын-кызлары бөтен Баш­корт­станның терәге булган көчкә әве­релеп бара, — ди республи­ка­ның Хатын-кызлар берлеге рәи­се Рәшидә Солтанова.

Дәүләт авыл җи­рен­дә яшәүче һәм эшләүче хатын-кызларның социаль проблемаларын даими игътибар үзәген­дә тота. Әйтер­гә кирәк, берничә ел элек кенә Русия Президенты Владимир Путин авыл җирендә яшәүче һәм эшләүче хатын-кызлар өчен эш көнен киметүне күз уңында тот­кан законга кул куйган иде. Әлеге документ белән хокукый мәгълү­мат­­ның рәсми интернет-порталында танышырга була. Авылда яшәүче хатын-кыз­лар­ның эш вакыты атнасына 36 сәгатьтән артмаска тиеш, ә га­дәти эш вакыты 40 сәгать тәшкил итә.

“Шул ук вакытта хезмәт хакы тулы эш атнасындагы кебек үк түлә­нелә...” диелә ул законда. Әгәр дә эш көне хезмәт шартлары нигезендә өлешләргә бү­лен­гән икән, хезмәт хакы артыграк күләмдә билгеләнә. Соңгы­сы закон үз көченә кергән көнгә билге­ләнгән хезмәт хакы күләме белән чагыштырганда, киметелә алмый. Моннан тыш, авыл хезмәт­чән­нәре язма гариза буенча хезмәт хакын сакламыйча, аена бер көн өстәмә ял көне алу хокукына да ия.

“Әлеге Халыкара көндә без барлык партнерларыбызны да авыл хатын-кызларына һәртөр­ле ярдәм күрсәтергә, аларның идея­ләренә һәм фикерләренә колак салырга, стратегик карарлар кабул иткәндә аларның да ихтыяҗлары исәпкә алынган чаралар күрергә чакырабыз”, — диелә Берләшкән Милләт­ләр Оешмасының резолю­циялә­рендә.