Бия сөтен ничек сакларга?

Уфаның берничә югары уку йорты галимнәре бия сөтен эшкәртү һәм саклауның уникаль технологиясен булдыру белән шөгыльләнә. Эшләнмә тискәре факторларны юкка чыгара, продуктны зарарсызландыра, шул ук вакытта аның файдалы үзлекләрен саклый һәм бия сөтен озак сакларга мөмкинлек бирә. Яңа технологияне азык-төлек һәм косметик сәнәгатьтә киң кулланырга мөмкин булачак.

- Проектны эшләтеп җибәрү һәм базарга чыгару өчен финанслауны Инновацияләргә ярдәм фонды бүлеп бирде: эшләнмәләр авторлары «Старт» федераль конкурсы кысаларында 3 миллион сум акча алдылар. Грант акчасына алар сынауларны тәмамлый, аз тонналы җитештерү өчен тулы үлчәмле җайланма әзерли һәм якындагы елда яңа технологияләр кулланып, җайланмалар серияле җитештерүгә керешә алачак, - дип сөйләде Башкортстан Республикасы Премьер-министры урынбасары, сәнәгать, энергетика һәм инновацияләр министры Александр Шельдяев.

Яңа технология эшләү белән УДНТУ, БДАУ, БДМУ, шулай ук "Благзавод" фәнни-җитештерү үзәге новаторлары командасы шөгыльләнә. Лаборатория тикшеренүләре уздырылды, продуктның тәҗрибә партияләре әзер, бияләр сөтен эшкәртү җайланмасы прототип булдырылды.

- Бия сөтен балалар туклануында сыер сөтенә альтернатива буларак та, косметикада да кулланалар. Әмма товар микъдарында ул җитештерелми, чөнки продукт саклау авыр һәм аны күчереп булмый диярлек. Сөтнең башка төрләреннән аермалы буларак, аны пастеризацияләргә яки стерилизацияләргә ярамый - җылыту бия сөтеннән файдасыз продукт ясый. Шул ук полипланмаган май кислоталары җылытканда оксидлаша һәм хәтта канцероген барлыкка китерә, - дип аңлата проект җитәкчесе Гүзәл Әрдәширова.

Республика эшкәртүчеләре тәкъдим иткән технология бия сөтен эшкәртүнең өч этабын үз эченә ала. УФ-нурлар тәэсирендә беренче стадиядә күп микъдарда микроорганизмнар үлә, шулай ук D витаминының микъдары арта. Аннары инфракызыл нурланыш була, бу вакытта сөт әчетү бактерияләре, чүпрә үлә. Соңгы этап - ультратавыш белән эшкәртү, аның вакытында шулай ук сөтнең бактериаль күләме кими. Шул ук вакытта җайланма конструкциясе икътисади яктан файдалы һәм аз энергия чыгымнары белән эшкәртү мөмкинлеге бирә.

Идея авторлары бия сөтен эшкәртү өчен ике төрле җиһазлар әзерләргә планлаштыра: берсе - 5 бияле кечкенә хуҗалыклар, икенчесе - 200 биягә кадәр булган фермер хуҗалыклары өчен. Моннан тыш, эшкәртү нигезендә косметик продукция җитештерүгә һәм сатуга әзерләнә.