Сәламәтлек саклауда коррупциягә каршы сәясәт ничек алып барыла?

- Виктор Александрович, бүген без иң мөһим һәм сизгер темаларның берсе — коррупциягә каршы көрәш турында фикер алышабыз. Башкортстанның Сәламәтлек саклау министрлыгы бу юнәлештә нинди чаралар күрә?
- Башкортстанның Сәламәтлек саклау министрлыгында коррупциягә каршы тору эше системалы һәм катгый рәвештә законнар кысаларында алып барыла, беренче чиратта — «Коррупциягә каршы тору турында» Федераль закон. Безнең бөтен эшчәнлегебез локаль норматив актлар нигезендә төзелә, без аларны федераль законнардагы теләсә нинди үзгәрешләр вакытында даими актуальләштерәбез.

- Документларны актуальләштерү турында телгә алдыгыз. Ә сез коррупция хәвефе предметына яңа башлангычларны ничек тикшерәсез?
- Сәламәтлек саклау министрлыгында эшчәнлекнең төрле өлкәләрендә чыгарылган норматив хокукый актлар проектларына коррупциягә каршы экспертиза үткәрелә. Коррупциягә каршы экспертиза кысаларында проектларда коррупциоген факторларны булдырмау максатыннан иҗтимагый фикер алышулар оештырыла. Әйтик, 2025 елда ведомствоның норматив актлары проектларына бәйсез коррупциягә каршы экспертиза нәтиҗәләре буенча 2 очракта коррупциоген факторлар ачыкланды. Аларны бетерү чаралары күрелде.

- Ә хезмәткәрләрнең үзләренә мәгълүмат бирү белән эшләр ничек тора? Законны белү — иң яхшы профилактика бит.
— Сез хаклы. Гражданнарны дәүләт граждан хезмәтенә кабул иткәндә, без аларны коррупциягә каршы законнар нигезләмәләре белән һичшиксез таныштырабыз. Шулай ук даими рәвештә гамәлдәге хезмәткәрләр белән тыюлар, чикләүләр һәм яңа таләпләр турында аңлату эшләре алып барабыз.

- Белдерүләр системасы турында. Аның гамәлдә ничек эшләвен тулырак сөйләгез әле?
- Әйе, бу контрольдә тотуның мөһим коралы. Мәсәлән, дәүләт хезмәткәрләре беркетмә чараларына, эш сәфәрләренә һәм башка рәсми чараларга бәйле рәвештә бүләкләр алулары турында хәбәр итәргә тиеш. 2025 елда шундый бер хәбәр килде, һәм бүләкнең алдагы язмышы катгый рәвештә регламент буенча рәсмиләштерелде. Моннан тыш, хезмәткәрләр безгә башка түләүле эш башкарырга ниятләүләре турында хәбәр итә. Узган ел мондый белдерүләр алты булды. Без һәр вәзгыятьне мөмкин булган мәнфәгатьләр конфликты предметына анализлыйбыз. Тикшерү нәтиҗәләре буенча барлык алты очракта да мәнфәгатьләр конфликтына юл куелмады.

- Мәнфәгатьләр конфликты — еш була торган проблема. Сез мондый очраклар белән ничек эшлисез?
- Моның өчен бездә ике комиссия төзелде. Беренчесе сәламәтлек саклау министрлыгы дәүләт хезмәткәрләренең үз-үзләрен тоту мәсьәләләрен, икенчесе — ведомство буйсынуындагы оешмалар җитәкчеләренең шундый ук сорауларын карый. 2025 елда дәүләт хезмәткәрләре буенча комиссия ике утырыш уздырды, анда гаилә керемнәре турында белешмәләр тәкъдим итә алмау турындагы гаризалар каралды һәм сәламәтлек саклау министрлыгы функцияләрендәге коррупция хәвефләре анализланды. Учреждениеләр җитәкчеләре буенча комиссия эше күбрәк булды иде: алты утырыш һәм шәхси кызыксыну турында тугыз хәбәрнамә. Без конкрет киңәшләр бирәбез, мәсәлән, туганнарга карата аерым карарлар кабул итмәскә яки мондый гамәлләрне министрлык белән килештерергә.

— Ә сез керемнәр һәм милек турындагы мәгълүматларның дөреслеген ничек тикшерәсез?
- Моның белән безнең коррупциягә каршы көрәш секторы шөгыльләнә. Без декларацияләргә объектив һәм керемнәрнең мөлкәти хәлгә туры килүенә тирән анализ ясыйбыз. 2025 елда анализ нәтиҗәләре буенча учреждениеләрнең өч җитәкчесенә тулы булмаган белешмәләр өчен дисциплинар түләтүләр кулланылган. Бер очракта без дәүләт хезмәткәренең хокук бозу билгеләрен ачыкладык, тикшерү башладык. Әмма хезмәткәрнең үз теләге белән эштән китүенә бәйле рәвештә, тикшерү материаллары гамәлдәге законнар нигезендә республика Прокуратурасына алга таба карар кабул итү өчен җибәрелде.

- Ведомство карамагындагы оешмаларның эшчәнлеген контрольдә тотасызмы?
- Әлбәттә. Без аларның коррупцияне кисәтү чараларын эшләү буенча Федераль законның таләпләрен ничек үтәүләрен тикшерәбез: җаваплы затларны билгеләү, этика кодексларын кабул итү, мәнфәгатьләр конфликтын булдырмау. 2025 елда без 16 оешманы тикшердек. Тулаем алганда таләпләр үтәлә, әмма без кайбер җитешсезлекләрне ачыкладык һәм аларны үтәүне үз өстебезгә алып, аларны бетерү буенча киңәшләр бирдек.

— Һәм соңгы сорау. Сез элеккеге түрәләрнең коммерция структураларына эшкә урнашуын ничек контрольдә тотасыз?
- Бу хезмәт законнары таләбе. Эш бирүче ун көн эчендә безгә элеккеге хезмәткәрне эшкә алу турында хәбәр итәргә тиеш. 2025 елда без мәнфәгатьләр конфликты турында шундый 16 белдерүне анализладык. Хокук бозулар ачыкланмады.

- Виктор Александрович, шундый җентекле һәм ачык әңгәмә өчен рәхмәт.
- Рәхмәт сезгә. Шуны ассызыклыйсым килә: безнең эш министрлык эшчәнлегенең үтә күренмәлелеген тәэмин итүгә һәм гражданнарның сәламәтлек саклау системасына ышанычын саклауга юнәлдерелгән.

Фото Башкортстанның Сәламәтлек саклау министрлыгы сайтыннан.