+30 °С
Облачно
Гәзиткә язылу
Барлык яңалыклар
Иман
20 июль , 10:45

Корбан гаете мөбарәк булсын!

Бүген бөтен мөселман дөньясы өчен зур бәйрәм. Корбан гаете Ураза бәйрәменнән соң 70 көн узгач, ел саен Зөлхиҗҗә аеның унынчы көнендә (быел 20 июльдә) билгеләнә. “Корбан” сүзе “якынаю” мәгънәсендә Аллаһы Тәга­ләгә изге гамәлләр белән якынаюны аңлата. Ләкин гарәп халкы аны “Гыйд әл-Әдха” дип атый. “Әдха” — “күрсәтү”, ягъни Аллаһыга үзебезнең тугрылыгыбызны күрсәтү бәйрәме.

Корбан гаете мөбарәк булсын!

Корбан — Аллаһыга якын булыр өчен кылына торган бер гамәл. Корбан чалып, без Раббыбызга якынлыгыбызны тагын бер исбатлыйбыз. Ә нәрсә белән якын булабыз соң? Аллаһы Тәгаләгә чалган корбанна­ры­бызның ите дә, сөяге дә, мае да, йоны да ирешми бит. Пәй­гам­бәребез Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләм үзенең хә­дисендә: “...Аллаһы Тәгаләгә күңелләрегездәге иманнарыгыз, ихласлыгыгыз ирешә. Аллаһ ризалыгы өчен чалынган корбан канының беренче тамчысы җиргә төшкәнче Аллаһ шул кешенең гөнаһ­ларын ярлыкар”, ди.

Аллаһы Тәгалә Пәйгамбәребез Мөхәм­­мәд салләллаһу галәйһи вә сәл-ләмнең ерак бабасы Ибраһимнан: “Әгәр миңа угыл бала бирсәң, мин шул баламны корбан итеп чалырга да әзер”, – дигән сүзләр белән нәзер әйттерде. Ләкин Аллаһы Тәгалә адәм бала­ла­рының каннарын түгүче түгел, ул бары шул рәвешле Ибра­һим галәйһис-сәләмне сынады. Ибраһим бу сынауны югары сыйфатта үтте, Аллаһ аңардан разый булды.

Исмәгыйль галәйһиссәләмне корбан итеп чалырга алып барганда шайтан: “Сине атаң мәйданга алып бармый, ә чалырга алып бара”, – дип, Ибраһимның Раб­­бы­сына әйткән нәзерне үтәвенә каршы чыкмакчы булды. Шунда Исмәгыйль га­ләйһиссәләмнең иманына карагыз, ул бу хәлдә дә: “И, әтием, Аллаһы Тәгалә нәрсә боерган булса, шуны эшлә, иншә Аллаһ, мине сабыр итүчеләрдән табарсың”, – дияргә үзендә көч тапты. Үз баласын суярга алып баручы атаның һәм корбан ителәчәк баланың иманын Аллаһы Тәгалә менә шулай сынады. Инде чалам дигәндә Ибраһим галәй­һиссәләмгә: “Йә, Ибраһим! Раббыңа әйткән нәзереңә тугрылыклы булуыңны исбатладың. Аллаһ синнән разый булды. Инде корбан итеп улыңны түгел, куй чал”, – дигән нида килде. Шул вакыттан бирле бу вакыйга безгә бәйрәм булып калды.

Гарәфә көне – Зөлхиҗҗә аеның 9нчы көне (19 июль). Корбан бәйрәменнән алдагы изге, мөбарәк көн. Хаҗ гамәле шушы көндә башкарыла. Изге Гарәфә көнендә Җир шарының төрле кыйтгаларыннан Ислам диненең бишенче баганасы, терәге булган хаҗ гыйбадәтен үтәү өчен олы тырышлык һәм ихласлык белән килгән хаҗилар Гарәфәт тавында дога вә гый­бадәт, тәсбих вә тәһлил, истигъфар вә тәл­бия әйтеп, хаҗ гыйба­дәтенең икенче фарызын үти.

Балигъ һәм акылы камил һәр мөсел­манга Ислам динендә фарыз булган олуг гыйбадәтләрнең бишенчесе — гомерендә бер мәртәбә Мәккәи Мөкәр­рәмә шәһәренә барып хаҗ кылу. Хаҗ, Зөлхиҗҗә аенда ихрамга кереп, Гарәфә көне Гарәфәт тавында вәкыф кылу (көтеп тору), аннары Кәгъбәне тәваф кылудан гыйбарәт. Хаҗи үзе сау-сәламәт бу­лып, Мәккәи Мөкәррәмәгә барып кайтырлык акчасы һәм үзе кайтканчы өендә калган җәмәгатенең их­тыяҗларына җи­тәрлек малы булган кешегә генә фарыз.

Гарәфә – тану көне. Мөселман кален­дареның иң әһәмиятле көннәренең берсе ул. Бу көнне миллионлаган хаҗ кылучы Гарәфәт тавына баскан килеш Аллаһка ялвара. Гарәфә көне генә түгел, Зөлхиҗҗә аеның беренче тугыз көненең һәркайсы да изге, бу көннәрдә ураза тоту, хәер-сәдака өләшү – сөннәт. Бигрәк тә Гарәфә көнендә тотылган ураза ике ел буе кылган гөнаһларны ярлыкарга җитәр­лек савап китерәчәк. Бер хәдистә: “Күп кеше Гарәфә көнендә тәмуг газабыннан котылачак”, – диелгән.

“РИА-Новости” агентлыгы хәбәр итүенчә, Согуд Гарәбстаны власте дөнья­дагы санитар-эпидемиологик хәлне истә тотып, быел корольлектә яшәүче 60 мең­нән артык булмаган мөселманга хаҗ кылырга рөхсәт итте. Бу хакта Согуд агентлыгы корольлекнең Хаҗ һәм гомрә эшләре буенча министр­лыкның белдерүен тапшырды. “Хаҗ һәм гомрә эшләре буенча министрлык быел, мөселман календаре буенча һиҗри 1442 елда, пандемия аркасында хаҗ кылу корольлек резидентлары һәм илдә яшәүче исәбеннән 60 меңнән артык булмаган кеше санында чикләнүен игълан итә”, – диелә хәбәрдә. Узган елда коронавирус пандемиясе аркасында беренче тапкыр чит илдән мөселманнар хаҗ кыла алмады. Согуд Гарәбстанында яшәүче дин кардәшлә­ребезгә генә хаҗ кылырга рөхсәт ителде.

Бәйрәм көненең аталышы да, әнә шул изге Гарәфәт тавы атамасыннан алынып, “Гарәфә көне” дип атала һәм ул иң кадерле, изге, олы хөрмәткә лаек бәйрәм көне итеп билгеләп үтелә. “Хаҗ — ул Гарәфә, — диде Пәйгамбәребез Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләм. — Бу көн — Аллаһы Тәгалә иң күп кешене уттан коткарган көн. Бу көндә ураза тоткан ке­шенең үткән елгы гөнаһлары белән башка гөнаһлары да гафу ителер”.

Бу зур көндә мөэмин-мөселман кар­дәшләребез хаҗ кыла. Бу көндә Адәм бе­лән Һава җәннәттән җиргә төше­релгәннән соң шушы Гарәфә җирендә гөнаһлары гафу ителеп очраштылар. “Зөлхиҗҗә аеның беренче ун көнендә эшләнгән изгелекләрдән дә Аллаһыга сөйкемлерәк эш юк”, — диде Пәйгам­бәребез Мөхәммәт салләллаһу галәйһи вә сәлләм. Шушы изге көннәрдән соң мөсел­маннар унынчы Зөлхиҗҗәдә Корбан гаетен бәйрәм итә. Иртән кояш чыгу бе­лән мөселманнар, төркем-төркем җыелышып, урам буйлап барганда тәкъбир әйтеп, мәчеткә җыела. Мәс­җидтә ике рәкәгать гает намазы укыйлар. Мөселманнар бер-берсен котлый, бәйрәм табыннарына чакыра. Гаилә әгъзаларына, туганнарына һәм балала­рына бүләкләр өләшәләр.

Аллаһы Тәгалә Корбан гаетен, бу мө­барәк көндә укыган намазларыбызны, гый­бадәтләрне, гамәлләрне һәм чалган корбаннарыбызны кабул итсен. Күңел­ләре­безгә иман байлыклары биреп, динебезне тормышыбыз рәвешенә әйлән­дерергә Раббыбыз үзе тәүфыйк бирсен!

Автор:Фануз Хабибуллин