+21 °С
Болытлы
Сәламәтлек саклау
24 март 2020, 07:25
Медицина сыйфатлы булсын
Римма Үтәшева,Башкортстан Республикасы Дәүләт җыелышы-Корылтайның Сәламәтлек саклау, социаль сәясәт һәм ветераннар эшләре буенча комитеты рәисе урынбасары:“Конституциягә төзәтмә бик мөһим: медицина ярдәме бушлай, сыйфатлы һәм һәркемгә мөмкин булырга тиеш.
Римма Үтәшева,
Башкортстан Республикасы Дәүләт җыелышы-Корылтайның Сәламәтлек саклау, социаль сәясәт һәм ветераннар эшләре буенча комитеты рәисе урынбасары:
“Конституциягә төзәтмә бик мөһим: медицина ярдәме бушлай, сыйфатлы һәм һәркемгә мөмкин булырга тиеш. Гамәлдәге Конституциядә бу хакта әйтелмәгән, хәзер төгәллекләр кертелә. Бу – табибка кадәр булган ФАПлар, беренчел звено, махсус, югары технологияле медицина ярдәме. Моның өчен җаваплылыкны инде Русия Федерациясе Хөкүмәте үз өстенә ала.
Шатландырган икенче нәрсә – сәламәт тормыш рәвеше алып бару өчен шартлар булдыру турындагы тәкъдим. Без укыганда мәгърифәтчелек эшләренә аена алты сәгать бүленә иде. Без, халык белән очрашып, лекцияләр укый идек. Хәзер бу юк. Ләкин укытучыларның, медицина хезмәткәрләренең шәхси мисалларында сәламәт тормыш рәвешенә өндәве кире кайта. Гаилә өчен спорт белән шөгыльләнүгә шартлар булдыру, дөрес туклану, тәмәке тартудан, алкогольдән, наркотиклардан баш тарту мөһим. Сәламәт тормыш рәвеше – Русиянең дәүләткүләм идеясе. Озак яшәргә телибез икән, без сәламәт булырга, ял итәргә, шифаханә-курорт дәвалавы алырга мөмкинлекле булырга тиешбез.
Конституциягә төзәтмәләр бик урынлы, актуаль, дистә елларга исәпләнгән”.
Башкортстан Республикасы Дәүләт җыелышы-Корылтайның Сәламәтлек саклау, социаль сәясәт һәм ветераннар эшләре буенча комитеты рәисе урынбасары:
“Конституциягә төзәтмә бик мөһим: медицина ярдәме бушлай, сыйфатлы һәм һәркемгә мөмкин булырга тиеш. Гамәлдәге Конституциядә бу хакта әйтелмәгән, хәзер төгәллекләр кертелә. Бу – табибка кадәр булган ФАПлар, беренчел звено, махсус, югары технологияле медицина ярдәме. Моның өчен җаваплылыкны инде Русия Федерациясе Хөкүмәте үз өстенә ала.
Шатландырган икенче нәрсә – сәламәт тормыш рәвеше алып бару өчен шартлар булдыру турындагы тәкъдим. Без укыганда мәгърифәтчелек эшләренә аена алты сәгать бүленә иде. Без, халык белән очрашып, лекцияләр укый идек. Хәзер бу юк. Ләкин укытучыларның, медицина хезмәткәрләренең шәхси мисалларында сәламәт тормыш рәвешенә өндәве кире кайта. Гаилә өчен спорт белән шөгыльләнүгә шартлар булдыру, дөрес туклану, тәмәке тартудан, алкогольдән, наркотиклардан баш тарту мөһим. Сәламәт тормыш рәвеше – Русиянең дәүләткүләм идеясе. Озак яшәргә телибез икән, без сәламәт булырга, ял итәргә, шифаханә-курорт дәвалавы алырга мөмкинлекле булырга тиешбез.
Конституциягә төзәтмәләр бик урынлы, актуаль, дистә елларга исәпләнгән”.
Төзәтмә
71нче мәддә. Русия Федерациясе карамагында:
е) ... сәламәтлек саклау системасының бердәм хокук нигезләрен булдыру.
72нче мәддә
1. “Русия Федерациясе белән Русия Федерациясе субъектларының уртак карамагында:
ж) сәламәтлек саклау мәсьәләләре координациясе, шул исәптән медицина ярдәменең һәркем файдалана алырлык һәм сыйфатлы булуын тәэмин итү, җәмгыятьнең сәламәтлеген саклау һәм ныгыту, сәламәт тормыш рәвеше алып бару өчен шартлар булдыру, гражданнарда үз сәламәтлегенә җаваплы караш мәдәниятен тәрбияләү”.
132нче мәддә
1. Урындагы үзидарә органнары... федераль законга ярашлы үз компетенциясе чикләрендә медицина ярдәменең һәркем файдалана алырлык булуын тәэмин итә.
71нче мәддә. Русия Федерациясе карамагында:
е) ... сәламәтлек саклау системасының бердәм хокук нигезләрен булдыру.
72нче мәддә
1. “Русия Федерациясе белән Русия Федерациясе субъектларының уртак карамагында:
ж) сәламәтлек саклау мәсьәләләре координациясе, шул исәптән медицина ярдәменең һәркем файдалана алырлык һәм сыйфатлы булуын тәэмин итү, җәмгыятьнең сәламәтлеген саклау һәм ныгыту, сәламәт тормыш рәвеше алып бару өчен шартлар булдыру, гражданнарда үз сәламәтлегенә җаваплы караш мәдәниятен тәрбияләү”.
132нче мәддә
1. Урындагы үзидарә органнары... федераль законга ярашлы үз компетенциясе чикләрендә медицина ярдәменең һәркем файдалана алырлык булуын тәэмин итә.
Төзәтмәнең асылы
Конституциягә сәламәтлек саклау өлкәсенә кагылышлы үзгәрешләр кертүнең максаты – сыйфатлы һәм һәркемгә мөмкин медицина ярдәме илнең һәр почмагында үсешкән булырга тиеш. Моның өчен җаваплылык властьның барлык дәрәҗәләрендә дә – федераль, төбәк һәм муниципаль – йөкләтелә.
Конституциягә сәламәтлек саклау өлкәсенә кагылышлы үзгәрешләр кертүнең максаты – сыйфатлы һәм һәркемгә мөмкин медицина ярдәме илнең һәр почмагында үсешкән булырга тиеш. Моның өчен җаваплылык властьның барлык дәрәҗәләрендә дә – федераль, төбәк һәм муниципаль – йөкләтелә.
Цитата
Ил Президенты Владимир Путин Федераль җыелышка Юлламасында болай дигән иде: “1 июльдән сәламәтлек саклауның беренчел звеносын модернизацияләү программасы эшли башлаячак. Илнең барлык төбәкләрендә поликлиникаларны, район дәваханәләрен, “Ашыгыч ярдәм” станцияләрен ремонтларга, яңа техника белән җиһазландырырга кирәк. Бу мәсьәләне хәл итүгә без өстәмә рәвештә 550 миллиард сум бүлдек, шуның 90 проценттан артыгы – федераль ресурслар”.
Ил Президенты Владимир Путин Федераль җыелышка Юлламасында болай дигән иде: “1 июльдән сәламәтлек саклауның беренчел звеносын модернизацияләү программасы эшли башлаячак. Илнең барлык төбәкләрендә поликлиникаларны, район дәваханәләрен, “Ашыгыч ярдәм” станцияләрен ремонтларга, яңа техника белән җиһазландырырга кирәк. Бу мәсьәләне хәл итүгә без өстәмә рәвештә 550 миллиард сум бүлдек, шуның 90 проценттан артыгы – федераль ресурслар”.
Пациентларга сакчыл поликлиника
Русиядә поликлиникалар, соңыннан барлык медицина учреждениеләре дә үз эшләрен чиратларны киметерлек, табибларга язылуны уңайлы итәрлек итеп үзгәртергә тиеш. Табиблар кәгазь тутыруга күп вакыт әрәм итмичә, пациентларга күбрәк игътибар бүлә алачак. Бу – модернизация кысаларында безнең медицинаның беренчел звеносы эшен оештыру моделен төзүнең төп принциплары.
“Сакчыл поликлиника” проекты пилотлары төбәкләрдә шуны күрсәтте – пациентларны табибка төгәл язып барып, доктор авырып киткәндә аларга шалтыратып, чиратларны киметергә мөмкин. Авыруларны кабинеттан кабинетка, лаборатория яисә диагностика бүлегенә маршрутизацияләү кебек вак нәрсәләр дә табибларга һәм пациентларга күп вакытны һәм көчне экономияләргә ярдәм итә. Шәфкатьле мохиттә дәвалау нәтиҗәлелеге арта. Башлангыч форматта проектны 2016 елда үзләштерә башладылар. Ә үткән елдан программа “Сәламәтлек саклау” гомумдәүләт проектының бер өлешенә әйләнде. Быел “сакчыл” форматка 5122 поликлиника күчәргә тиеш, ә 2024 елга алар барлык 85 төбәктә 6864 булачак, бу – гомум санның 72 проценты.
Медпункт
Һәр граждан илнең кайсы гына почмагында да сыйфатлы медицина ярдәме белән тәэмин ителгән булырга тиеш – Төп законда бу хакыйкатьне теркәргә тәкъдим ителә. Бу берничә мөһим нәрсәне күз уңында тота: кешеләр, керемнәренә һәм яшәгән урыннарына карамыйча, табибларның сыйфатлы ярдәме белән тәэмин ителгән булачак; дәүләт гарантияләре программасы сакланачак, аның кысаларында дәвалау бушлай; яшәү урыны буенча медицина “дискриминациясе” акрынлап юкка чыгарга тиеш – хәтта төпкел авыллардан да кешеләр башкала табибының консультациясен ала алачак, ә урындагы табиб дәвалау схемасының үтәлешен контрольдә тотачак – бу телемедицина үсешен тәэмин итәчәк.
Төп көч әле беренчел звенога юнәлтелгән – поликлиникаларга, ФАПларга һәм амбулаторияләргә. Анда табиблар җитешми – Сәламәтлек саклау министрлыгы күрсәткечләре буенча, дефицит кимегән, ләкин һаман бар – 24 мең белгеч кирәк. Фельдшерлар, шәфкать туташлары җитми. Медицина учреждениеләрен җиһазландыруны да яхшыртырга кирәк.
1 июльдән беренчел звеноны модернизацияләү программасы эшли башлаячак. Район поликлиникалары һәм дәваханәләре, ашыгыч ярдәм станцияләре ремонтланачак, яңа җиһазлар, машиналар белән тәэмин ителәчәк. Төбәкләргә табиблар һәм фельдшерлар өчен авылларда, поселокларда һәм бәләкәй шәһәрләрдә торак мәсьәләсен хәл итү бурычы куелды.
Кадрлар белән тәэмин итү – төп мәсьәлә. Вузларда бюджет урыннары артачак, кабул итү тәртибе үзгәрәчәк: бюджет урыннарының 70-75 проценты “Дәвалау эше” һәм “Педиатрия” белгечлеге буенча максатлы булачак. Аларда бушлай белем алган яшь табиблар билгеле урында эшләргә тиеш булачак.
Һәр граждан илнең кайсы гына почмагында да сыйфатлы медицина ярдәме белән тәэмин ителгән булырга тиеш – Төп законда бу хакыйкатьне теркәргә тәкъдим ителә. Бу берничә мөһим нәрсәне күз уңында тота: кешеләр, керемнәренә һәм яшәгән урыннарына карамыйча, табибларның сыйфатлы ярдәме белән тәэмин ителгән булачак; дәүләт гарантияләре программасы сакланачак, аның кысаларында дәвалау бушлай; яшәү урыны буенча медицина “дискриминациясе” акрынлап юкка чыгарга тиеш – хәтта төпкел авыллардан да кешеләр башкала табибының консультациясен ала алачак, ә урындагы табиб дәвалау схемасының үтәлешен контрольдә тотачак – бу телемедицина үсешен тәэмин итәчәк.
Төп көч әле беренчел звенога юнәлтелгән – поликлиникаларга, ФАПларга һәм амбулаторияләргә. Анда табиблар җитешми – Сәламәтлек саклау министрлыгы күрсәткечләре буенча, дефицит кимегән, ләкин һаман бар – 24 мең белгеч кирәк. Фельдшерлар, шәфкать туташлары җитми. Медицина учреждениеләрен җиһазландыруны да яхшыртырга кирәк.
1 июльдән беренчел звеноны модернизацияләү программасы эшли башлаячак. Район поликлиникалары һәм дәваханәләре, ашыгыч ярдәм станцияләре ремонтланачак, яңа җиһазлар, машиналар белән тәэмин ителәчәк. Төбәкләргә табиблар һәм фельдшерлар өчен авылларда, поселокларда һәм бәләкәй шәһәрләрдә торак мәсьәләсен хәл итү бурычы куелды.
Кадрлар белән тәэмин итү – төп мәсьәлә. Вузларда бюджет урыннары артачак, кабул итү тәртибе үзгәрәчәк: бюджет урыннарының 70-75 проценты “Дәвалау эше” һәм “Педиатрия” белгечлеге буенча максатлы булачак. Аларда бушлай белем алган яшь табиблар билгеле урында эшләргә тиеш булачак.
Фото: kp.ru
