+24 °С
Яңгыр
VKOKTelegramMax
Авыл хуҗалыгы
14 ноябрь 2022, 05:04

Үсемлекләр дөньясы “чаң суга”

Планетада дистәләрчә төр кыргый үсемлек­ләрнең юкка чыгу куркынычы яный. Алар арасында дөнья күләмендә азык-төлек хәвеф­сезлеген тәэмин итүдә мөһим урын тотканнары да бар. Бу турыда әлеге проблеманы дөнья күләмендә өйрәнүче галимнәр фәнни журналда бәян итә.

Үсемлекләр дөньясы “чаң суга”Үсемлекләр дөньясы “чаң суга”
Үсемлекләр дөньясы “чаң суга”
Телгә алынган фәнни тикшеренүләрдә галимнәр Гватемала, Гондурас, Мексика һәм Сальвадорда 5-10 мең ел элек үскән кыргый культураларның 224 “туганын” өйрәнгән. Ни өчен әлеге илләрнең сайлап алынуы шуның белән аңлатыла: киң таралган кыргый культураларны азык-төлек сыйфатында дөньяда беренче булып шушы дәүләтләрдә яшәүчеләр кулланган.
Югалу куркынычы булган исемлек башында хуш исле ваниль тора, икенче урында — кыргый мамык. Әйткәндәй, соңгысының 92 процент төре бөтенләй юкка чыгып бара. Исемлектә, шулай ук, авокадо, кыргый бәрәңге, кузаклы культураларның һәм ташкабакның берничә төре, шулай ук, банан, алма, борыч, имбирның да үсемлекләр дөньясыннан бөтенләйгә “югалуы” фаразлана.
Фәнни хезмәт авторлары, мондый хәлнең сәбәбе аграр эшкәртүдә пестицидларны чамадан тыш күп куллануда, дип аңлата.
Пестицидлар, шулай ук, глобаль җылынуга да зур йогынты ясый. Бу, үз чиратында, туфракның пычрануына һәм үсемлекләрне төрле авыруларга дучар итә.


 

Автор:Гөлия Мөгаллимова
Читайте нас