Икътисадчы галим Рәсүл Госманов фикеренчә, хәзер хуҗасыз җирләрне үзләштерү һәм авыл хуҗалыгы җитештерүенә акча кертү вакыты.
Икътисади фәннәр докторы, БГАУ профессоры Рәсүл Госманов билгеләп үткәнчә, Башкортстан Башлыгы Радий Хәбировның Дәүләт җыелышы-Корылтайга Юлламасында киләсе елда хәл ителергә тиешле иң кискен сораулар яңгырады.
- Юллама бик вакытлы һәм бик актуаль булды. Миңа мәсьәләләрнең киң даирәсе, аерым алганда, үзәк урыннарның берсен алган аграр тематиканың булуы ошады. Чыннан да, быел игенчеләр шактый яхшы күрсәткечләргә иреште. Республика башлыгы 10 ай нәтиҗәләре буенча җитди үсешне дәлилләүче саннарны яңгыратты. Ел нәтиҗәләре буенча авыл хуҗалыгы продукциясен җитештерүнең шаккаткыч үсеше булачак - 25 проценттан артык, - дип билгеләп үтте авыл хезмәтчәннәре казанышларын аграр югары уку йорты профессоры. Ул, быел җыелган рекордлы уңыш - 5 миллион тонна ашлык - республика өчен әһәмиятле вакыйга, дип билгеләп үтте.
- Мин балачакта искиткеч вакыйга билгеләп үткәннәрен хәтерлим - 4 миллион тонна ашлык җыеп алу. Уфадагы Совет мәйданында 30 ел элек зур саннар: дүртле һәм алты нуль куелган иде. Без моның белән бик горурландык, - дип искә төшерде ерак үткәннән тарихны эксперт. Ул билгеләп үткәнчә, сату-алуда чикләүләрне дә кертеп, ашлыкны төп сатып алучылар белән катлаулы мөнәсәбәтләр бәяләргә нык йогынты ясады. Өстәвенә, кредитлауда, ташучыларны иминиятләштерүдә чикләүләр гамәлдә. Нәтиҗәдә Башкортстанда 2 миллион тонна товар ашлыгы складларда саклана.
- Бу проблеманы аграрийлар хәл итәчәк, дип билгеләп үтте республика Башлыгы Юлламада, терлекчелекне үстерү ярдәмендә. Элек республикада хайваннарга азык өчен ашлык һәрвакыт җитми иде, хәзер вәзгыять үзгәрде, терлекчелекне үстерү өчен дә, кошчылыкны үстерү өчен дә алшартлар тудырылды. Күрше төбәкләргә яисә ерак чит илләргә сату максатында йомырка һәм ит җитештерү өчен фураж ашлыгын куллана торган кошчылык хуҗалыкларының куәтле системасы төзелде, - дип ассызыклады республика җитәкчелегенең авыл хуҗалыгына карата бизнесның мөнәсәбәтен үзгәртүгә керткән өлешен галим-икътисадчы.
- Радий Фәритович билгеләп үткәнчә, дүрт ел эчендә 12 мең берәмлек техника сатып алынган. Төбәк хакимияте тарафыннан аграр хуҗалыкларга җитди ярдәм күрсәтелә. Республика яңа техника сатып алу чыгымнарының 70 процентын субсидияли. Бу безнең авыл хуҗалыгына зур ярдәм. Хәзер дә бар куәткә авыл хуҗалыгы техникасының запас өлешләрен импортны алыштыру процессы бара, чөнки техниканың шактый өлеше, шул исәптән комбайннар, ашлык җыю комплекслары, элек чит илгә сатып алынган. Импортны алыштыру юнәлешендә безнең сәнәгать җитди адымнар ясый, - дип билгеләде белгеч.
Юлламада республика җитәкчесе атаган тагын бер вакытлы һәм дөрес адым булып, хуҗасыз җирләрне авыл хуҗалыгы әйләнешенә кертү тора. Республика Авыл хуҗалыгы министрлыгы мәгълүматлары буенча, төбәктә 250 мең гектар чамасы ташландык хәлдә һәм кулланылмый. Башкортстанда бөтен җир дә нәтиҗәле файдаланылмый, шуңа күрә төбәк Башлыгы вәзгыятьне 2024 елга кадәр тамырдан үзгәртү бурычын куйды. Үсемлекчелек һәм терлекчелек өчен файдаланылмый торган җирләр булган районнарга инвесторларны һәм эшкуарларны җәлеп итәргә кирәк. Бүген авыл хуҗалыгы - тренд. Төбәк Башлыгы сүзләренчә, соңгы өч елда инвестицияләр югары үсеш күрсәтте - якынча 31 процент, ягъни елына 10 проценттан артык.
Төбәк Башлыгы сүзләренчә, соңгы өч елда инвестицияләр югары үсеш күрсәтте - якынча 31 процент, ягъни елына 10 проценттан артык. Авыл хуҗалыгы инвестицион яктан кызыклы: керем югары, еллык 100 проценттан артык. Хәзер мондый югары керемлелекне бик аз урыннан алырга мөмкин. Җирне кулланырга кирәк. Бу юнәлештә муниципалитетлар ягыннан адымнар булырга тиеш. Алар югары активлык күрсәтергә, үз проектларын күрсәтергә, аларны алга этәрергә, безнең эшкуарлар өчен әһәмиятле проектлар тәкъдим итәргә, аларны тормышка ашыру өчен мөмкинлекләр тудырырга тиеш. Һәм ул вакытта яшь өметле кешеләр авылга киләчәк. Урындагы халык та, һичшиксез, шулай ук өстенлекле булырга тиеш. Хәзер авыл хуҗалыгы җитештерүе базарына керү өчен иң кызыклы чор.