Башкортстанда эш сәфәре белән Русиянең авыл хуҗалыгы министры Оксана Лут булды. Республика йортында ул төбәк Башлыгы Радий Хәбиров белән очрашты. Очрашуда авыл территорияләрен үстерү, урып-җыю кампаниясен уңышлы уздыру һәм төбәкнең федераль министрлык белән үзара хезмәттәшлеге мәсьәләләре тикшерелде.
Башкортстан Башлыгы илнең авыл хуҗалыгы министрына һәм ведомство коллективына нәтиҗәле хезмәттәшлек өчен рәхмәт белдерде.
– Агросәнәгать комплексын үстерүгә зур игътибар бирәбез, – диде Радий Хәбиров. – Русиянең Авыл хуҗалыгы министрлыгы белән тыгыз хезмәттәшлек нәтиҗәсендә без соңгы елларда хуҗалыкларның техник паркын сизелерлек яңарттык. 2020 елдан алып аграрийлар 80 миллиард сумлык техника һәм җиһазлар сатып алды. Агымдагы елда гына да 9 миллиард сумлык техника сатып алынды.
Комплекслы эш нәтиҗәсендә тармак югары күрсәткечләргә ирешә.
– Республикада урып-җыю кампаниясенең иң кызган мәле. Һава шартлары төрле булуга карамастан, игенчеләр чәчелгән мәйданнарның 50 процентыннан уңышны җыеп алды, якынча 2 миллион тонна ашлык тупланды, – диде Радий Хәбиров. – Соңгы елларда чәчүлекләр структурасында без майлы культуралар өлешен арттырдык, бу юнәлештә яхшы үсеш мөмкинлеге күрәбез. Гомумән, агымдагы ел уңышына өметләр зур.
Оксана Лут, үз чиратында, республика агросәнәгать комплексының тотрыклы үсешүен билгеләде.
– Республиканың авыл территорияләрендә миллионнан артык кеше яши. Башкортстан – илнең төп авыл хуҗалыгы төбәкләренең берсе. Былтыр республикада тарихта беренче тапкыр 1 миллион тонна майлы культуралар җыеп алынды, ә бөртекле һәм кузаклы культуралар уңышы 3,6 миллион тоннадан артып китте. Башкортстанда җитештерелүче продукция илнең башка төбәкләре кулланучыларына да яхшы таныш. Республика җитештерү куәтен үстерүне алга таба да дәвам итәр дип ышанам, – диде Оксана Лут.
Арытаба Оксана Лут һәм Радий Хәбиров бер төркем тармак хезмәткәрләренә дәүләт һәм ведомство бүләкләре тапшырды. Тантана Республика белән идарә итү үзәгендә узды.
– Хезмәтегез өчен зур рәхмәт. Бөтен Русия Башкортстан продукциясен, брендларын белә. Республикада авыл хуҗалыгы арытаба да уңышлы үсәчәгенә ышанам, – диде Оксана Лут.
Радий Хәбиров та, аграрийларның азык-төлек иминлеген тәэмин итүдәге хезмәтен ассызыклап, аларга рәхмәт белдерде.
Евразия фәнни-мәгариф үзәгендә федераль министрга агросәнәгать комплексы өлкәсендәге проектларны тәкъдим иттеләр. Ул авыл хуҗалыгы өчен фәнни эшләнмәләр һәм яшь галимнәр проектлары белән танышты.
Уфа дәүләт нефть техник университеты, Уфа фән һәм технологияләр университеты һәм Башкорт дәүләт аграр университеты галимнәре авыл хуҗалыгын, биотехнологияләрне үстерү, үсемлекләрнең уңдырышлылыгын арттыру һәм яңа сортлар булдыру юнәлешләрендә колачлы эш алып бара.
Кампустагы яшьләрнең фәнни стартапларына зур ярдәм күрсәтелә. Аларга грант конкурсларында катнашырга, эшлән-мәләрне җитештерүгә кертергә һәм үз бизнес-проектларын тормышка ашырырга булышалар.
Кампусның икенче чиратында Геном үзәге эшли. Биредә генетика, биоинформатика һәм медицина геномикасы өлкәсендә тикшеренүләр үткәрелә. Ә төп корпусны киләсе елда файдалануга тапшыру планлаштырыла.
Шул ук көнне Оксана Лут һәм Радий Хәбиров Русия Фәннәр академиясенең Уфа федераль тикшеренү үзәгендә дә булды. Алар Биохимия һәм генетика институтының фәнни лабораторияләре эшчәнлеге белән танышты.
Үзәк составында аграр фән өлкәсендә дүрт оешма эшли. Галимнәр, аерым алганда, үсемлекләр селекциясе, терлекчелек, генетика һәм биотехнология өлкәләрендә тикшеренүләр алып бара.
Мәсәлән, терлекчелектә геном һәм постгеном технологияләре лабораториясе тармакны үстерү өчен нәтиҗәле чаралар булдыру юнәлешендә, шул исәптән күпсанлы мәгълүматны анализлап, федераль грантларны гамәлгә ашыра.
Радий Хәбиров һәм Оксана Лут шулай ук “Фән һәм университетлар” гомумдәүләт проекты кысаларында оештырылган үсемлекләр геномикасы лабораториясендә булды. Монда үсемлекләр селекциясе өлкәсендә тикшеренүләр үткәрәләр. Ә үсемлекләрнең һәм микроорганизмнарның биоинженерия лабораториясендә галимнәр авыл хуҗалыгы культураларының уңышын арттырачак молекуляр механизмнарны өйрәнә.
Оксана Лут республика фәнни җәмәгатьчелегенең авыл хуҗалыгы үсешенә һәм федераль күрсәткечләргә ирешүдә мөһим хезмәт башкаруын билгеләде. Шулай ук, авыл хуҗалыгы культуралары селекциясе өчен ДНК-маркерлар эшләүдәге уңышларын аерым ассызыклады.
Оксана Лут һәм Радий Хәбиров Башкорт дәүләт аграр университетының мөмкинлекләре һәм аны яңарту барышы белән дә танышты.
Федераль министр һәм Башкортстан Башлыгы прогрессив технологияләр, эмбриология һәм генетика үзәгендә, шулай ук “Агронетика үзәге” лабораториясендә булды.
Оксана Лут илнең агросәнәгать комплексы өчен университетның мөһим фәнни-тикшеренү эшчәнлеге алып баруын билгеләде.
– Бу – Авыл хуҗалыгы министрлыгы системасындагы төп югары уку йортларының берсе, ул “Приоритет 2030” программасында катнаша, – диде Оксана Лут. – Вуз үсемлекчелек өлкәсендә уңышлы эшли. Аның базасында авыл хуҗалыгы культураларын санлы фенотөр-ләндерү үзәге төзелә. Икенче юнәлеш – терлекчелек. Биредә университет нәтиҗәлелекне һәм ит җитештерү күләмен арттыру максатында дуңгызчылык тармагында махсуслаша.